کمی با دقت به کسب و کارهایی که راه‌اندازی شده و بعد از مدتی فعالیت، در نهایت از بین رفته‌اند نگاه کنید. در کنارش نگاهی هم به آنها که رشد کرده و به حیات خود ادامه داده‌اند بیندازید. می‌دانید دلیل از بین رفتن یکی و بقا و پیشرفت دیگری چیست؟

یادتان باشد که کارآفرینی حتی در مقیاس کوچک، نیازمند یک سری اقدامات اولیه برای ایجاد و اقدامات بعدی برای حفظ و نگهداری و توسعه کسب و کار ایجاد شده است و کارآفرینی تنها به اجرایی کردن یک ایده ختم نمی‌شود بلکه برای پا گرفتن درختی که می‌کارید، مراقبت بسیار ضروری است.

در این مطلب تلاش کرده‌ایم تا برخی از راهکارهای مراقبتی از کسب و کار نوپایتان را ذکر کنیم. مواردی همچون آشنایی با قوانی که بقای کارتان مستلزم توجه به آنها است.

۱- حفظ مالکیت معنوی با ثبت برند

شرایطی را متصور شوید که ایده‌ای را اجرایی کرده و با یک نام مشخص، خدماتی را به افراد ارائه می‌دهید. مدت زمانی از فعالیت‌تان گذشته و بسیاری از افراد، خدمت ارائه شده را با نام برند شما می‌شناسند.

روزهای طلایی کسب و کارتان در حال رقم خوردن است و هر روز به تعداد مشتریان‌تان اضافه می‌شود که ناگهان به محصولی مشابه محصول خودتان، با همان نام ولی با کیفیتی نازل بر می‌خورید.

تا به خودتان بیایید، بازار هدفتان پر شده از محصول مشابه و البته بی کیفیتی که توسط شخص یا اشخاص دیگر عرضه شده و کیفیت کار شما را زیر سوال برده است. اینجا همان نقطه‌ای است که بسیاری از کسب و کارها به زمین خورده و از بین می‌روند.

حالا بیایید همین کسب و کار را با شرایط دیگری در نظر بگیرید. محصولی با نام مشخص و کیفیت مطلوب ارائه می‌دهید، قبل از هرچیز برای حفظ مالکیت معنوی نام محصولتان، فرآیند ثبت نام تجاری (برند)  را انجام می‌دهید و حالا پای محصول بی‌کیفیت با نام مشابه برند شما به داستان باز شده.

در این شرایط نه تنها آسیبی جدی به کارتان وارد نمی‌شود که شما به عنوان مالک معنوی برند ثبت شده، قدرت شکایت از سوء استفاده کننده و مطالبه غرامت را دارید.

توجه داشته باشید که شاید در همان آغاز کار نیاز نباشد که به دنبال ثبت شرکت بروید اما، ثبت برند از مهمترین اقداماتی است که کسب و کار نوپای شما را در برابر سوء‌استفاده‌های احتمالی مصون می‌کند.

 برند چیست؟ و قوانین ثبت برند کدامند؟

برای مراقبت از کسب و کارتان لازم است ثبت برند انجام دهید و برای این کار، آگاهی از قوانین ثبت برند ضروری است.

در نخستین مرحله باید بدانید که علامت تجاری یا همان برند چیست؟

طبق ماده‌ی ۳۰ قانون ثبت علائم تجاری مصوب سال ۸۶، علامت و نام تجاری عبارت است از:

الف)علامت یعنی هر نشان قابل رویتی که بتواند کالاها یا خدمات اشخاص حقیقی یا حقوقی را از هم متمایز کند.

ب)علامت جمعی یعنی هر نشان قابل رویتی که با عنوان علامت جمعی در اظهارنامه‌ی ثبت معرفی شود و بتواند مبدا و یا هرگونه خصوصیات دیگر مانند کیفیت کالا یا خدمات اشخاص حقیقی و حقوقی را که از این نشان تحت نظارت مالک علامت ثبت شده جمعی استفاده می‌کنند متمایز سازد.

ج) نام تجاری یعنی اسم یا عنوانی که معرف و مشخص کننده‌ی شخص حقیقی یا حقوقی باشد.

قوانین ثبت برند در ایران

ثبت برند در ایران براساس قانون «ثبت اختراعات، طرح‌های صنعتی و علائم تجاری مصوب سال ۸۶» انجام می‌شود و مرجع ثبت علائم تجاری، «اداره مالکیت صنعتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور» وابسته به قوه قضائیه ایران است.

براساس ماده‌ی ۳۱ قانون فوق، حق استفاده انحصاری از یک علامت به کسی اختصاص دارد که آن علامت را طبق مقررات این قانون به ثبت رسانده باشد.

موارد الزامی ثبت برند

هرچند ثبت برند اختیاری است اما در مواردی که در ادامه آمده، انجام آن الزامی است.

ٰ۱- ارائه داروهای اختصاصی پزشکی و دامپزشکی که با نسخه پزشک یا بدون آن مصرف می‌شوند.

۲- موادغذایی که در لفاف و یا ظروف و به اسم مشخصی باشند. مانند کنسرو و موادغذایی، پنیر، شیر، مربا، ترشی، کره، روغن‌های مختلف، شکلات، آب‌نبات و غیره.

۳- آب‌های معدنی گازدار، شربت‌ها، آبمیوه، نوشیدنی‌هایی که با اسم و یا ظروف مشخصی به معرض فروش گذاشته می‌شوند.

۴- لوازم آرایشی و بهداشتی که برای استفاده مستقیم بر روی بدن انسان به‌کار می‌روند، مانند صابون، محلول عطریات و ادکلن، پماد و غیره.

علائمی که قابلیت ثبت شدن ندارند

براساس ماده ۳۲ قانون فوق، علائم با مشخصاتی که در زیر آمده، قابلیت ثبت شدن ندارند.

۱- علائمی که نتوانند کالاها یا خدمات یک موسسه را از کالاها یا خدمات موسسات دیگر متمایز کنند.

۲- علائمی که خلاف موازین شرعی یا نظم عمومی و اخلاق حسنه باشند.

۳- علائمی که مراکز تجاری یا عمومی را به‌ویژه در مورد مبداء جغرافیایی کالاها یا خصوصیات آنها گمراه کنند.

۴- علائمی که عیناً و یا به تقلید از نشان نظامی، پرچم، یا سایر نشان‌های مملکتی بوده و یا دربرگیرنده نام و نام اختصاری یا حروف اول یک نام یا نشان رسمی متعلق به کشور، سازمان‌های بین المللی یا سازمان‌هایی که تحت کنوانسیون‌های بین‌المللی تاسیس شده‌اند، باشد.

۵- علائمی که شبیه یا ترجمه یک علامت و نام تجاری معروف موسسه‌ای دیگر در ایران بوده که همان کالا یا خدمات را ارائه می‌دهد و یا حتی به شکل گمراه‌کننده‌ای شبیه آن علامت باشد.

۶- علائمی که عین یا شبیه آن قبلاَ برای خدمات غیر‌مشابه ثبت و معروف شده باشد، مشروط بر آنکه عرفاَ بین استفاده از علامت و مالک علامت معروف، ارتباط وجود داشته و ثبت آن به منافع مالک علامت قبلی لطمه وارد کند.

۷- علائمی که عین علامت قبلا ثبت شده به‌نام مالک دیگری بوده و یا تاریخ تقاضای ثبت آن، مقدم یا دارای حق تقدم برای همان کالا و خدمات و یا برای کالا و خدماتی است که به‌لحاظ ارتباط و شباهت، موجب فریب و گمراهی شود.

مدارک لازم برای ثبت برند

مدارکی که برای ثبت برند نیاز دارید شامل موارد زیر است:

۱- کپی برابر اصل شناسنامه و کارت ملی صاحب برند

۲- مدارک ثبتی شرکت (در صورتی که صاحب برند، شرکت باشد)

۳- تصویر لوگو

۴- تصویر مجوز فعالیت مانند جواز کسب یا تأسیس

۵- تصویر کارت بازرگانی برای برندهای خارجی

با مراجعه حضوری به «اداره مالکیت صنعتی سازمان ثبت اسناد و املاک کشور» و ارائه این مدارک می‌توانید نام برند خود را ثبت کرده و یا با بهره‌گیری از خدمات موسسات معتبر، ثبت اینترنتی نام برند خود را انجام دهید.

۲– ثبت شرکت؛ راهی قانونی برای فعالیت

یکی دیگر از مواردی که به پایداری و مراقبت از کسب و کار شما کمک می‌کند، ثبت شرکت است.

هرچند در همان ابتدای کار نیاز نیست که با ثبت شرکت خود را درگیر مسائل حقوقی ناشی از این کار کنید ولی ثبت شرکت بهترین روش برای برخورداری از حمایت قانون در انجام امور تجاری و خدمات سازماندهی شده برای مدت زمان طولانی است.

همچنین ثبت شرکت به شما این امکان را می‌دهد که فعالیت خود را فارغ از وابستگی به اشخاص و در قالب هویتی حقوقی ادامه دهید.

مدارک لازم برای ثبت شرکت

برای ثبت یک شرکت تجاری به مدارک زیر نیاز دارید:

۱- داشتن نام ۳ بخشی برای شرکت

۲- مشخص کردن حوزه فعالیت

۳- مشخصات شرکا و تعیین سمت و میزان سرمایه‌گذاری هر فرد

۴- آدرس و کدپستی شرکت

۵- سوء پیشینه تمامی اعضای هیئت مدیره و بازرسان

۶- سرمایه ثبتی

۷- انتخاب روزنامه

۸- تعیین دارندگان حق امضا

۳- ارتباط مستمر با مشتری

هیچ کسب و کار موفقی را نمی توانید مثال بزنید که درهای ارتباطی را به روی مشتریان خود بسته باشد.

این نکته مهم را بدانید که بین بقا و پیشرفت کار شما با میزان ارتباط مستمر و البته کارآمد با مشتریان‌تان، ارتباطی قوی و مستقیم وجود دارد.

تمام شرکت‌هایی که توانسته‌اند برای خود اسم و رسمی به پا کرده و پیشرفت روزافزون داشته باشند، اصل مهم خود را بر پایه مشتری مداری و ارتباط کارآمد با مشتریان بنا نهاده‌اند.

دنیای پیشرفته امروزه که امکان دست‌یابی شما به راه‌های ارتباطی را بسیار گسترده کرده، این امکان را دارد که بتوانید از طرق مختلف و البته جذاب، با کسانی که از شما کالا یا خدمات دریافت می‌کنند ارتباط داشته باشید.

فراموش نکنید که بزرگترین دستاورد شما از ارتباط مستمر با مشتری، رفع نواقص موجود در کارتان بوده و از این راه می‌توانید ضمن بالا بردن کیفیت کالا و خدمات خود، نیازهای مخاطب را متناسب با شرایط موجود شناسایی کرده و دایره خدماتی‌تان را گسترش دهید.

۴- محافظت از اطلاعات و آمار مربوط به کسب و کارتان

بی شک صیانت از اطلاعات و آمار مربوط به هر کسب و کاری لازمه پیشرفت و بقای آن کار است.

با نگاهی به عملکرد شرکت‌های بزرگی که در دنیا مشغول فعالیت هستند در زمینه صیانت از اطلاعات، اهمیت این امر بیش از پیش معلوم می‌شود که حفاظت از داده‌های آماری، اطلاعات کاری و هرآنچه که به‌طور ویژه مربوط به کسب و کار شما می‌شود، لازمه بقا در دنیای تجارت است.

اگر نتوانید به عنوان یک ایده‌پرداز و مجری از اطلاعات کاری‌تان محافظت کنید، شک نداشته باشید که در زمانی اندک شاهد پا گرفتن رقبایی خواهید بود که با استفاده از اطلاعات و آمار شما و بهبود بخشیدن به آنها، شما را از صحنه خارج کرده و از ثمره درختی که شما کاشته‌اید، بهره‌مند خواهند شد.

بنابراین لازم است تا در این راه از کمک متخصصان امر در زمینه امنیت سیستم‌های کاریتان بهره گرفته و با خیال راحت به فعالیت ادامه دهید.

۵- خلاق باشید و از تهدیدها فرصت بسازید

شک نداشته باشید در جریان فعالیتی که دارید حتما به مواردی بر می‌خورید که به مثابه تهدید برای کسب و کارتان خواهند بود. در این موقعیت‌ها خلاقانه عمل کنید. فضای امکانات موجود را بررسی و راه‌های مختلفی که می‌شود از طریق آنها چالش پیش آمده را مدیریت کرد، شناسایی کنید.

یادتان نرود که کسب و کارهای موفق، کسب و کارهای بدون چالش نیستند بلکه کارآفرینی موفق بوده و پیشرفت می‌کند که بتواند در موقعیت‌های چالش برانگیز، با بکارگیری روش‌های خلاقانه، ناجی کسب و کار خود شود.