نقش فعالیت بدنی در درمان و جلوگیری از افزایش چربی خون

نقش فعالیت بدنی در درمان و جلوگیری از افزایش چربی خون

لیپو پروتئین ها

در مرحله بعد از جذب یعنی هنگامی که هیچ گونه کیلو میکرونی در خون وجود ندارد بیش از ۹۵% لپید پلاسما بصورت لیپو پروتئین هایی است که ذراتی بسیار کوچک تر از کیلو میکرونه ا بوده اما ترکیب مشابهی دارند یعنی محتوی مخلوطی از تری گلیسیرید .لپیدها کلسترول و پروتئین هستند غلضت کلی لیپوپروتئین ها در پلاسما به طور متوسط حدود ۷۰۰میلی گرم درصد میلی لیتر است.غلظت متوسط اجزاd آن به قرار زیر می باشد

میلی گرم درصدمیلی لیتر پلاسما

  •  کلسترول ۱۸۰
  • فسفولپیده۱۶۰
  • تری گلیسیرید۱۶۰
  • پروتئین لیپوپروتئین۲۰۰

لیپوپروتئین ها به سه دسته عمده تقسیم  می شوند:
۱-لیپو پروتئین هایی با دانسیته بسیار پایین

تلگرام

۲-لیپو پروتئین های با دانسیته پایین

۳-لیپوپروتئین های با دانسیته بالا

لیپو پروتئین ها تقریبا بطور کامل در کبد ساخته می شوند و وسیله ای برای انتقال مواد لیپیدی در سراسر بدن به ویژه از کبد به سایر قسمت های بدن هستند.تری گلیسیریدها و تا حدود کمتری سایر لیپیدهایی که در کبد بطور عمده از کربوهیدرات ها ساخته می شوند.بصورت لیپوپروتئین های با دانسیته بسیار پایین به بافت چربی و سایر بافت های محیطی انتقال می یابند.لیپو پروتئین های با دانسیته زیاد کلسترول را از بافت های محیطی به کبد انتقال می دهند لذا این نوع لیپو پروتئین احتمالا نقش بسیار مهمی در جلوگیری از پیدایش آترو اسکلروز ایفا می کنند.

افزایش چربی خون (هیپر لیپو پروتئینما)

افزایش چربی خون (هیپر لیپو پروتئینما) به تغییر در کیفیت  کمیت چربی های سرم اطلاق می شود که ممکن است در اثر تغییر در متابو لیسم لیپو پروتئین ها (هیپرپروتئینمی اولیه ) و یا به علت اختلال سیستم ها و ارگان های مختلفی که در میزان چربی های سرم موثرند (هیپرپروتئینمی ثانویه) ایجاد گردد.

انواع هیپرلیپوپروتئین ها

نوع اولیه بوسیله عوامل ارثی و ژنیتیکی و یا اکتسابی ایجاد می گردد . معمولا" عوامل مختلفی در بروز آن دخیل اند و اغلب در اثر عوامل ژنتیکی به اضافه شیوه نادرست زندگی و عادت بد غذایی ایجاد می شود.نوع ثانویه می تواند به علت اختلالات  غده تیروئید و بیماری های کلیوی و کبدی ایجاد گردد همچنین ممکن است.هیپر لیپو پروتئینمیای نوع V  و IIIنادر هستند و نوع Iiaو IIb و IV شایع ترند لذا توجه باید بر روی این ۳ نوع متمرکز شود.انواع اخیر به طور شایع همراه با آترو اسکلروز عروق محیطی و کرونری می باشند(به خصوص نوع IIb و IIa ) و همچنین با چاقی دیابت و هیپراوریسمی(به خصوص  نوع  IV

اثر فعالیت ورزشی

  • ورزش بر روی هیپر لیپو پروتئنمیاهایی که به وسیله عادات غلط تغذیه ای و عدم تحرک ایجاد شده است ،اثر جلوگیری کننده یا درمانی دارد.نشان داده شده است که افرادی که به به خوبی تمرین می کنند سطح تری گلیسرید و کلسترول کلیه پایین تری دارند.
  • کلسترول عمدتا" بصورت LDL می باشد.
  • فعالیت فیزیکی متوسط که تحریک فعالیتی کافی را ایجاد نکند تغییر مشخصی را در چربی های پلاسما ایجاد نمی کند.

محدودیت در اجرای فعالیت فیزیکی شدید

دیابت ،چاقی و سیگاری بودن محدودیت هایی را در اجرای فعالیت فیزیکی شدید در افراد مبتلا به افزایش چربی خون ایجاد می نمایند.محدودیت های دیگر شامل عوارضی است که از بیماری ناشی می شوند مانند بیماری کرونری قلب و آترواسکلروز.

بررسی بیمار قبل از طرح برنامه فعالیتی :

۱-بررسی شرح حال کامل فردی و خانوادگی

۲-تست ورزشی ، استرسECG

۳-برسی هر نوع آریتمی موجود

۴- آزمایش ادرار

تجویز فعالیت ورزشی

مطالعات نشان داده که اگر ورزش و فعالیت بدنی انتخابی برای بیمار جذاب و تحریک کننده باشد فرد آن را بصورت منظم تری انجام می دهد.تنها محدودیت ما این است که در صورت امکان باید فعالیت ورزشی یکی از انواع هوازی مانند دویدن نرم ، دوچرخه سواری ، شنا و … باشد.باید به این نکته توجه داشت که آن دسته از فعالیت های ورزشی که از نیازی متابولیکی پایین برخوردار هستند مانند گلف نمی توانند در تصحیح هیپر لیپو پروتئینمیا موثر باشند.

شدت ، مدت و تناوب فعالیت ورزشی

شدت فعالیت باید با توجه به تعداد ضربان قلب تنظیم گردد که می توان آن را طی فعالیت ورزشی یا طی مدت ۱۰ ثانیه بلافاصله بعد از ورزش اندازه گرفت.تعداد ضربان  قلب توصیه شده حدود ۷۰% حداکثر ضربان قلب تئوریک باشد لذا شدت ورزش در هر فرد با توجه به پاسخ قلبی عروقی او تنظیم شود.توصیه این است که ورزش به مدت ۲۰ دقیقه به طول انجامد که این زمان شامل ۵-۱۰ دقیقه برای هر دوره گرم کردن یا سرد کردن نمی باشد.

تعداد جلسات تمرین باید حداقل ۳ بار در هفته تنظیم گردد و هر جلسه معادل ۴۲۰۰ کیلوکالری مصرف داشته باشد و مصرف انرژی طی هفته به حدود ۱۹۰۰۰کیلو کالری برسد و در مجموع مصرف انرژی پایه به حدی برسد که برای افزایش سطح HDLکافی باشد . این تغییرات باید  4-8 هفته بعد از شروع برنامه فعالیتی هوازی صورت گیرد.در مجموع مشروط به اینکه ورزش هوازی درطرح فعالیتی افزایش داده شود ، این برنامه میتواند در طبیعی کردن سطح و طرح لیپوپروتئین ها کمک کننده باشد.

بررسی اثر فعالیت ورزشی

۱-تاثیر فعالیت بدنی بر لیپو پروتئین با دانسیته خیلی پایین VLDL:

فعالیت هوازی با شدت متوسط حتی اگر برای چند هفته ادامه یابد می تواند سطح VLDLو تری گلیسرید پلاسما را کاهش دهد این اثرات هم در افرادی که دارای سطح طبیعی لیپو پروتئینی هستند و هم در نوع ۴ هیپر لیپو پروتئینمی دیده می شود.اثر ورزش با فعال کردن آنزیم لیپو پروتئین لیپاز که در فیبرهای عضلانی نوع ۱ و میوکار موجود است اعمال می شود.

۲-تاثیر فعالیت بدنی بر LDL

ورزش باعث کاهش سطح LDLو کلسترول می گردد که هم در افراد با لیپو پروتئین بالا  و هم در مبتلایان هیپرلیپو پروتینمیا نوع IIa ایجاد می شوند. برای رسیدن به این اثر ادامه فعالیت ورزشی با شدت متوسط و شدید برای حداقل ۲ ماه ماه مورد نیاز است.

۳- تاثیر فعالیت بدنی بر HDL

ورزش باعث افزایش سطح پلاسمای HDL و کلسترولی که توسط آن حمل می شود می گردد که در هم در افراد طبیعی و هم در افراد مبتلا به هیپر لیپو پروتئینمیا نوع ۲ و ۴ مشاهده می شود .این اثر به طور مستقیم با تغییرات قدرت هوازی و شدت و مدت برنامه فعالیتی رابطه دارد و همچنین با سطح اولیه HDL به طور معکوس رابطه دارد 

عوامل مختلفی که بر غلضت کلسترول خون موثرند:

۱-افزایش مصرف روزانه کلسترول

۲-یک رژیم محتوی چربی های اشباح شده

۳-مصرف چربی های محتوی اسیدهای چرب اشباح نشده

۴-فقدان هورمون تیروئید

۵-کلسترول خون در دیابت قندی نیز به مقدار زیادی بالا می رود

۶-هورمون های جنسی زنانه یعنی استروژن ها کلسترول خون را کاهش می دهند در حالی که هورمون های جنسی مردانه آن را افزایش می دهند.

با رژیم غذایی مناسب می توان نتیجه درمان را بهتر کرد.

نکات عمده ای که در این رابطه باید به آن توجه شود شامل:

۱-کاهش دریافت چربی کمتر از ۳۰% کل کالری

۲-دریافت کلسترول کمتر از ۳۰۰میلیگرم در روز

۳-تعویض قسمتی از چربی های اشباح شده با انواع غیر اشباح

نتیجه

تغییرات لیپو پروتئین های پلاسما که بطور مستقیم وابسته به نوع فعالیت ورزشی است .بنابر این فعالیت فیزیکی میتواند به طور موثر در تصحیح و درمان هیپر پروتینمیا به همراه دارو و رژیم تغذی های مفید باشد که در انواع IV ، IIa و IIb هیپر پروتینمیا احتمالا" یک برنامه فعالیت هوازی بهترین روش برای درمان و جلوگیری است.

به اشتراک بگذارید :
اینستاگرام

مطالب مشابه

یک نظر

شما چه نظری دارید؟ برای ما بنویسید.

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *