هورمون های پانکراس و فعالیت بدنی

هورمون های پانکراس

پانکراس

این غده به موازات معده و در زیر آن قرار دارد. پانکراس یک غده مرکب بوده و دو نوع  ترشح دارد.

۱-ترشحات  برون ریز
۲-ترشحات درون ریز

انسولین

تلگرام

اولین بار در سال ۱۹۲۱ توسط چارلزبست از شیره لوزالمعده گرفته شد . ساختمان شیمیایی آن از دو زنجیره Aو B  تشکیل شده و با دو پلی دی سولفید به هم متصلند و یک پلی دی سولفید دیگر نیز اسید آمینه ۶و۱۱ را به هم وصل کرده است در زنجیرهA 21ودر B 30 اسید آمینه وجود دارد

تنظیم ترشح انسولین

انسولین از یک ترشح پایه یکنواخت و پیوسته برخوردار است اما افزایش گلوکز خون مهمترین عامل تنظیم کننده ترشح آن است وهمچنین تحت تاثیر عوامل دیگری نیز می باشد مثل:
۱-غلظت اسید آمینه پلاسما
۲-تحریک سمپاتیک و پاراسمپاتیک

اثرات متابولیکی انسولین

۱-کاهش غلظت گلوکز خون
۲-تسهیل ورود گلوکز خون به سلول ها
۳-کاهش ورود گلوکز از ذخایر کبدی به خون

اختلالات ناشی از کاهش ترشح انسولین

کاهش یا فقدان انسولین به علت ناهنجاری در جزایر لانگرهانس می باشد که باعث تجمع گلوکز در پلاسما می شود به طوری که بافت ها نمی توانند آن را از خون برداشت کند که این حالت  باعث دیابت قندی می شود.

پاسخ انسولین به ورزش

در یک بررسی که توسط ساتن و همکارانش انجام شد اختلاف پاسخ انسولین در افرا د ورزیده و غیر ورزیده در جریان ورزش آشکار شد.در افراد ورزیده سطح انسولین در ورزشهایی با شدت مطلق و یکنواخت تغیر کمتری در مقایسه با افراد غیر ورزیده دیده شد (ویلمور،کاستیل)

گلوکاگن

این هورمون از سلول های آلفای جزایر لانگرهانس ترشح می شود و از یک زنجیره ساده پلی پپتیدی با ۲۹اسید آمینه تشکیل شده است.

تنظیم و ترشح گلوکاگن

ترشح گلوکاگن بطور عمده با کاهش گلوکز خون تحریک میشود عوامل دیگری نیز در تحریک گلوکاگن نقش دارند از قبیل:آرژنین،لیزین،و کاتکولامین ها.این احتمال نیز میرود که انسولین نیز مانع از ترشح گلوکاگن از سلول های آلفا می شود.
اثرات متابولیکی گلوکاگن

گلوکاگن اثرات متابولیکی متضاد با انسولین دارد.کلوکاگون باعث مهار آنزیم گلیکوژن سنتازو گلیکوژنز می شود.و از طرف دیگر باعث گلیکونئوژنز و افزایش لیپولیز می شود با این کار باعث افزایش اسیدهای چرب شده و عضلات از اسید چرب بیشتری استفاده میکنند و این باعث می شود گلوکز بیشتری به سلول های مغز برسد.
چگونه گلوکاگن باعث آزاد شدن گلوکز و اسیدهای چرب می شود؟

اثر متابولیکی گلوکاگن در کبد بوسیله پیک cAMP بارز می شود .بطور کلی گلوکاگن باعث فعال شدن آدنیل سیکلاز شده که این عمل باعث تولید cAMP  از ATP میشود مولکولهای cAMP تشکیل شده باعث فعال شدن آنزیم کیناز می شود .

پاسخ گلوکاگن به ورزش

ساتن و همکارانش (۱۹۹۰)افزایش گلوکاگن را در جریان ورزش های بیشینه نشان دادند که این مساله در پژوهش های بعدی نیز تائید شد.واسرمن و همکارانش دریافتند که افزایش گلوکاگن هنگام ورزش برای جلوگیری از هیپوگلیسمی و کتوژنز ضروری است.در یک پژوهش نشان داده شد که با تزریق آنتی بادی های گلوکاگن در حین ورزش باعث کاهش گلوکز خون و ایجاد یک پاسخ هیپوگلیسمی می شود.مقدار گلوکاگن موجود در پلاسما در هنگام ورزش زیر بیشینه در افراد تمرین کرده و تمرین نکرده یکسان نمی باشد (وبلمور،کاستیل)

نقش انسولین و گلوکاگن در هموستاز خون در هنگام ورزش

این دو هورمون در ورزش نقش مخالف  یکدیگر را بازی میکنند انسولین هورمون اصلی در جذب و ذخیره گلوکز و اسیدهای چرب آزاد است در حالیکه گلوکاگن موجب فراخوانی مواد سوختی از منابع ذخیره ای و نیز افزایش گلوکونئوژنز میشود وعملکرد هر دو باعث ثابت ماندن گلوکز خون  می شود.انسولین بطور مستقیم در انتقال گلوکز به درون سلولها دخالت دارد. در هنگام ورزش برداشت عضله از گلوکز ۷تا۲۰ برابرزمان استراحت است ولی همانطور که قبلا گفته شد غلظت انسولین کاهش می یابد پس چگونه این برداشت زیاد گلوکز صورت میگیرد؟ (اسکات-ک پاور و ادوارد-ت.هالی)

علل کاهش انسولین در هنگام ورزش

  • ۱.    برای جلوگیری از هیپوگلیسمی. چون در صورت زیاد بودن انسولین تمام گلوکز پلاسما توسط بافت ها برداشته (از جمله بافت چربی) می شد
  • ۲.    کاهش انسولین باعث بسیج گلوکز از کبد و اسیدهای چرب از بافت چربی می شود
  • ۳.    ورزش باعث افزایش حساسیت گیرندهای انسولین می شود
  • ۴.    افزایش غلظت یون کلسیم که بر مولکول های فعال در انتقال گلوکز به داخل سلول تاثیر می گذارد

غلظت گلوکاگن در ورزش

در حین تمرینات دراز مدت غلظت گلوکاگن در اثر کاهش انسولین افزایش می یابد که این افزایش در افراد ورزشکار زیاد مشهود نیست. (سازگاری هورمون و ورزش) براثر تمرینات استقامتی غلظت گلوکز پلاسما با اندک یا بدون تغییر غلظت انسولین و گلوکاگن خفظ می شود.با توجه به اینکه غلظت گلوکز خون عامل اصلی در کاهش انسولین وافزایش گلوکاگن است وگلوکز خون نیز در طول تمرینات استقامتی ثاب تباقی میماند پس عامل دیگری نیز در تنظیم این دو هورمون دخالت دارد که این تنظیم توسط دستگاه  اعصاب سمپاتیک انجام می شود.

یاسر صابری ،حجت باقری، سیده نسیم حبیب زاده

به اشتراک بگذارید :
اینستاگرام

مطالب مشابه

۲ نظر

  1. lida می‌گه:

    Age bade davidan zire del va pahlo dard gereft dalilesh chist

    • رامیار نجفی می‌گه:

      سلام. کمبود اکسیژن و فشار به عضله دیافراگم. در این مواقع سرعت دویدن را کم کنید و به ارامی راه بروید و نفس عمیق بکشید.

شما چه نظری دارید؟ برای ما بنویسید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *