زانو ضربدری و حرکت اصلاحی

زانو ضربدری چیست؟

یکی از تغییر شکل های زانو است که در آن ، زانوها به یکدیگر نزدیک می شوند و قوزک های داخلی از همدیگر فاصله می گیرند.به همین علت است که این تغییر شکل را به نام زانو ضربدری گفته اند.در این تغییر شکل ، زانوها به خط وسط نزدیک می شوند.فرد مبتلا به تدریج روی لبۀ داخلی پا فشار بشتری وارد می کند و چنانچه کفش این افراد مورد بررسی قرار گیرد، ساییدگی بیشتر در بخش داخلی کفه کفش است.

Knock-knees

به طور معمولی زانو بچه ها در حالت پرانتزی است اما به رشد بچه ها به تدریج یک تغییر شکل طبیعی از زانو پرانتزی به ضربدری به وجود می آید(تصویر).در سن ۴-۳ سالگی زانوی ضربدری حداکثر شیوع را دارد.این وضعیت خود به خود بین سنین ۱۰-۴ بهبود می یابد.

تلگرام

knock-knee-elmevarzeshزانوی ضربدری تکاملی

میزان خفیف تا متوسطی از زانوی ضربدری در کودکان ۶-۲ساله به صورت طبیعی دیده می شود.وقتی زانوی ضربدری محسوس شد، کودک به طور ناشیانه راه می رود و زانو هایش با هم برخورد می کنند، طوری که ممکن است برای جلوگیری از برخورد پاهایش را از هم جدا بگذارد.

روش اندازه گیری زانوی ضربدری

فرد بدون کفش و جوراب در حالی که زانو و ران های وی دیده می شود و بدون هیچ گونه انقباض در عضلات ناحیه ران می ایستد. برای اندازه گیری ژنووالگوم (والگوس) زانو ها، آنها باید در حالت اکستنشن کامل قرار داد، به صورتی که استخوان کشگک زانوها هر به سمت جلو و روبرو نگاه کنند. سپس فاصله بین دو قوزک داخلی مچ پا از طریق متر نواری، خط کش یا کولیس اندازه گیری و ثبت می شود. باید ذکر کرد که روش دقیق اندازه گیری اختلال های ژنوواروم و ژنووالگوم از طریق اندازه گیری زاویه رانی- درشت نئی (Tibial Femoral Angle) بر روی عکس های X-ray گرفته شده از پا امکان پذیر می باشد.

درجه بندی تغییر شکل زانو ضربدری

برای اندازه گیری میزان تغییر شکل باید زانو ها در وضعیتی قرار گیرند که کشکک به سمت بالا و مچ پا در وضعیت خنثی باشد.

درجه-بند--زانو--ضربدر-زانوی ضربدری را به ۴ درجه تقسیم می کنند:

۱-درجه یک: فاصله بین دو قوزک داخلی از یک اینچ(۲/۵ سانتیمتر ) کمتر است .

۲- درجه دو :فاصله بین دو قوزک داخلی بین یک تا دو اینچ (۲/۵-۵ سانتیمتر) است.

۳- .درجه سه: فاصله بین دو قوزک داخلی بین دو تا سه اینچ ( ۵-۷/۵ سانتیمتر ) است

۴- درجه چهار : فاصله بین دو قوزک داخلی بیشتر از سه اینچ ( ۷/۵ سانتیمتر ) است.

علل تغییر شکل زانوی ضربدری

  • چاقی یا وزن زیاد کودک
  • زود راه رفتن کودک
  • بیماری نرمی استخوان (راشیتیسم)
  • شکستگی در سطوح مفصلی و یا شکستگی در قسمت بالا و پایین مفصل
  • رشد بیش از حد کندیل داخلی نسبت به کندیل خارجی( کندیل نام برجستگی انتهایی بعضی استخوان های بلند است)
  • زمینه ارثی
  • کاهش زاویه بین سر و گردن استخوان ران با تنه آن
  • کوتاهی نوار خاصره ای _ درشت نی
  • کوتاهی عضله دو سر رانی
  • پارگی رباط جانبی داخلی زانو و کوتاهی رباط جانبی خارجی
  • ضعف عضلات نیم غشائی و و نیم وتری

علائم زانوی ضربدری

  •  دور شدن قوزک داخلی از یکدیگر
  • کوتاهی تاندون آشیل
  •  سائیده شدن زانو ها به یکدیگر به هنگام راه رفتن
  •  خستگی زود رس به هنگام راه رفتن و دویدن
  •  درد پشت ساق و جلوی ران
  • سائیدگی بیش از حد کناره داخلی کفش
  •  راه رفتن با پاهای چرخیده به خارج و گاه به طور عکس با پنجه های چرخیده به داخل

عوارض ناشی از زانوی ضربدری

  • تغییر محل مرکز ثقل بدن
  • کوتاهی قد
  • تغییر الگوی راه رفتن
  • آرتروز زود رس زانو :فشارهای زیادی که برسطح مفصلی وارد می شود، زمینه بروز آرتروز را سریع تر از زمان معمول فراهم می سازد
  • ایجاد تغییر شکل در پا : زانوی ضربدری موجب بروز تغییر شکل های به صورت ثانویه در پا می شود
  • افزایش آسیب پذیری مفصل: چون وضعیت بیوکانیکی طبیعی مفصل زانو به هم می خورد، زمینه بروز آسیب در این مفصل افزایش می یابد.
  • درد: در تغییر شکل زانوی ضربدری ممکن است درد در هر دو قسمت داخلی و خارجی زانو بروز کند، درد در قسمت داخلی زانو به علت کشیدگی بافت نرم و درد در قسمت خارجی زانو به علت نزدیک شدن استخوان درشت نی و فشرده شدن این دو استخوان روی یکدیگر است.
  • در رفتگی مکرر کشکک: اگر تغییر شکل زانو ضربدری وجود داشته باشد ، احتمال در رفتگی کشکک به سمت خارج افزایش می یابد.در رفتگی کشکک در زانو ضربدری در زنان خیلی شایع است.

حرکات اصلاحی زانو ضربدری

اگر زانو ضربدری بر اثر کوتاهی عضله دو سر رانی ایجاد شده باشد، تمرینات زیر مفید است:

الف)کشش عضله دو سر رانی

برای این منظور فرد رو به شکم می خوابد ، حال مچ پای او را به داخل چرخانیده و زانو را باز می کنیم تا عضله دو سر رانی کشیده شود.

ب) کشش عضله دو سر رانی(۲)

فرد به پشت می خوابد ومچ پای او را به داخل می چرخانید، سپس زانو را صاف می کنیم و پا را بالا می آوریم تا عضله دو سر رانی کشیده شود.

تقویت عضلات نیم غشائی و نیم وتری

برای این منظور فرد رو به شکم می خوابد.ساق او را به سمت داخل می چرخانیم و در مقابل خم کردن زان توسط فرد در این وضعیت مقاومت ایجاد می کنیم. در این حرکت دو عضله نیم غشائی و نیم وتری بیشترین فعالیت را دارند.

اگر زانوی ضربدری بر اثر کوتاهی نوار خاصره ای -درشت نی ایجاد شده باشد حرکات اصلاحی به شرح زیر خواهد بود:

 الف) کشش نوار خاصره ای- درشت نی

فرد به پهلو می خوابد.پای که نوار خاصره ای درشت نی آن کوتاه شده است ، بالا قرار می گیرد، حال پای بالایی را در حالی که زانو صاف است ، به سمت عقب می بریم و به سمت زمین ( پایین) فشار می دهیم.

ب) کشش نوار خاصره ای – درشت نی(۲)

فرد در حالت ایستاده قرار می گیررد و پایی را که نوار خاصره ای – درشت نی آن کوتاه شده است ، اندکی عقب تر قرار می دهد. حال لگن را به سمت همان پا جابجا می کند تا نوار خاصره ای درشت نی کشیده شود.

همچنین از ورزش درمانی برای رفع زانو ضربدری نیز می توانید کمک بگیرید

مشاهده تمرینات

اگر علت تغییر شکل بیماری نرمی استخوان باشد با مراجعه به پزشک و تجویز دارود و همچنین قرار دادن کودک در معرض نور آفتاب؛ قابل اصلاح خواهد بود.

اگر تغییر شکل شدید باشد و مربوط به عناصر بافت نرم باشد ، در رابطه با قابل اصلاح بودن و با چگونگی اصلاح باید به جراح ارتوپد مراجعه شود.

ملاحظات اصلاحی

 پرهیز از نشستن به صورت قورباغه ای.پرهیز از حرکات پرشی عمودی و کنترل و تقسیم فشار به هنگام فرود در اینگونه پرش ها

منبع: اختصاصی elmevarzesh.com

حرکات اصلاحی، ترجمه و تألیف یحیی سخنگویی

به اشتراک بگذارید :
اینستاگرام

مطالب مشابه

۱۸۵ نظر

  1. پدرام می‌گه:

    سلام من زانو هام ضربدری نیست اما فشار زیادی از یقل های زانوم احساس میکنم کاملا معلومه که عضلات بیرونیم سفت و سخت است و نیم وتری و نیم غشا و مدیالیس کاملا شل و ضعیف .حرکاتی که گذاشتین چون تصویر ندارن نمیدونم درست میرم یانه…. مثلا مچ پا روبه داخل یعنی مچ پا روبه بالا که سر قرار دارد؟؟؟ یا ساق به داخل جی؟؟؟ در صورت امکان تصویر بذارید یا لینک بدید از تصاویر استفاده کنم

  2. parham می‌گه:

    این تمرینات نوشته شده تصویر ندارن؟؟؟

    • رامیار نجفی می‌گه:

      حرکات واضح هستند. نیازی به تصویر ندارن

      • parham می‌گه:

        ساق و مچ را به داخل میچرخانیم نمیفهمم منظور چیه… چون مچ روبه داخل یعنی روبه سر یا مثل پا راست رابه چپ بچرخانیم ؟؟
        یا داخل چرخاندن مچ پا چه فرقی با ساق دارد؟

        • رامیار نجفی می‌گه:

          حرکت رو سخت نکنید. روی یه صندلی بشینید و پا رو آویزون نگه دارید. حالا مچ پا که به سمت جلو است به سمت داخل بدن بچرخانید. این حرکت با کمی حرکت رو به داخل ساق هم همراهه.

  3. MOHAMMAD می‌گه:

    سلام خسته نباشید من زانو هام ضربدریه درمان بدون عمل کردن هست ممنون میشم اگه بگید

  4. ؛سینا می‌گه:

    سلام لطف میکنید جواب بدید؛بنده ۱۸سالمع زانوم ضربدریه میخوام ببینم با حرکات اصلاحی ظاهرس درست میشه؟؟؟؟؟؟

    • کیوان فیروزه ئی می‌گه:

      سلام، بستگی داره دوست عزیز، اگر قبل از بلوغ ایجاد شده باشد مقداری دشوار است، اگر در یکی دو سال اخیر این مشکل پیش آمده باشد بله اصلاح می شود،

  5. baran_m191 می‌گه:

    سلام من زانوهام ضربدریه ولی زانو درد یا مشکلی توی راه رفتن ندارم
    ولی ظاهر بد پاهام اذیتم میکنه
    این روشا روی ظاهر پاها تاثیر داره؟

    • رامیار نجفی می‌گه:

      سلام. اگر این عارضه در پاهای شما ثابت شده باشه که خیلی سخت میشه با تمرین و ورزش اصلاح بشن اما اگر هنوز ثابت نشده و برگشت پذیر باشن پس با تمرین و اصلاح روش زندگی می تونید امیدوار باشید.

  6. baran_m191 می‌گه:

    و خب توی کامنت قبلی گفته بودید بستگی داره به اینکه قبل بلوغ پاها فرمش عوض بشه با بعد از بلوغ
    والا من یادم نیست دقیقا:|
    ولی بعد بلوغم متوجه ضربدری بودن پاهام شدم:|

  7. محمد می‌گه:

    سلام و خسته نباشید خدمت اعضای محترم سایت,
    ایا انجام حرکاتی مثل اسکات, پرس پا,هاگ و…., برای تقویت عضلات پا توصیه میشه؟
    یعنی ب زانو.فشار نمیاره؟
    البته با شیوه صحیح اجرا و بستن زانو بند

  8. محمد می‌گه:

    تشکر از پاسختون.
    منظور من در صورت ابتلا به زانوی ضربدری بود.
    اگه حرکات ذکر شده رو انجام بدیم با زانوهای ضربدری مشکلی پیش میاد؟

    • رامیار نجفی می‌گه:

      سلام. بهتره سبک انجام بشن و قبل از این تمرینات با ورزش های اصلاحی سعی کنید عارضه رو کمتر کنید.

  9. هلیا می‌گه:

    سلام
    من ۲۰ سالمه و زانوهام بهم نزدیک شدن
    موقع راه رفتن پای چپمو به سمت داخل میذارم
    و زانوهام هم بهم سابیده میشن
    لاغر هم هستم ینی به خاطر وزنم نیست
    به نظرتون برای اصلاحش ورزش شنا خوبه؟

    • رامیار نجفی می‌گه:

      سلام . بهتره تمرینات اصلاحی رو انجام بدید. شنا زیاد برای شما مفید نیست. بهتره به یک فیزیوتراپ مراجعه کنید و زیر نظر فیزیوتراپ تمرینات اصلاحی رو ادامه بدید. لطفا سر خود کاری نکنید چون ممکنه وضع بدتر بشه.

  10. رسول می‌گه:

    سلام. دختر من ۷ ساله است. پاهاش ضربدریه. زانوهاش به داخلند و پنجه هاش رو کمی رو به داخل قرار میده. بعضی وقتها موقع راه رفتن احساس می کنم پاهاش از قسمت زانو کمی رها شده هست(البته این ممکنه به خاطر لاغریش باشه). خیلی به پیاده روی علاقه نداره. ورزش وشو و یوگا انجام میده.
    ۱. در این سن احتیاج به درمان دارد؟
    ۲. درمان بدون عمل جراحی ممکن هست؟
    ۳. امکان دارد کمبود ویتامین D علت این موضوع باشد؟
    از پاسخ شما تشکر

    • رامیار نجفی می‌گه:

      سلام. زانوی پرانتزی در این سن شایعه حتی بین پسرها هم وجود داره. با افزایش سن خودش از بین میره حساس نباشید. ورزش خودش رو انجم بده و به طور نامحسوس خودتون ورزش های اصلاحی زانوی پرانتزی رو با دخترتون انجام بدید که نگران نشه حتما مشکلی داره. نیازی به عمل نداره. اگر مواد لبنی مصرف میکنه کمبود ویتامین نداره. برای اطمینان می تونید با یک دکتر مجرب هم مشورت کنید.

  11. اسما می‌گه:

    سلام من پام پارانتزی هستش میشه درسن۱۴ ازش جلوگیری کرد
    دوست دارم قدم بلند بشه حرکات اصلاحی فامیلمون ماله حرکات اصلاحیه گفت خطرناکه من دوست دارم پام درست بشه لطفا راه چاره رو بگید

شما چه نظری دارید؟ برای ما بنویسید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *