جهات رشد در رشد و تکامل حرکتی‏

تلگرام

تغییرات رشدی دارای ویژگی های متعددی می باشد که یکی از ویژگی ها جهت دار بودن رشد می باشد. تغییرات رشدی یا در جهت مثبت (پیشرونده) پیش می روند یا در جهت منفی (پسرونده) می باشد.از دیدگاه بالیدگی (گزل) رشد در همه انسان ها از جهات قابل پیش بینی تبعیت می نماید به عبارتی رشد در همه انسان ها جهت دار می باشد.

دو جهت (سری- دمی) و (مرکزی- پیرامونی) نشان دهنده جهات رشد هستند زیرا جهتی را که در آن رشد و بالیدگی حرکت به وجود می آیند، مشخص می کنند. سریدمی، به معنای از سر تا دنبالچه است. بویژه هنگام استفاده در مورد نمو قابل مشاهده است. در انسان، سر جنین یا طفل در مقایسه با نوجوان و بزرگسال نسبت به بدنش خیلی بزرگ تر است. سر نمو زیاد را قبل از سایر قسمت های بدن تجربه می کند.

جهات رشد در رشد و تکامل حرکتی‏ مفهوم سری- دمی را می توان برای رشد حرکتی انسان نیز به کار برد. رشد راه رفتن نمونه بارزی از این مفهوم است. زمانی که کودکان برای اولین بار راه رفتن را یاد می گیرند، پاهایشان را سفت می کنند و کف پاهایشان را صاف به زمین می گذارند. این راه رفتن ناشیانه ولی عمومی، نوعی تکنیک راه رفتن است که به طور عمده به علت رشد سری- دمی است. همه عضلات تحت تسلط مفصل ران هستند و این کودک را قادر می سازد تا کل پا را تاب دهد، اما کودک هنوز توانایی مشابه را در زانو یا مچ پا بدست نیاورده است. زمانی که کودک کنترل کاملی در زانو و سپس مچ پا به دست آورد، بالاخره تکنیک طبیعی راه رفتن را بدست خواهد آورد.

رشد مرکزی- پیرامونی دومین جهت رشد، بدین معنی است که رشد از نقاط نزدیک به مرکز بدن به سمت محیط (پیرامون)یا دورترنسبت به مرکز بدن است. این پدیده از نمو قبل از تولد انسان ظاهر می شود. انسان از شیار عصبی یک توده سلولی طویل که در نهایت بخش مرکزی بدن، ستون فقرات، را تشکیل می دهد به وجود می آید.همچنین از آن قسمت مرکزی بدن همه قسمت ها تکامل پیدا می کنند تا اینکه حتی انگشتان دست و پا تکمیل شوند.

فرایند مشابهی در کسب مهارت های حرکتی، مانند تلاش های اولیه یک کودک جهت عمل دسترسی و گرفتن، اتفاق می افتد. جالب توجه اینکه، موقعی که فرد مسن می شود و توانایی حرکتی شروع به پسروی می کند، فرایندهای سری- دمی و مرکزی – پیرامونی برعکس عمل می کنند. معمولا" حرکات تازه فراگرفته شده پایین بدن یا پیرامون آن زودتر علائم پسروی را نشان می دهند. این فرایند پسروی حرکت به طور آهسته در جهت “دنبالچه به سر” و بیرون به داخل” انجام می گیرد.

مفاهیم سری- دمی و مرکزی- پیرامونی در تلاش های ما برای شناخت کلی از رشد حرکت، ابزار مفیدی هستند. این فرایندها به طور کلی برای رشد حرکتی انسان به کار می روند اما استثناهایی نیز وجود دارد. برای مثال، در مورد مهارت گرفتن، یک کودک به طور عادی احتیاج به کنترل انگشتان شست وجود دارد. این مورد استثنائی برای روش مرکزی- پیرامونی است، چون انگشت شست نسبت به سایر انگشتان به بدن نزدیک تراست.

جهات رشد و نتیجه

۱- سری – پایی

نتیجه:قسمت های که به سر نزدیک تر اند در رشد ساختمانی و حرکتی بر اجزای پایین تر پیشی دارند.

۲-مرکز پیرامونی

نتیجه:رشد و نمو از تنه به اطراف متوجه است.بازوی کودک پیش از کف دست او ارادی می شود.

۳-عمومی اختصاصی

نتیجه:کودک در مقابل محرک ها ابتدا با تمام بدن واکنش نشان می دهد.سپس به  تدریج به محرک ها طور اختصاصی پاسخ می دهد.

تهیه و تدوین: elmevarzesh.com

به اشتراک بگذارید :
 جشنواره وب ایران

مطالب مشابه

یک نظر

  1. بهادر اسدی گفت:

    سلام.
    مطالب گفته شده خیلی مختصر بود
    با این حال از شما برای گردآوری مطلب تشکر می کنم

نظرتان را برای ما بنویسید. اگر هم سوالی دارید چنانچه اطلاعات کافی در مورد آن داشته باشیم پاسخ خواهیم داد

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *