کاربرد روانشناسی ورزش

همه ما به خوبی از فواید تمرین بدنی و تأثیر آن بر سلامت جسم آگاهیم و هر  روز بر دامنه تحقیقات در این زمینه افزوده می شود.اما مبحث داغ روانشناسی ورزش هم امروزه در ورزش قهرمانی حرف های برای گفتن دارد.هادی ساعی قهرمان المپیک می گوید، در وزن من ۶ تکواندو کار برجسته در دنیا وجود دارد که ممکن است از نظر تکنیک در حد من و یا بهتر از من باشند، اما چیزی که مرا متمایز کرده است، برتری ذهنی و روانی من در مسابقات بوده است.با این وصف آگاهی از  کاربرد روانشناسی ورزش حائز اهمیت است.

 روانشناسی ورزش

مزایای مطالعه و آشنایی با روان شناسی ورزشی برای مربیان و ورزشکاران

۱-بدست آوردن توانایی توصیف رفتار در موقعیت های یادگیری ، تمرین و مسابقه
۲-بدست آوردن قدرت تشخیص علت واقعی بروز برخی از رفتارها
۳-افزایش قدرت پیش بینی رفتارها با توجه به شناخت ورزشکار از محیط اجرا
۴-توانایی اعمال نفوذ در رفتار (دستکاری و کنترل رفتار) به منظور ارتقای عملکرد
۵-تشخیص زیر ساخت های شخصیتی افراد و اشراف به تفاوت های فردی میان ورزشکاران

تلگرام

اهم کاربردهای روانشناسی در محیط  ورزش و فعالیت بدنی

۱-توسعه دانش های وابسته در یادگیری ، آموزش ، تمرین و گزینش ورزشکاران
۲-ایجاد خودباوری –اعتماد به نفس
۳-ایجاد انگیزه و انرژی روانی مناسب
۴-کاهش برانگیختگی و اضطراب
۵-افزایش توجه و تمرکز
۶-تنش زدایی و آرامش بخشی

ده دلیل برای وجود عوامل روانشناختی موثر بر عملکرد ورزشی

۱-هنگام تمرین در مقایسه با مسابقه

۲-تحت تاثیر قرار گرفتن عملکرد در حضور تماشاگران

۳-تغییرپذیری اعتماد به نفس

۴-اضطراب و ترس هنگام مسابقه

۵-آگاه نبودن از دلیل و انگیزه شرکت در رقابت

۶-دادن ارزش خود به توانایی ها در اجرای ورزشی

۷-تغییر پذیری  در  تمرکز توجه

۸-عملکرد ضعیف پس از برگشت به حالت اولیه از آسیب دیدگی

۹-توسل به شیوه های مختلف برای رسیدن به اوج عملکرد

۱۰-تاکید نتایج بسیاری از تحقیقات بر اهمیت توجه به ابعاد روان شناختی ورزشکاران

اجزاء و مولفه های کاربردی روانشناسی ورزش

  •  انگیزش
  • اعتماد به نفس
  • هدف گزینی
  •  تمرکز توجه
  • برانگیختگی
  •   استرس
  •  اضطراب
  •  پرخاشگری
  •  تسهیل اجتماعی
  •  خود کلامی

۱-انگیزش

تعریف انگیزش از دید گاه الدرمن : انگیزش تمایل و آمادگی برای انتخاب و  جهت دادن به رفتاری است که به وسیله نتایج احتمالی کنترل  وپایداری در رفتار تا رسیدن به هدف را منجر می شود.

تعریف دیگری از انگیزش :انگیزش یک نیروی درونی است که فرد را برای رسیدن  به هدفی به حرکت وا می دارد.

منابع بر انگیزاننده یا عوامل انگیزشی

۱-عوامل درونی: مانند نیاز به احترام،نیاز به پیشرفت و نیاز به مقبولیت

۲-عوامل بیرونی: رسیدن به مدال، میل به شهرت ، دریافت جایزه ،کسب درآمد

مدل طبقه بندی نیازمندی های مازلو

 روانشناسی ورزش۲-اعتماد به نفس

تعریف اعتماد به نفس :اعتقاد فرد به توانایی هایش در رسیدن به اهداف خاص.

عوامل موثر بر اعتماد به نفس:

الف) عملکرد موفقیت آمیز فرد در گذشته

ب) آمادگی جسمانی و  ذهنی

ج) تشویق مربی  و هم تیمی ها

 د) خود کلامی مثبت

ه ) مقایسه با ورزشکاران موفق دیگر

۳- هدف گزینی

انواع اهداف

  • عملکرد مدار
  • نتیجه مدار

از نظر زمان:

  • کوتاه مدت
  • میان مدت
  • بلند مدت

۴ – تمرکز توجه

جهت دادن توجه به محرک یا محرک های مورد نظر

مواردی که ورزشکاران دارای توانایی های ذهنی یا روانی بالا باید انجام دهند:

تمرکز توجه بر جنبه های موثر و مثبت مربوط به عملکرد.(استفاده از نشانه های کلامی مانند محکم ،سریع و ..)منحرف کردن توجه از محرک ها و نشانه هایی با اثرات مداخله ای منفی بر عملکرد (شیوه داوری)

۵- برانگیختگی

تعاریف برانگیختگی :برخی برانگیختگی را صرفا یک واکنش فیزیولوژیک (ترشح هورمون های اپی نفرین و نوراپی نفرین) ،برخی فقط روان شناختی و برخی چند وجهی می دانند.برانگیختگی از لحاظ  فیزیولوژیک دارای پیوستاری است که کمترین حد آن در خواب عمیق و بیشترین مقدار آن در هیجان شدید مشهود است و بدن از طریق آن، خود را آماده نگه می دارد.

توجیهات مربوط به رابطه بین سطح انگیختگی و اجرای مهارت های حرکتی

  •  فرضیه سایق
  •  فرضیه U – وارونه
  •  فرضیه چند بعدی  (تاثیر متفاوت  اضطراب شناختی و بدنی )
  •  فرضیه فاجعه
  •  فرضیه محدوده  کارکرد بهینه :  ZOF

رابطه بین سطح انگیختگی و اجرای مهارت های حرکتی :
فرضیه U – وارونه

 روانشناسی ورزشعوامل اثرگذار بر میزان نیاز به بر انگیختگی

  •  پیچیدگی مهارت
  •  سطح مهارت اجرا کننده
  •  تفاوت های فردی

۶-  استرس

پاسخ عمومی یا غیر خاص بدن به هر فشار یا نیازی است که بر آن اعمال می شود.به عبارت دیگر استرس زمانی رخ می دهد که یک محرک یا محیط جدید نیازمند سازگاری باشد. ادراک افراد مختلف از محرک های استرس زا متغیر است

۷- اضطراب

تعریف اضطراب:نگرانی فرد از فقدان کنترل بر شرایط موجود ،که به دو صورت شناختی و جسمانی بروز می یابد.

نشانه ها :احساس نگرانی، عدم اطمینان ، دل شوره،تعریق کف دست ها وافزایش ضربان قلب

انواع اضطراب

۱- اضطراب صفتی : تمایل عمومی فرد  برای تجربه اضطراب در بیشتر  موقعیت های دستیابی به هدف.

۲- اضطراب حالتی : احساس اضطراب ناگهانی در موقعیت های خاص.

اضطراب رقابتی(صفتی و حالتی) :

اضطراب ناشی از رقابت ،که به دلایل زیر اتقاق می افتد:

  •  چالش
  •  ترس
  •  ضعف فرد

شیوه های غلبه بر اضطراب:تکنیک های بدنی  مانند آرام سازی بدن.تکنیک های شناختی مانند تصویرسازی ذهنی

۸- پرخاشگری

هر رفتاری که موجب رنجش یا آسیب رساندن به  یک موجود زنده شود.

ویژگی های پرخاشگری :

  •  یک ویژگی رفتاری است
  •  باید عمدی باشد
  •  باید منجر به رنج یا آسیب شود
  •  باید روی موجود زنده انجام شود

انواع پرخاشگری

  •  پرخاشگری ابزاری
  • پرخاشگری خصمانه

۹- خود کلامی مثبت

  • من خود را دوست دارم
  • من موجودی فعال و مهربان و کاردان هستم
  • من صمیمی ترین دوست برای خود هستم
  • من همینم که هستم و خیلی هم راحتم

تهیه و تدوین: علم ورزش

به اشتراک بگذارید :
اینستاگرام

مطالب مشابه

شما چه نظری دارید؟ برای ما بنویسید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *