انواع مفصل

تعریف مفصل: محل ارتباط دو یا چند استخوان را در بدن مفصل می گویند.

انواع مفصل: بر حسب عملکرد و نوع حرکت به سه دسته تقسیم می شوند.

۱-مفاصل غیر متحرک

۲-مفاصل نیمه متحرک

تلگرام

۳-مفاصل متحرک

انواع مفصلاز لحاظ ساختمان به سه دسته ؛لیفی ،غضروفی وسینوویال(متحرک) تقسیم می شوند.مفصل ها بین استخوان ها و یا بین استخوان و غضروف واقع می شوند. از دیدگاه بیومکانیکی اهمیت مفاصل در فراهم کردن امکان حرکت آزاد قسمت های مختلف بدن می باشد.ساختارهای دیگری که در مفاصل وجود دارند شامل غشاء سینویال  که در کاهش اصطکاک بین استخوان ها (lubrication ) مفصل نقش دارد و لیگامنت که از بافت پیوندی فیبروزی انبوه  تشکیل شده است و با متصل کردن استخوان ها به پایداری مفصل کمک می کند.

مفصل تک محوره

حرکت در این نوع مفاصل تنها حول یک محور یا در یک سطح صورت می گیرد . برای مثال مفصل لولایی زانو و مفصل استوانه ائی زند اعلائی – زند اسفلی ( بخشی از آرنج ، انتهای فوقانی دو استخوان ساعد ) ، در زمرۀ مفاصل تک محوره به شمار می روند.

مفصل دو محوره

این نوع مفاصل می توانند حول دو محور در دو سطح حرکت کنند ؛ برای مثال مفصل لقمه ای مچ دست جزء مفاصل دو محوره بشمار می رود.

مفاصل سه محوره

این نوع مفاصل می توانند حول سه محور یا در سه سطح حرکت نمایند ؛ برای مثال مفصل کروی هیپ.

مفصل بدون محور

این نوع مفاصل بیشتر حرکات لغزشی را شامل می شوند تا حرکت چرخشی ؛ در نتیجه آن ها حول هیچ محوری حرکت ندارند و عموما" نیزان لغزیدن آن ها وسیع نیست. نمونه ساختمانی آن را می توان در بین استخوان های مچ دست مشاهده کرد.

در حرکت شناسی بیشتر به مفاصل متحرک یا سینوویال توجه می شود که به شش دسته تقسیم می شوند :

۱- مفصل کروی یا مفصل گویی و کاسه. امکان حرکت در محور را دارا می باشد مثل مفصل شانه و ران.

ساختمان مفصلی این نوع مفاصل طوری است که می تواند حول سه محور حرکتی حرکت داشته باشند.حرکاتی از قبیل:

  • فلکشن
  • اکستنشن
  • آبداکشن
  • آداکشن
  • حرکت های چرخشی
  • حرکت دورانی

۲- مفصل لولایی یا قرقره ای،حرکت این مفصل فقط در یک سطح است و به تا شدن و باز شدن محدود  می شود، مانند مفصل آرنج.این نوع مفصل فقط حول محور فرونتال حرکت دارد.حرکات:

  • فلکشن
  • اکستنشن

۳- مفصل استوانه ای ،این مفصل فقط حرکت چرخشی دارد مانند مفصل بین دو مهره اطلس وآکسیس.و یک محوره هستند.حرکات این مفصل:

  • چرخش داخلی ساعد ( پرونیشن )
  • چرخش خارجی ساعد (سوپینش )

۴- مفصل لقمه ای ،سطوح این مفصل بیضی شکل است مانند مفصل زانو ،مچ دست ومفصل بین زند زبرین و استخوان های مچ دست. این نوع مفاصل جزء مفاصل دو محوره هستند.حوا محور فرونتال و ساجیتال مفاصل لقمه ای قادر به انجام حرکات زیر هستند:

  • فلکشن
  • اکستنشن
  • آبداکشن
  • آداکشن

۵- مفصل زینی ،مانند مفصل بین مچ دست و استخوان کف دستی شست .این نوع مفصل دو محوره می باشد. محور ساجیتال و فرونتال و همچنین قادر به انجام حرکات زیر است:

  • فلکشن
  • اکستنشن
  • آبداکشن
  • آداکشن

۶- مفصل لغزنده ،به مفصل مسطح نیز مرسوم است زیرا سطوح آن صاف اند و می توانند بر روی یکدیگر در جهات مختلف بلغزند یا سر بخورند،مثل مفاصل بین زواید مفصل مهره ها با دنده ها یا استخوان های مچ دست با یکدیگر.در واقع حرکات این مفاصل خطی است، نه زاویه ای ، بنابراین حول محوری حرکت ندارند.

تحرک و استحکام مفاصل

پایداری یا عدم تحرک مفصل نمایانگر مقاومت مفصل در برابر حرکت است. پاره ای از عواملی که پایداری به آنها  بستگی دارد عبارتند از:

آرایش لیگمانی (رباط ها، ligaments): در مفصل زانو اهمیت دارد. (رباط نوار یا باند نیرومندی از بافت پیوندی لیفی است که استخوان ها را بهم پیوند می دهد)

فشار اتمسفر: به شرط آنکه از فشار درون مفصل تجاوز کند مانند مفصل لگن خاصره.

منبع : اختصاصی elmevarzesh.com

حرکت شناسی،فریدون تندنویس

به اشتراک بگذارید :
اینستاگرام

مطالب مشابه

۵ نظر

  1. Nazi گفت:

    سلام.تو بعضی منابع مفاصل سینوویال رو به هفت دسته تقسیم کردن که در مطلب شما مفصل بیضوی رو جزء این نوع مفاصل نیاوردید.میشه راهنمایی کنید که این مفاصل بالأخره شش دسته هستن یا هفت دسته؟با تشکر

  2. Nazi گفت:

    تو لینکی که گذاشتین هم نوشته شده مفاصل سینوویال ۷ دسته هستند اما فقط ۶ تاشو معرفی کرده

  3. محراب گفت:

    سباس کذارم

شما چه نظری دارید؟ برای ما بنویسید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *