زانو ضربدری و حرکت اصلاحی

زانو ضربدری چیست؟

یکی از تغییر شکل های زانو است که در آن ، زانوها به یکدیگر نزدیک می شوند و قوزک های داخلی از همدیگر فاصله می گیرند.به همین علت است که این تغییر شکل را به نام زانو ضربدری گفته اند.در این تغییر شکل ، زانوها به خط وسط نزدیک می شوند.فرد مبتلا به تدریج روی لبۀ داخلی پا فشار بشتری وارد می کند و چنانچه کفش این افراد مورد بررسی قرار گیرد، ساییدگی بیشتر در بخش داخلی کفه کفش است.

Knock-knees

به طور معمولی زانو بچه ها در حالت پرانتزی است اما به رشد بچه ها به تدریج یک تغییر شکل طبیعی از زانو پرانتزی به ضربدری به وجود می آید(تصویر).در سن ۴-۳ سالگی زانوی ضربدری حداکثر شیوع را دارد.این وضعیت خود به خود بین سنین ۱۰-۴ بهبود می یابد.

knock-knee-elmevarzeshزانوی ضربدری تکاملی

تلگرام

میزان خفیف تا متوسطی از زانوی ضربدری در کودکان ۶-۲ساله به صورت طبیعی دیده می شود.وقتی زانوی ضربدری محسوس شد، کودک به طور ناشیانه راه می رود و زانو هایش با هم برخورد می کنند، طوری که ممکن است برای جلوگیری از برخورد پاهایش را از هم جدا بگذارد.

روش اندازه گیری زانوی ضربدری

فرد بدون کفش و جوراب در حالی که زانو و ران های وی دیده می شود و بدون هیچ گونه انقباض در عضلات ناحیه ران می ایستد. برای اندازه گیری ژنووالگوم (والگوس) زانو ها، آنها باید در حالت اکستنشن کامل قرار داد، به صورتی که استخوان کشگک زانوها هر به سمت جلو و روبرو نگاه کنند. سپس فاصله بین دو قوزک داخلی مچ پا از طریق متر نواری، خط کش یا کولیس اندازه گیری و ثبت می شود. باید ذکر کرد که روش دقیق اندازه گیری اختلال های ژنوواروم و ژنووالگوم از طریق اندازه گیری زاویه رانی- درشت نئی (Tibial Femoral Angle) بر روی عکس های X-ray گرفته شده از پا امکان پذیر می باشد.

درجه بندی تغییر شکل زانو ضربدری

برای اندازه گیری میزان تغییر شکل باید زانو ها در وضعیتی قرار گیرند که کشکک به سمت بالا و مچ پا در وضعیت خنثی باشد.

درجه-بند--زانو--ضربدر-زانوی ضربدری را به ۴ درجه تقسیم می کنند:

۱-درجه یک: فاصله بین دو قوزک داخلی از یک اینچ(۲/۵ سانتیمتر ) کمتر است .

۲- درجه دو :فاصله بین دو قوزک داخلی بین یک تا دو اینچ (۲/۵-۵ سانتیمتر) است.

۳- .درجه سه: فاصله بین دو قوزک داخلی بین دو تا سه اینچ ( ۵-۷/۵ سانتیمتر ) است

۴- درجه چهار : فاصله بین دو قوزک داخلی بیشتر از سه اینچ ( ۷/۵ سانتیمتر ) است.

علل تغییر شکل زانوی ضربدری

  • چاقی یا وزن زیاد کودک
  • زود راه رفتن کودک
  • بیماری نرمی استخوان (راشیتیسم)
  • شکستگی در سطوح مفصلی و یا شکستگی در قسمت بالا و پایین مفصل
  • رشد بیش از حد کندیل داخلی نسبت به کندیل خارجی( کندیل نام برجستگی انتهایی بعضی استخوان های بلند است)
  • زمینه ارثی
  • کاهش زاویه بین سر و گردن استخوان ران با تنه آن
  • کوتاهی نوار خاصره ای _ درشت نی
  • کوتاهی عضله دو سر رانی
  • پارگی رباط جانبی داخلی زانو و کوتاهی رباط جانبی خارجی
  • ضعف عضلات نیم غشائی و و نیم وتری

علائم زانوی ضربدری

  •  دور شدن قوزک داخلی از یکدیگر
  • کوتاهی تاندون آشیل
  •  سائیده شدن زانو ها به یکدیگر به هنگام راه رفتن
  •  خستگی زود رس به هنگام راه رفتن و دویدن
  •  درد پشت ساق و جلوی ران
  • سائیدگی بیش از حد کناره داخلی کفش
  •  راه رفتن با پاهای چرخیده به خارج و گاه به طور عکس با پنجه های چرخیده به داخل

عوارض ناشی از زانوی ضربدری

  • تغییر محل مرکز ثقل بدن
  • کوتاهی قد
  • تغییر الگوی راه رفتن
  • آرتروز زود رس زانو :فشارهای زیادی که برسطح مفصلی وارد می شود، زمینه بروز آرتروز را سریع تر از زمان معمول فراهم می سازد
  • ایجاد تغییر شکل در پا : زانوی ضربدری موجب بروز تغییر شکل های به صورت ثانویه در پا می شود
  • افزایش آسیب پذیری مفصل: چون وضعیت بیوکانیکی طبیعی مفصل زانو به هم می خورد، زمینه بروز آسیب در این مفصل افزایش می یابد.
  • درد: در تغییر شکل زانوی ضربدری ممکن است درد در هر دو قسمت داخلی و خارجی زانو بروز کند، درد در قسمت داخلی زانو به علت کشیدگی بافت نرم و درد در قسمت خارجی زانو به علت نزدیک شدن استخوان درشت نی و فشرده شدن این دو استخوان روی یکدیگر است.
  • در رفتگی مکرر کشکک: اگر تغییر شکل زانو ضربدری وجود داشته باشد ، احتمال در رفتگی کشکک به سمت خارج افزایش می یابد.در رفتگی کشکک در زانو ضربدری در زنان خیلی شایع است.

حرکات اصلاحی زانو ضربدری

اگر زانو ضربدری بر اثر کوتاهی عضله دو سر رانی ایجاد شده باشد، تمرینات زیر مفید است:

الف)کشش عضله دو سر رانی

برای این منظور فرد رو به شکم می خوابد ، حال مچ پای او را به داخل چرخانیده و زانو را باز می کنیم تا عضله دو سر رانی کشیده شود.

ب) کشش عضله دو سر رانی(۲)

فرد به پشت می خوابد ومچ پای او را به داخل می چرخانید، سپس زانو را صاف می کنیم و پا را بالا می آوریم تا عضله دو سر رانی کشیده شود.

تقویت عضلات نیم غشائی و نیم وتری

برای این منظور فرد رو به شکم می خوابد.ساق او را به سمت داخل می چرخانیم و در مقابل خم کردن زان توسط فرد در این وضعیت مقاومت ایجاد می کنیم. در این حرکت دو عضله نیم غشائی و نیم وتری بیشترین فعالیت را دارند.

اگر زانوی ضربدری بر اثر کوتاهی نوار خاصره ای -درشت نی ایجاد شده باشد حرکات اصلاحی به شرح زیر خواهد بود:

 الف) کشش نوار خاصره ای- درشت نی

فرد به پهلو می خوابد.پای که نوار خاصره ای درشت نی آن کوتاه شده است ، بالا قرار می گیرد، حال پای بالایی را در حالی که زانو صاف است ، به سمت عقب می بریم و به سمت زمین ( پایین) فشار می دهیم.

ب) کشش نوار خاصره ای – درشت نی(۲)

فرد در حالت ایستاده قرار می گیررد و پایی را که نوار خاصره ای – درشت نی آن کوتاه شده است ، اندکی عقب تر قرار می دهد. حال لگن را به سمت همان پا جابجا می کند تا نوار خاصره ای درشت نی کشیده شود.

همچنین از ورزش درمانی برای رفع زانو ضربدری نیز می توانید کمک بگیرید

مشاهده تمرینات

اگر علت تغییر شکل بیماری نرمی استخوان باشد با مراجعه به پزشک و تجویز دارود و همچنین قرار دادن کودک در معرض نور آفتاب؛ قابل اصلاح خواهد بود.

اگر تغییر شکل شدید باشد و مربوط به عناصر بافت نرم باشد ، در رابطه با قابل اصلاح بودن و با چگونگی اصلاح باید به جراح ارتوپد مراجعه شود.

ملاحظات اصلاحی

 پرهیز از نشستن به صورت قورباغه ای.پرهیز از حرکات پرشی عمودی و کنترل و تقسیم فشار به هنگام فرود در اینگونه پرش ها

منبع: اختصاصی elmevarzesh.com

حرکات اصلاحی، ترجمه و تألیف یحیی سخنگویی

به اشتراک بگذارید :
 جشنواره وب ایران

مطالب مشابه

۲۰۱ نظر

  1. پدرام گفت:

    سلام من زانو هام ضربدری نیست اما فشار زیادی از یقل های زانوم احساس میکنم کاملا معلومه که عضلات بیرونیم سفت و سخت است و نیم وتری و نیم غشا و مدیالیس کاملا شل و ضعیف .حرکاتی که گذاشتین چون تصویر ندارن نمیدونم درست میرم یانه…. مثلا مچ پا روبه داخل یعنی مچ پا روبه بالا که سر قرار دارد؟؟؟ یا ساق به داخل جی؟؟؟ در صورت امکان تصویر بذارید یا لینک بدید از تصاویر استفاده کنم

  2. parham گفت:

    این تمرینات نوشته شده تصویر ندارن؟؟؟

    • رامیار نجفی گفت:

      حرکات واضح هستند. نیازی به تصویر ندارن

      • parham گفت:

        ساق و مچ را به داخل میچرخانیم نمیفهمم منظور چیه… چون مچ روبه داخل یعنی روبه سر یا مثل پا راست رابه چپ بچرخانیم ؟؟
        یا داخل چرخاندن مچ پا چه فرقی با ساق دارد؟

        • رامیار نجفی گفت:

          حرکت رو سخت نکنید. روی یه صندلی بشینید و پا رو آویزون نگه دارید. حالا مچ پا که به سمت جلو است به سمت داخل بدن بچرخانید. این حرکت با کمی حرکت رو به داخل ساق هم همراهه.

  3. MOHAMMAD گفت:

    سلام خسته نباشید من زانو هام ضربدریه درمان بدون عمل کردن هست ممنون میشم اگه بگید

  4. ؛سینا گفت:

    سلام لطف میکنید جواب بدید؛بنده ۱۸سالمع زانوم ضربدریه میخوام ببینم با حرکات اصلاحی ظاهرس درست میشه؟؟؟؟؟؟

    • کیوان فیروزه ئی گفت:

      سلام، بستگی داره دوست عزیز، اگر قبل از بلوغ ایجاد شده باشد مقداری دشوار است، اگر در یکی دو سال اخیر این مشکل پیش آمده باشد بله اصلاح می شود،

  5. baran_m191 گفت:

    سلام من زانوهام ضربدریه ولی زانو درد یا مشکلی توی راه رفتن ندارم
    ولی ظاهر بد پاهام اذیتم میکنه
    این روشا روی ظاهر پاها تاثیر داره؟

    • رامیار نجفی گفت:

      سلام. اگر این عارضه در پاهای شما ثابت شده باشه که خیلی سخت میشه با تمرین و ورزش اصلاح بشن اما اگر هنوز ثابت نشده و برگشت پذیر باشن پس با تمرین و اصلاح روش زندگی می تونید امیدوار باشید.

  6. baran_m191 گفت:

    و خب توی کامنت قبلی گفته بودید بستگی داره به اینکه قبل بلوغ پاها فرمش عوض بشه با بعد از بلوغ
    والا من یادم نیست دقیقا:|
    ولی بعد بلوغم متوجه ضربدری بودن پاهام شدم:|

  7. محمد گفت:

    سلام و خسته نباشید خدمت اعضای محترم سایت,
    ایا انجام حرکاتی مثل اسکات, پرس پا,هاگ و…., برای تقویت عضلات پا توصیه میشه؟
    یعنی ب زانو.فشار نمیاره؟
    البته با شیوه صحیح اجرا و بستن زانو بند

  8. محمد گفت:

    تشکر از پاسختون.
    منظور من در صورت ابتلا به زانوی ضربدری بود.
    اگه حرکات ذکر شده رو انجام بدیم با زانوهای ضربدری مشکلی پیش میاد؟

  9. هلیا گفت:

    سلام
    من ۲۰ سالمه و زانوهام بهم نزدیک شدن
    موقع راه رفتن پای چپمو به سمت داخل میذارم
    و زانوهام هم بهم سابیده میشن
    لاغر هم هستم ینی به خاطر وزنم نیست
    به نظرتون برای اصلاحش ورزش شنا خوبه؟

    • رامیار نجفی گفت:

      سلام . بهتره تمرینات اصلاحی رو انجام بدید. شنا زیاد برای شما مفید نیست. بهتره به یک فیزیوتراپ مراجعه کنید و زیر نظر فیزیوتراپ تمرینات اصلاحی رو ادامه بدید. لطفا سر خود کاری نکنید چون ممکنه وضع بدتر بشه.

  10. رسول گفت:

    سلام. دختر من ۷ ساله است. پاهاش ضربدریه. زانوهاش به داخلند و پنجه هاش رو کمی رو به داخل قرار میده. بعضی وقتها موقع راه رفتن احساس می کنم پاهاش از قسمت زانو کمی رها شده هست(البته این ممکنه به خاطر لاغریش باشه). خیلی به پیاده روی علاقه نداره. ورزش وشو و یوگا انجام میده.
    ۱. در این سن احتیاج به درمان دارد؟
    ۲. درمان بدون عمل جراحی ممکن هست؟
    ۳. امکان دارد کمبود ویتامین D علت این موضوع باشد؟
    از پاسخ شما تشکر

    • رامیار نجفی گفت:

      سلام. زانوی پرانتزی در این سن شایعه حتی بین پسرها هم وجود داره. با افزایش سن خودش از بین میره حساس نباشید. ورزش خودش رو انجم بده و به طور نامحسوس خودتون ورزش های اصلاحی زانوی پرانتزی رو با دخترتون انجام بدید که نگران نشه حتما مشکلی داره. نیازی به عمل نداره. اگر مواد لبنی مصرف میکنه کمبود ویتامین نداره. برای اطمینان می تونید با یک دکتر مجرب هم مشورت کنید.

  11. اسما گفت:

    سلام من پام پارانتزی هستش میشه درسن۱۴ ازش جلوگیری کرد
    دوست دارم قدم بلند بشه حرکات اصلاحی فامیلمون ماله حرکات اصلاحیه گفت خطرناکه من دوست دارم پام درست بشه لطفا راه چاره رو بگید

  12. habib گفت:

    سلام .رامیار جان من پاهام قبلا ضربدری بود اما خودم با تلاش زیاد تونستم حلش کنم.ولی الان که درست شدن فقط پای راستم اون هم موقع راه رفتن نه ایستاده یکم متمایل میشه به بیرون لطفا راهنماییم کن

    • رامیار نجفی گفت:

      سلام. باید عضلات چرخش دهنده داخلی و نزدیک کننده مچ و ساق پای راست رو تقویت کنید و عضلات چرخش دهنده خارجی و دور کننده رو با حرکات کششی، ریلکس کنید. ضمناً راعیت اصول راه رفتن و استفاده از کفش مناسب برای درست راه رفتن مهمه.

  13. مرتضی گفت:

    سلام من۲۴سالم پاهام ضربدری(از کودکی)با ورزش و این حرکات وزانو بند درست میشه؟یاراه حل شو می توانید به من بگید باتشکر.

    • رامیار نجفی گفت:

      سلام. با توجه به سن تون احتمال کمی داره. اما با انجام این تمرینات حداقل از پیشرفتش جلوگیری میکنید.

  14. حبیب گفت:

    کدام عضلات هستند اونایی که میفرمایین؟

  15. نسرین گفت:

    سلام خسته نباشین من ۲۸سالمه زانودردچندین ساله دارم ولی مداوم نیست هرازگاهی درددارم کمی بافاصله بازهم بازدردشروع میشه تقریباچندماه اخیرمداوم شده البته درراه رفتن مشکلی ندارم واحساس دردهم ندارم فقط درحالت نشستن جمع کردن پاهام بیش ازچن دقیقه امکان پذیرنیست برام ازشدت دردواین دردبیشترشبهاموقع خواب هم حس میشه وبه تازگی احساس میکنم شکل ظاهرزانوهام عوض شده وزانوهام بهم نزدیک شدن فعلامشکلی درراه رفتن ندارم وظاهرپاهامم نشون نمیده فقط قسمت زانوم بهم نزدیک شده خیلی نگرانم لطفاراهنماییم کنیدممنونم.

    • رامیار نجفی گفت:

      سلام. وجود درد و محدودیت حرکتی نشان از یک آسیب جدی در زانو هست. شما حتما باید به دکتر مراجعه کنید و درمان رو هر چه زودتر شروع کنید. اگر سابقه ضربه، تصادف یا آسیب قبلی در زانو ندارید احتمال میدم به دلیل بر هم خوردن تعادل عضلات و منقبض شدن برخی از عضلات اطراف زانو باشه که با فیزیوتراپی و کایروتراپی درمان میشه.

  16. sarax گفت:

    سلام. من قبلا مشکل ضربدری پاهارو داشتم ولی چون زود متوجه شدیم و به دکتر مراجعه کردیم و با دادن پا بند های فلزی مشکل پاهام حل شد. و بعد از رفتن دوباره ب دکتر ایشون گفتن ک مشکلم کاملان رفع شده.وقتی ک من جلوی آیینه وایمیستم احساس میکنم پاهام ضربدری هستند و یک درد خفیفی موقع پیاده روی زیاد بر روی تردمیل درست پشت زانوم به وجود میاد ک نمیدونم چیه؟؟؟؟
    عایا ربطی ب زانو های ضزبدری داره یا ن ؟من مشکلم حل شده ها ولی بازم میترسم ربطی داشته باشه…
    در ضمن من کف پاهام صافه و وقتی هم که دکتر رفتیم بهم کف مخصوص و دمپایی های تو خونه ای دادن ولی چون زیاد استفاده نکردم زیاد نتیجه نداد.اگه بازم از اونا استفاده کنم حل میشه یا نه؟؟؟؟
    راستی من انگشت های بزرگ هر دو پاهام خم شدن و خیلی بد ترکیب شدن برای اونام دکتر هالگوس والگوس داده بود ک از اونام استفاده کردم ولی فقط برای پای راستم کمی تغیر کرد و پای چپم همون تور مونده.عایا برای اینم را چاره ای هست ؟؟؟؟
    اگه سوالام زیاد بود و سرتونو به درد اوردم ببخشید خو چیکا کنم سوال دارم دیگهههه…
    راستی من ۱۴سال تمام رو دارو و تو ۱۵ سالگی هستم .گفتم شاید مهم باشه برا جواب سوالام.
    ممنونو میشم ب سوالام جواب بدین.

    • کیوان فیروزه ئی گفت:

      سلام، احتمال داره درد مربوط به زانو باشه ولی بدون بررسی نمیشه نظر داد بنابراین این مورد رو هم با پزشک مطرح کنید، موارد دیگه ای که اشاره کردید در صورت انجام حرکات اصلاحی و استفاده از وسایلی که پزشک براتون تجویز کرده قابل درمان هست

  17. مهدی گفت:

    من ۱۸ سالمه کمی پایم زربدریاست ایا حل میشه

    • رامیار نجفی گفت:

      قطعی نمیشه نظر داد اما با تمرین میتونید از پشرفت عارضه جلوگیری کنید. اینکه عارضه شما با تمرین اصلاح میشه باید پزشک تشخیص بده

  18. یسنا گفت:

    سلام .فرزند من دچار این بیماری است پزشک ارتوپد بایستی درمان را تجویز کنه یا فیزیوتراپیست بهتر میتونه تمرینات رو بده؟اگر متخصصی را معرفی نمایید که دقیقا با این مشکل بیشتر در ارتباط باشه معرفی کنید ممنون میشم.

  19. lyle گفت:

    سلام خسته نباشید میخواستم بدونم برای تشخیص زانوی پرانتزی باید به متخصص طب فیزیکی مراجعه کرد یا ارتو پد ممنونم شاید قبلا سوال کردم ولی خواهش می کنم مجدد راهنمایی کنید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *