BMI چیست؟

BMI (نمایه توده بدنی Body Mass Index)  یا شاخص توده بدنی یکی از شاخص هایی است که هر شخص می تواند با محاسبه آن بداند که در چه محدوده وزنی قرار دارد. البته بر کسی پوشیده نیست که هر شخص با توجه به سن، جنس، میزان فعالیت، اندازه جثه و عوامل دیگر می بایست دارای وزن ایده آل خود باشد، اما از آنجا که محاسبه وزن ایده آل نیاز به محاسبه دقیق و تخصصی دارد، لذا از بی ام آی بعنوان شاخص عمومی برای افراد بالای 19 سال استفاده می شود.

روش محاسبه BMI شاخص این ابزار کمک می‌کند تا معلوم کنیم آیا یک فرد، اضافه وزن دارد، کمبود وزن دارد و یا اینکه وزن سالمی دارد. بالا بودن شاخص توده بدن می‌تواند علامتی از چربی زیاد در بدن باشد و همینطور پایین بودن شاخص توده بدن نیز می‌تواند علامت چربی بسیار کم در بدن باشد.

هر چه شاخص توده بدن فرد بالاتر باشد، ریسک ابتلا به یک سری از بیماری‌ها مانند بیماری‌های قلبی، فشار خون بالا و دیابت بیشتر خواهد بود. شاخص توده بدن بسیار پایین نیز، سالم نیست چون می‌تواند فرد را در معرض مشکلاتی چون از دست دادن توده‌ی استخوانی، عملکرد ضعیف سیستم ایمنی و کم خونی قرار بدهد.

محاسبه آنلاین bmi

part title icon محاسبه شاخص توده بدنی
bmi result
قد:
سانتی‌متر
وزن:
کیلوگرم
شاخص توده‌ی بدنی:
bmi tip
توصیه ما به شما:
کمبود وزن
شما دارای کمبود وزن هستید. همانطور که چاقی و اضافه وزن مشکلات و خطرات بسیاری به همراه دارد، لاغری بیش از حد هم مشکلات و بیماری های فراوانی را در پی دارد. کمبود وزن باید از لحاظ پزشکی مورد بررسی قرار گیرد (آزمایش تیروئید، هورمونی، مشکل در جذب مواد غذایی و...)، بنابراین توصیه می شود با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت نمایید. راه مناسب برای درمان کمبود وزن و لاغری، انجام تمرینات ورزشی صحیح، تغذیه مناسب و خواب کافی تحت نظر پزشک یا متخصص تغذیه است. برای درمان لاغری، هرگز نباید بدون تجویز پزشک از داروهای چاق کننده استفاده کنید.
وزن شما مناسب است
شما در دامنه وزن طبیعی قرار دارید
شما مقداری اضافه وزن دارید
اضافه وزن عامل خطر و زمینه ساز بیماری های غیرواگیر مانند دیابت نوع 2، فشار خون بالا، مشکلات قلبی، عروقی، مشکلات متابولیکی، اختلالات عضلانی- اسکلتی، بیماری های گوارشی، عوارض روانی و اجتماعی و.... می باشد. تغذیه سالم و فعالیت بدنی روزانه توصیه می شود
شما دچار چاقی هستید؛ خطرناک برای سلامتی
چاقی عامل خطر و زمینه ساز بیماری های غیرواگیر مانند دیابت نوع 2، فشار خون بالا، مشکلات قلبی، عروقی، مشکلات متابولیکی، اختلالات عضلانی- اسکلتی، بیماری های گوارشی، عوارض روانی و اجتماعی و.... می باشد. چاقی باید از لحاظ پزشکی مورد بررسی قرار گیرد (آزمایش تیروئید، هورمونی و...)، بنابراین توصیه می شود با پزشک یا متخصص تغذیه مشورت نمایید.

محدوده های BMI

محاسبه BMI شاخص توده بدن

فرمول محاسبه bmi دقیق

BMI عبارت است از وزن به کیلوگرم تقسیم بر مجذور قد به متر. به عنوان مثال شخصی با وزن 78 کیلوگرم و قد 170 سانتی متر دارای بی ام آی معادل 26.9 خواهد داشت. ورزشکاران حرفه ای نسبت به افراد عادی دارای بافت عضلانی بیشتری هستند لذا شاخص توده بدنی یا bmi آنها (درحالت قد برابر) در مقابل افراد معمولی اندکی بیشتر است. کودکان و افراد با بیماری شدید و یا معلولیت رابطه محاسبه bmi معیار مناسبی در تعیین تناسب قد و وزن و سلامت فرد نیست.

اینفوگرافی BMI

شاخص توده بدنی
برای مشاهده اندازه واقعی تصویر اینفوگرافی شاخص توده بدن روی آن کلیک کنید

سن استفاده از شاخص توده بدن

شاخص توده بدن برای بیشتر مردان و زنان بزرگسال 20 سال به بالا قابل استفاده است. برای بچه‌های 2 سال به بالا، درصد شاخص توده‌ی بدنی، ابزاری برای مقایسه‌ی شرایط او با سایر بچه‌ها در همان سن و جنسیت بوده و می‌توان از آن برای سنجش وزن کودک استفاده کرد.

برای محاسبه‌ی شاخص توده بدن خودتان نیازی به تجهیزات خاص یا مراجع به پزشک ندارید. می‌توانید محاسبه‌گر‌های آنلاین زیادی پیدا کنید که تنها با وارد کردن قدتان بر حسب فوت و اینچ و وزن‌تان بر حسب پوند، BMI شما را محاسبه می‌کنند. در ادامه‌، طیف BMI برای بزرگسالان 20 سال به بالا را ارائه می‌دهیم. این اطلاعات برای زنان و مردان در تمام سنین و هر نوع تیپ بدنی مشابه هستند.

شاخص توده بدن (BMI) کودک بر اساس سن نشان می‌دهد وزن کودک در مقایسه با وزن سایر بچه‌های همسن و همجنس خود چگونه است. مثلاً 45 درصد یعنی وزن کودک، بیشتر از وزن 45 درصد از سایر کودکان همسن و همجنس‌اش است.

آیا bmi برای همه یکسان است؟

با توجه به اینکه ورزشکاران نسبت به افراد عادی دارای بافت عضلانی بیشتری هستند ،لذا شاخص توده بدنی یا bmi آن‌ها (درحالت قد برابر) در مقابل افراد معمولی اندکی بیشتراست. کودکان و افراد بابیماری شدید و یا معلولیت رابطه محاسبه bmi معیار مناسبی در تعیین تناسب قد و وزن و سلامت فرد نیست.

بی ام آی در ورزشکاران

بی ام آی شاید برای افراد معمولی شخص مناسبی برای سنجش وضعیت وزن و سلامتی باشد اما برای بیشتر ورزشکاران که توده عضلانی بیشتر و رصد چربی کمتری دارند، نمی‌تواند معایر درستی باشد.

مثلا یک ورزشکار با قد 175 و وزن 80 کیلو بر اساس شاخص bmi دچار چاقی است، در حالی که این فرد توده عضلانی بیشتر و وزن سالمی دارد. بنابراین شاخص توده بدنی ابزار مناسبی برای ورزشکاران نیست و برای بررسی دقیق و بهتر بدن یک ورزشکار باید از تست‌های آنتروپومتری استفاده کرد.

6 باور اشتباه درباره‌ی شاخص توده بدن – BMI

باور اشتباه 1: پایین بودن شاخص توده بدن یعنی شما سالم هستید

6 باور اشتباه درباره‌ی شاخص توده بدن - BMI

چاق بودن با ریسک بالاتر فشار خون بالا، قند خون بالا و کلسترول بالا ارتباط دارد، اما پایین بودن BMI نیز به این معنی نیست که شما در برابر این بیماری‌ها یا سایر مشکلات ایمن هستید. افرادی که شاخص توده بدن پایینی دارند، نسبت به آنهایی که وزن سالمی دارند، بیشتر در معرض ابتلا به عفونت‌ها هستند. دلیلش هم این است که کم وزن بودن معمولاً ضعف سیستم ایمنی را به دنبال دارد.

مطالعه‌ای در سال 2006 که در نشریه‌ی Medicine منتشر شد، گزارش می‌کند زنان و مردان کره‌ای، شاخص توده بدن پایین‌تری دارند و بیشتر در معرض ابتلا به مشکلات تنفسی چون بیماری‌های ریوی هستند. همچنین، ریسک مرگ ناشی از بیماری‌های تنفسی در افرادی که BMI پایینی دارند بیشتر است.

ضمناً افراد لاغراندام ممکن است چربی‌های ناسالم درونی داشته باشند. آنهایی که چربی درونی دارند بیشتر در معرض بیماری‌های قلبی، دیابت نوع دوم و سرطان هستند. بنابراین فکر نکنید فقط به دلیل اینکه BMI ‌تان پایین است، همیشه سالم خواهید بود.

باور اشتباه 2: بالا بودن شاخص توده بدن ریسک حمله‌ی قلبی را افزایش می‌دهد

بالا بودن BMI با ریسک حمله‌ی قلبی ارتباط دارد اما همیشه هم اینطور نیست. بلکه مقدار چربی بدن است که بیشتر از همه به مشکلات قلبی مربوط می‌شود. مطالعه‌‌ای در سال 2016 روی 4046 دوقلوی همسان با مقدار چربی‌های متفاوت بدنی انجام شد. این مطالعه دریافت دوقلوهایی که BMI بالاتری داشتند، بیشتر در معرض حمله‌ی قلبی نبودند.

این مطالعه همچنین گزارش کرد، بالاتر بودن شاخص توده بدن می‌تواند با بیشتر بودن ریسک دیابت نوع دوم مرتبط باشد. پیش از این نیز تحقیقی در سال 2013 دریافته بود بالاتر بودن شاخص توده بدنی ریسک فاکتور ضعیفی برای مرگ ناشی از بیماری‌های قلبی و عروقی در آسیای جنوبی است. مطالعه‌ای در سال 2017 نیز نشان می‌دهد داشتن BMI نرمال لزوماً از فرد در برابر خطرات قلبی عروقی محافظت نمی‌کند.

باور اشتباه 3: تغذیه‌ی سالم و ورزش به این معنی است که شاخص توده بدن پایین خواهید داشت

6 باور اشتباه درباره‌ی شاخص توده بدن - BMIیک رژیم غذایی سالم و ورزش منظم، عوامل کلیدی در حفظ بدنی سالم هستند، اما این معادل BMI پایین نیست. شاخص توده‌ی بدنی، تفاوتی بین عضلات کم چرب و چربی بدن قائل نیست. همچنین یادتان باشد که وزن عضله بیشتر از چربی است، از این رو کسی که ورزش می‌کند و تغذیه‌ی سالمی دارد ممکن است لاغر به نظر برسد اما BMI بالاتری داشته باشد.

برخی از افرادی که ورزش کردن را شروع می‌کنند و تغذیه‌شان نیز بهتر می‌شود، ممکن است عضله بسازند و وزن‌شان بیشتر شود. همچنین این افراد ممکن است بیماری یا مشکل خاصی نیز در سلامتی نداشته باشند. این را هم فراموش نکنید بسیارند کسانی که علی رغم سایز بدنی زیاد، سالم هستند.

باور اشتباه 4: شاخص توده بدن مناسب نشان می‌دهد شما وزن سالمی دارید و بنابراین سالم هستید

اگر شما فرد بزرگسالی با شاخص توده بدن بین 18.5 و 24.9 باشید، نشان دهنده‌ی این است که وزن شما در طیف نرمال است، اما به این معنی نیست که حتماً سالم هستید. در واقع افراد لاغر ممکن است سالم‌تر از افراد دچار اضافه وزن نباشند. وضعیت سلامتی شما بستگی به فاکتورهای زیادی دارد شامل ژن‌های‌تان، جنسیت‌تان، سبک زندگی‌تان، تغذیه‌تان و خیلی چیزهای دیگر.

اگر کسی که BMI نرمال دارد، سیگاری باشد یا اهل الکل، پس چطور می‌توان او را فرد سالمی دانست؟ سیگاری‌ها آنهایی که اهل نوشیدن الکل هستند، بیشتر در معرض بیماری‌هایی چون سرطان قرار دارند. پس، شاخص توده بدن خود را هرگز علامتی از سلامت عمومی خود تلقی نکنید.

باور اشتباه 5: شاخص توده‌ی بدنی، معیار خوبی برای سلامتی فرد است

یادتان باشد که BMI برای همه کاربرد ندارد، مخصوصاً برای افراد بلندقد و ورزشکار. برای همین نمی‌توانید آن را معیار درست و دقیقی برای سنجش سلامتی فرد بدانید. مطالعه‌ای در سال 2016 که در نشریه‌ی بین المللی Obesity منتشر شد گزارش می‌کند اگر قرار باشد با استفاده از شاخص توده بدن به عنوان معیاری از سلامت استفاده کنیم، تقریباً 74.9 میلیون آمریکایی بزرگسال به عنوان ناسالم یا ناسالم از جهت قلب و عروق به حساب خواهند آمد!

همچنین پزشکان نباید تنها به عددی که ترازو نشان می‌دهد توجه کنند چون باعث می‌شود مشکلات دیگری را نادیده بگیرند. بنابراین وقتی برای چکاپ به پزشک مراجعه می‌کنید از او بخواهید چکاپ کامل برای شما انجام دهد.

باور اشتباه 6: همانطور که از شاخص توده بدن برای یک جمعیت استفاده می‌شود برای افراد نیز می‌توان از آن استفاده کرد

برخلاف باور عموم، BMI ابزار مناسبی برای سنجش سلامت و چاقی افراد نیست، اما برای سنجش چاقی در جمعیت‌های مختلف ابزار خوبی است. در واقع شاخص توده بدن ابزار مفیدی برای ارزیابی میزان چاقی و اضافه وزن در سطح یک جمعیت است.

فرمول BMI در اصل توسط یک ریاضیدان ارائه شد، نه یک پزشک. این ابزار یک نسبت ساده‌ی وزن به قد است که سن و ساختار بدنی فرد را به حساب نمی‌آورد و به همین علت نمی‌توان از آن برای پیش بینی وضعیت چاقی و سلامت فرد استفاده کرد.