آشنایی با حرکات مفصل مچ دست و عضلات درگیر

ساختار استخوانی

مفصل مچ از استخوان های زند زبرین و سه استخوان ناوی، هلالی و هرمی تشکیل گردیده است. اگر چه استخوان نخودی با زند زبرین فاصله دارد ولی بهر حال آن را نیز بایستی جزء ردیف بالایی استخوان های مچ دانست. چهار استخوان ردیف بالای با استخوان های ردیف پایینی به نام های ذوزنقه ، و شبه ذوزنقه، بزرگ و چنگکی مفصل می شوند. همین استخوان ها با استخوان های کف دست مفصل می شوند.

ساختار مفصلی

تعداد مفاصل موجود در مچ دست، کف دست و انگشتان زیاد است و لازم است قسمت به قسمت مفاصل فوق مورد بررسی و مطالعه قرار گیرند. خصوصیات هر یک از مفاصل به شرح زیر است:

۱- مفاصل ساعد و مچ دست:

این مفصل بین زند زبرین و چهار استخوان ردیف بالایی مچ دست قرار دارد و از نوع مفاصل لقمه ای می باشد و قادر است حول دو محور حرکتی حرکت نماید، یکی محور فرونتال که حرکت های فلکشن و اکستنشن را موجب می گردد و دیگری محور حرکتی ساجیتال  که حرکت های آبداکشن و آداکشن را ممکن می سازد و ضمناً ترکیب حرکت های فوق باعث حرکت دورانی در مچ دست می گردد.

مچ دست حور محور ساجیتال دو حرکت معادل آبداکشن و آداکشن دارد که اصطلاحاً انحراف به سمت زند زیرین  و انحراف به سمت زند زبرین گفته می شود.

۲- مفاصل مچ دست

منظور مفاصل استخوان های مچ دست با یکدیگر است. نوع ساختمان مفصلی این هشت استخوان با یکدیگر از نوع مفاصل مسطح است که فقط دارای حرکت خطی می باشند که بسیار جزئی است.

۳- مفاصل استخوان های کف دست با استخوان های مچ

سربالایی پنج استخوان کف دست با چهار استخوان ردیف پایینی مچ دست مفاصل زینی می سازد که نمونه کامل و پر تحرک آن مفصل شست دست در این قسمت می باشد که دارای دو محور حرکتی می باشد.

محور اول از طرف شست به طرف انگشت کوچک رفته  و حرکت های آبداکشن  و آداکشن را به وجود می آورد در حالی که محور دوم سبب حرکات فلکشن و اکستنشن می گردد در حالی که عمود بر کف دست وارد می شود. بطور کلی حرکت شست دست از این مفصل دارای حرکات بسیار متنوعی می باشد که بقرار زیر است:

دور شدن: به جلو آوردن شست دست در سطحی عمود بر کف دست

نزدیک شدن: برگشت حرکت دور شدن

fingers3

هایپر آداکشن: ادامه حرکت نزدیک شدن در سطحی عمود بر کف دست

باز شدن: حرکت شست دست بطوری که موازی با سطح کف دست از انگشت سبابه فاصله بگیرد.

تا شدن: برگشت حرکت باز شدن

finger2

هایپر فلکشن: ادامه حرکت فلکشن که با کمی آبداکشن همراه است

حرکت  ( Opposition )متقابله : سر انگشت شست با سر هر یک از انگشتان تماس پیدا میکند، ترکیبی است از حرکت های آبداکشن و هایپر فلکشن.

حرکت (Reposition) برگشت حرکت قبل می باشد که ترکیبی از حرکات  اکستنشن و آداکشن می باشد.

opposition1۴- مفاصل استخوان های کف دست با یکدیگر:

سر بالایی پنج استخوان کف ست با یکدیگر نیز مفصل می شوند. این مفاصل که بین استخوان های دوم ، سوم ، چهارم و پنجم می باشند از نوع مسطح هستند.

۵- مفاصل استخوان های کف دست با سر بالایی بند اول انگشتان

از نوع لقمه ای هستند و حرکت های تاشدن و باز شدن ، دور شدن و نزدیک شدن را می توانند انجام دهند.

در مورد حرکت انگشتان دست بایستی توجه داشت که مبناء حرکت انگشتان وسطی است و حرکت انگشتان دیگر نسبت به آن سنجیده می شود.

هر یک از انگشتان دست دارای مفاصلی است که بند گفته می شود و به غیر از انگشت شست که یک بند دارد بقیه دارای دو بند می باشند. ساختمان  این مفاصل قرقره ای است و حرکت آن ها طبیعتاً حول محور فرونتال انجام می شود.

wrist

حرکت آبداکشن و آداکشن انگشتان

fingers-1حرکت فلکشن و اکستنشن انگشتان

wrist flexion extension

عضلات مچ ، کف و انگشتان دست

حرکات متنوع مچ دست به علت وجود بیست و پنج عضله ای است  که در این قسمت به سه شکل زیر فعالیت دارند. دسته اول این عضلات از مفاصل آرنج شروع شده و به مچ دست و یا انگشتان دست متصل می شوند. دسته دوم عضلات از ناحیه ساعد شروع شده و به کف و انگشتان دست متصل می گردند و بالاخره  گروه سوم عضلاتی هستند که از کف دست به انگشتان دست اتصال دارند و حرکات را موجب می شوند.

 

گروه اول عضلات مچ دست:

 

کف دستی طویلpalmaris_longus-1.

این عضله در ناحیه ساعد طوری قرار گرقته که با مشت کردن دست بخوبی قابل لمس است.

سر ثابت: فوق قرقره داخلی استخوان بازو

سر متحرک: استخوان های کف دست

عمل: تا کننده مچ دست.

 

زند اعلایی قدامیflexor-carpi-radialis

این عضله به طور مورب روی زند زیرین قرار گرفته است.

سر ثابت: فوق قرقره داخلی استخوان بازو

سر متحرک: پایه استخوان دوم کف دست

عمل: فلکشن مچ دست، انحراف  مچ دست به سمت زند زبرین ( آبداکشن مچ دست )

 

زند اسفلی قدامیflexor-carpi-ulnaris

عضله ای است سطحی که روی زند زیرین قرار گرفته است.

سر ثابت: دارای دو سر ثابت است. یکی به فوق قرقره داخلی بازو و دیگری به دو سوم بالایی استخوان زند زیرین و زائده آرنجی متصل است.

سر متحرک: پنجمین استخوان کف دستی

عمل: تاکننده مچ ، انحراف به سمت زند زیرین مچ دست.

 

 

 

تا کننده سطحی انگشتان دستflexor-digiturum-super-ficialis

بزرگترین عضله تا کننده مچ در ناحیه ساعد دست است.

سر ثابت: به سه قسمت استخوان بازو ، زند زیرین و زندزبرین چسپندگی دارد.

سر متحرک: با چهار تاندون به کناره های  استخوان بند دوم چهار انگشت دست متصل می گردد.

عمل: فلکشن بند دوم و مچ دست

 

عضله زند اسفلی خلفیextensor-carpi-ulnaris.

این عضله بطور سطحی در روی استخوان زند زیرین قرار گرفته است و قابل لمس می باشد.

سر ثابت: فوق لقمه خارجی استخوان بازو

سر متحرک: پایه استخوان پنجم کف دست در پشت دست

عمل: بازکننده مفصل مچ دست و انحراف آن به سمت زند زیرین

 

زند اعلایی خلفی دراز (عضله باز کننده مچ دستی )extensor-carpi-radialis-longus&-brevis

در ناحیه بالایی ساعد قرار دارد.

سر ثابت: فوق لقمه خارجی استخوان بازو

سر متحرک: پشت پایه استخوان دوم کف دست

عمل: اکستنشن و انحراف مچ دست به سمت زند زبرین

زند اعلایی خلفی کوتاه

سر ثابت: فوق لقمه خارجی استخوان بازو

سر متحرک: پشت پایه استخوان سوم کف دست

عمل: بازکننده مچ دست، انحراف مچ به سمت زند زبرین به طور ضعیف

 

 

بازکننده انگشتان دستextensor_digitorum.

سر ثابت: قوس لقمه خارجی استخوان بازو

سر متحرک: با چهار تاندون به پایه بندهای دوم و سوم و چهارم انگشت دست متصل است.

عمل: بازکننده انگشتان ( چهار انگشت ) از مفصل بند انگشتان و استخوان های کف دست و در حالی که انقباض ادامه یابد بازکننده مفصل مچ دست می باشد.

 

گروه دوم عضلات ناحیه ساعد

 

 

بازکننده دراز شست دستextensor-pollicis-longus-elmevarzesh

سر ثابت: بین قسمت میانی و یک سوم سطح خلفی استخوان زند زیرین

سر متحرک: پایه بند دوم استخوان شست  دست در پشت دست

عمل: بازکننده مفصل بین استخوان های بند اول و دوم شست دست، بازکننده مفصل بند اول و یاستخوان کف دست، انجام حرکات ریپوزیشن شست، یآداکشن و اکستنشن مفصل استخوان کف دست و مچ و همچنین کمک به اکستنشن مچ دست و انحراف آن به سمت زند زبرین.

 

 

 

بازکننده کوتاه شست دستextensor-pollicis-brevis-elmevarzesh

سر ثابت: دوسوم سطح بالایی استخوان زند زبرین

سر متحرک: پایه بند اول شست دست

عمل: اکستنشن مفصل بند انگشت شست و استخوان کف دست، اکستنشن مفصل استخوان کف و مچ دست و انحراف مچ دست به سمت زند زبرین.

 

 

 

 

دور کننده دراز شست دستabductor_pollicis_longus-elmevarzesh

سر ثابت: تقریاً در وسط استخوان زند زیرین قرار گرفته است.

سر متحرک: سطح بیرونی پایه اولین استخوان کف دستی

عمل: آبداکشن دست از مفصل استخوان کف و مچ دست و چنانچه انقباض ادامه داشته باشد باعث انحراف مچ دست به سمت زند زبرین می گردد.

 

 

 

 

تاکننده دراز شست دستflexor_pollicis_longus-elmevarzseh

سر ثابت: وسط سطح کف دستی استخوان زند زبرین

سر متحرک: سطح کف دستی پایه استخوان بند دوم شست دست

عمل: تا کننده بنده  انگشت شست و در صورت ادامه انقباض و حضور مقاومت تاکردن مفصل استخوان کف و مچ در ناحیه شست.

 

 

 

بازکننده انگشت سبابهextensor-indicis-elmevarzesh

سر ثابت: بخش انتهای استخوان زند زیرین ( سطح خلفی )

سر متحرک: تاندون باز کننده مشترک انگشتان ، در کنار استخوان دوم کف دستی و بند اول انگشت سبابه

عمل: بازکننده مفصل انگشت شبابه با استخوان کف دست و شرکت در حرکت آداکشن همین مفصل.

 

 

 

بازکننده انگشت کوچک دستextensor-digit-minimi-elmevarzesh

سر ثابت: تاندون عضله بازکننده مشترک انگشتان در ناحیه ساعد

سر متحرک: به تاندون عضله بازکننده مشترک انگشتان ، درست در نقطه مفصلی استخوان پنجم کف دست با انگشت کوچک متصل است.

عمل: باز کردن مفصل استخوان پنجم کف دست با بند اول انگشت کوچک دست.

 

 

 

 

تاکننده عمقی انگشتان دستflexor-digitorum-profundus.

سر ثابت: بخش بالایی سه چهارم استخوان زند زیرین

سر متحرک: با چهار تاندون به پایه بند آخر چهار انگشت دست متصل می گردد.

عمل: تاکننده بندهای انگشتان و چنانچه انقباض ادامه یابد تاکننده مفصل کف و بند اول انگشتان می شود و در نهایت  مچ دست را نیز تا می کند.

 

 

گروه سوم عضلات

این گروه از عضلات در ناحیه کف  و انگشتان دست قرار داشته و عبارتند از:

 

تا کننده کوتاه شست دستdigiti-elmevarzesh

این عضله دارای دو بخش عمقی و سطحی بوده که عمل دو بخش فوق نیز کمی متفاوت است.

عمل: هر دو سر آن باعث تاکنندگی مفصل بین استخوان کف و بند اول شست دست می شود. بخش عمقی آن عمل نزدیک کنندگی مفصل ذکر شده در بالا را باعث گردیده و سر متحرک آن تا کننده مفصل استخوان کف و مچ دست در ناحیه شست دست می باشد.

دور کننده کوتاه شست

سطحی ترین عضله این ناحیه می باشد.

عمل: دور کردن انگشت شست از مفصل استخوان کف و مچ دست در عین حال باعث حرکات فلکشن و آبداکشن مفصل استخوان کف و بند اول انگشت شست نیز می گردد.

دور کننده انگشت کوچک

عضله ای است سطحی که در لبه بیرونی پنجمین استخوان کف دستی قرار گرفته است.

عمل: فلکشن و آبداکشن مفصل پنجمین استخوان کف دستی با بند اول انگشت کوچک می باشد.

تاکننده کوتاه انگشت کوچک

این عضله در کنار عضله دور کننده انگشت کوچک دست و موازی با آن قرار گرفته است. عضله ای است سطحی.

عمل: فلکشن انگشت کوچک دست از مفصل پنجمین استخوان کف دست از مفصل پنجمین استخوان کف دست با بند اول انگشت کوچک می باشد.

 

 

opponens-pollicis--elmevarzesh.آپوزیتو شست( متقابله شست)

این عضله در زیر عضله دورکننده کوتاه شست دست قرار دارد.

عمل: آپوزیشن انگشت شست دست از مفصل کف و مچ دست.

 

 

 

 

 

 

نزدیک کننده شست دستadductor-pollicis-elmevarzesh.

بطور عمقی در کف دست قرار دارد.

عمل: آداکشن و فلکشن مفصل شست در کف و مچ دست

 

 

 

 

 

 

متقابله انگشت کوچک دستopponens-digiti-minimi-elmevarzesh

این عضله در زیر عضلات دور کننده انگشت کوچک و تاکنده کوتاه انگشت کوچک طوری قرار گرفته که قابل لمس نیست.

عمل: آپوزیشن انگشن کوچک از مفصل استخوان کف و مچ دست.

 

 

 

 

 

عضلات بین استخوانی پشت دستی

چهار عضله سطحی است که در ناحیه پشت دست قرار گرفته همانطور که از نامشان پیداست در بین استخوان های کف دست قرار دارند و به غیر از اولین عضله که بین شست و انگشت سبابه قرار دارد و قابل لمس است سه تای دیگر قابل لمس نیستند.

هر کدام از عضلات دارای دو سر ثابت است که هر سر به یکی از استخوان های کف دستی متصل است.

عمل: دور کنندگی مفاصل، استخوان های ۲ و ۴ کف دستی و بند اول انگشتان سبابه و حلقه. همچنین انحراف انگشت وسط به سمت زند زیرین و زبرین توسط عضلات ۲ و ۳ علاوه بر این عضلات فوق باعث حرکت فلکشن انگشتان سبابه وسط و حلقه از مفصل کف و بند اول انگشتان می شوند.

 

عضلات بین استخوانی کف دستی

به تعداد سه عدد می باشند.

عمل: آنها متناسب با موقعیت قرار گیری  آن ها عبارتند از : تاکننده و نزدیک کننده انگشتان سبابه، کوچک و حلقه از مفصل کف و بند اول انگشتان فوق. این عضله در زیر عضلات بین استخوانی پشت دستی قرار دارد.

dorsal-interossei&palmar-interossei

 

 

عضلات دودی دست ( تا کننده انگشتان )lumbricals.

شامل چهار عضله است که بطور عمقی و در اطراف تاندون های عضله تاکننده انگشتان قرار گرفته و قابل لمس نیستند.

عمل: فلکشن انگشتان دوم تا پنجم از مفاصل استخوان های کف و بند اول انگشتان فوق.

 

 

 

 

 

منبع: اختصاصی elmevarzesh.com

نوشته‌ی: رامیار نجفی - ۱۹ فروردین ۹۲
ارسال نظر
لطفا" نظر را در ارتباط با اين مطلب ارسال نماييد.سوالات خود را در انجمن مشاوره سايت مطرح کنيد

با فید از مطالب علم ورزش بهره مند شوید.
فید "علم ورزش"
به جمع 1900 مشترک خبرنامه علم ورزش بپیوندید
علم ورزش را در فیسبوک دنبال کنید
علم ورزش را در توییتر دنبال کنید
علم ورزش را در گوگل‌پلاس دنبال کنید

تبليغات