فیزیوتراپی برای درمان سیاتیک

فیزیوتراپی معمولا اولین راه حل برای تسکین، درمان و پیشگیری از سیاتیک است. علائم و نشانه های شایع سیاتیک عبارتند از:

• درد کمر، لگن یا پا
• بی حسی، گزگز یا ضعف لگن، ران، ساق پا و کف پا

بیماریهای زمینه ای مانند فتق دیسک یا تحلیل رفتن دیسک یا فشردگی ریشه عصبی در ستون فقرات کمر ممکن است باعث ایجاد علائمی در پا شود که معمولا به عنوان سیاتیک شناخته میشود.

اهداف فیزیوتراپی و ورزش در درمان سیاتیک

فیزیوتراپی و ورزش در درمان علائم و نشانه های سیاتیک عبارتند از:

• بازیابی الگوهای حرکتی عملکردی بدون درد
• تسکین درد کمر، لگن، ران و ساق پا
• کاهش اسپاسم عضلانی
• بازیابی عملکرد ستون فقرات کمری و مفصل ساکروایلیاک
• بهبود تحرک پایین تنه
• جلوگیری از افزایش درد

تعهد و تکرار از مهم ترین عوامل موفقیت درمان سیاتیک با فیزیوتراپی و ورزش است. ممکن است لازم باشد در کنار فیزیوتراپی از سایر درمان های تسکین دهنده درد مانند داروهای بدون نسخه (OTC) یا داروهای تجویزی یا تزریق استروئید اپیدورال کمک بگیرید.

چه انتظاراتی می‌توان از فیزیوتراپی سیاتیک داشت؟

در اولین جلسه درمانی فیزیوتراپیست سبک زندگی شما را بررسی میکند و از شما سوالاتی درباره تجربه سیاتیک میپرسد. او ممکن است از شما درباره شروع سیاتیک بپرسد و اینکه آیا آسیب یا رویداد خاصی باعث بروز علائم سیاتیک شده است یا خیر و درباره میزان فعالیت شما قبل از ایجاد درد در ناحیه کمر و ساق پا سوال کند.

در مرحله بعد فیزیوتراپیست ممکن است برای بررسی دامنه حرکتی، وضعیت بدن، رفلکس ها و توانایی حرکتی از شما بخواهد برخی حرکات ساده را انجام دهید. ممکن است از شما خواسته شود که به پهلو خم شوید، از ناحیه کمر به جلو خم شوید، به سمت عقب دراز بکشید یا از ناحیه کمر بچرخید. فیزیوتراپیست راه رفتن شما را مشاهده میکند. این بخش از معاینه به فیزیوتراپیست کمک میکند تا یک ارزیابی کلی از وضعیت فعلی شما و اینکه سیاتیک چگونه بر عملکرد فیزیکی شما برای انجام فعالیت های روزمره تاثیر میگذارد داشته باشد.

سپس فیزیوتراپیست شما به کمک آنچه که از این معاینه متوجه شده و بررسی آزمایشاتی مانند اشعه ایکس، سی تی اسکن و نوار عصب و عضله یا الکترومیوگرافی یک برنامه درمانی مناسب وضعیت شما ارائه میدهد. برنامه درمانی شما طوری طراحی میشود که شامل اهداف واقع بینانه ای باشد. با کاهش درد کمر و ساق پا ممکن است برنامه درمانی شما طوری طراحی شود که انواع مختلف حرکات کششی و تمرین ها را در برگیرد.

فیزیوتراپی مانند بسیاری از گزینه های درمانی یک راه حل سریع نیست و ممکن است رسیدن به نتایج مورد نظر چندین هفته طول بکشد. برنامه درمانی شما احتمالا شامل ترکیبی از جلسات حضوری در کلینیک و یک برنامه ورزشی در خانه خواهد بود.

 فیزیوتراپی غیر فعال چگونه درد سیاتیک را کاهش می‌دهد؟

هدف فیزیوتراپی غیر فعال این است که با آرام کردم بدن، تنش دردناک بافت نرم را به آرامی کاهش دهد و در نتیجه بدن شما را برای درمان های فعالی که قدرت، انعطاف پذیری و پیشگیری طولانی مدت از درد را تقویت میکنند آماده میکند. فیزیوتراپی غیرفعال فردی شما ممکن است شامل برخی از درمان های زیر باشد:

ماساژ بافت های عمیق

ماساژ بافت عمیق عضلات نخاعی و فاشیا (بافت همبند عضلانی) در ستون فقرات کمر، لگن و ران را هدف قرار میدهد که ممکن است عصب سیاتیک و یا اعصابی را که از عصب سیاتیک منشعب میشوند فشرده کنند. فیزیوتراپیست از فشار و اصطکاک مستقیم استفاده میکند تا تنش را در بافت نرم (رباط ها، تاندون ها، عضلات) آزاد کند.

درمان های گرم و سرد

فیزیوتراپیست با استفاده از گرما به دنبال خون رسانی بیشتر به ناحیه مورد نظر است. جریان خون اکسیژن و مواد مغذی بیشتری را به ناحیه مورد نظر میرساند. به عنوان مثال یک بسته حرارتی که روی عضله پیریفورمیس قرار داده میشود ممکن است به کاهش اسپاسم عضلانی که میتواند باعث سیاتیک شود کمک کند. از سوی دیگر سرما درمانی گردش خون را کند میکند و به کاهش التهاب، اسپاسم عضلانی و درد کمک میکند. فیزیوتراپیست به طور متناوب از درمان های سرد و گرم استفاده میکند تا بهترین نتیجه حاصل شود.

TENS (تحریک الکتریکی عصب از طریق پوست)

TENS توسط دستگاهی فعال میشود که عضلات را از طریق شدت های متغیر (اما ایمن) جریان الکتریکی تحریک میکند. TENS به کاهش اسپاسم عضلانی کمک میکند و ممکن است تولید اندورفین در بدن را افزایش دهد. حتی اگر فیزیوتراپ شما لازم بداند میتوانید این روش را در منزل هم انجام دهید. تجهیزات TENS که فیزیوتراپیست استفاده میکند بزرگتر از دستگاه مورد استفاده در منزل است. با این حال یک واحد TENS چه بزرگ چه کوچک میتواند یک درمان مفید باشد.

کشش

کشش مکانیکی به آرامی مهره ها را از هم جدا میکند تا فشردگی بافت های ستون فقرات را کاهش یابد. در درمان سیاتیک کشش ستون فقرات کمری میتواند:

• کشش عضلانی را برای رفع اسپاسم فراهم کند.
• کاهش فشار روی دیسک های آسیب دیده، کاهش علائم عصبی

فیزیوتراپیست ممکن است کشش را به صورت دستی اعمال کند یا از کشش مکانیکی استفاده کند. فیزیوتراپیست معمولا نوع و میزان نیروی مورد استفاده را تعیین میکند. تنش ممکن است به تدریج افزایش یابد.

اولتراسوند

اولتراسوند امواج صوتی تولید میکند که به عمق بافت های عضلانی شما حرکت کرده و گرمای ملایمی ایجاد میکند که گردش خون را افزایش میدهد و باعث افزایش روند بهبودی میشود. افزایش گردش خون به کاهش اسپاسم عضلانی، گرفتگی، تورم، سفتی و درد کمک میکند.

فیزیوتراپی‌های فعال برای کاهش درد سیاتیک

در بخش فعال فیزیوتراپی، فیزیوتراپیست حرکات کششی و تمرینات درمانی مختلفی را به شما آموزش میدهد که برای بهبود انعطاف پذیری و قدرت عضلانی طراحی شده اند. برنامه فیزیوتراپی شما با در نظر گرفتن سلامت و وضعیت فردی شما طراحی میشود. این برنامه ممکن است شامل تمرینات هوازی، تمرینات تقویتی و حرکاتی برای افزایش انعطاف پذیری و دامنه حرکتی باشد.

همانطور که هر فرد مبتلا به سیاتیک میداند داشتن درد عصبی ناتوان کننده در کمر و پاها باعث میشود ورزش جذابیت کمتری داشته باشد. با این حال عضلات قوی در برابر درد مقاومت میکنند. در واقع برخی از تمرینات ورزشی سنگین در صورتی که اشتباه انجام شوند فشار زیادی بر ستون فقرات شما وارد میکنند. در درمان های فعال فیزیوتراپیست تمرینات سبکی را به شما آموزش میدهند تا ستون فقرات و شکم شما را آماده کند.

در اینجا چند تمرین وجود دارد که می‌توانید انجام دهید.

اگر درد ناشی از سیاتیک دارید میتوانید این تمرینات را انجام دهید. قبل از انجام هر یک از این تمرینات حتما با پزشک خود صحبت کنید.

کشش کبوتر

• چهار دست و پا روی زمین زانو بزنید.
• پای راست خود را بردارید و جلوی بدن روی زمین قرار دهید. ساق پا باید روی زمین و به صورت افقی هم جهت بدن باشد. پای راست باید جلوی زانو چپ باشد در حالی که زانوی راست شما در سمت راست قرار دارد.
• پای چپ خود را تا انتها روی زمین دراز کنید به طوری که بالای پایتان روی زمین باشد و انگشتان پا به سمت عقب باشد.
• به تدریج وزن بدن خود را از بازوها به پاها منتقل کنید تا پاهای شما وزن شما را تحمل کنند. صاف بنشینید و دستان خود را در دو طرف پاهای خود قرار دهید.
• لطفا نفس عمیق بکشید. بالاتنه را روی پای جلویی به جلو خم کنید. تا جایی که میتوانید وزن خود را با بازوها خود تحمل کنید.
• این حرکت را در سمت دیگر بدن تکرار کنید.

کشش همسترینگ ایستاده

این کشش میتواند به کاهش درد و سفتی همسترینگ ناشی از سیاتیک کمک کند.

• پای راست خود را روی یک سطح برجسته در سطح لگن یا پایین تر از آن قرار دهید. این سطح برجسته میتواند یک صندلی یا یک پله باشد. پای خود را خم کنید تا انگشتان پا و ساق پا صاف شوند.
• بدن خود را کمی به سمت جلو به سمت پای خود خم کنید. هر چه بیشتر به سمت جلو خم شوید کشش عمیق تر میشود. تا حدی به سمت جلو خم شوید که احساس درد نداشته باشید.
• ران پای بلند شده خود را به جای بلند کردن آن به سمت پایین رها کنید. اگر برای آرام کردن لگن خود به کمک نیاز دارید یک بند یوگا یا یک باند ورزشی بلند را روی ران راست و زیر پای چپ خود ببندید.
• حداقل 30 ثانیه نگه دارید سپس در سمت دیگر تکرار کنید.

تمرین کبوتر دراز کشیده

حالت کبوتر یکی از تمرین های رایج یوگا است و برای باز کردن مفصل ران مناسب است. چندین روش برای این تمرین وجود دارد. اولین روش به عنوان کبوتر دراز کشیده شناخته میشود. اگر تازه درمان خود را شروع کرده اید ابتدا باید حالت دراز کشیده را امتحان کنید.

• در حالی که روی پشت خود هستید پای راست خود را در زاویه مناسب قرار دهید. دستانتان را در پشت ران خود ببندید و انگشتانتان را قفل کنید.
• پای چپ خود را بلند کنید و مچ پای راست خود را در بالای زانوی چپ قرار دهید.
• یک لحظه موقعیت خود را حفظ کنید. این کار به کشش عضله پیریفورمیس کمک میکند. این عضله گاهی متورم میشود و به عصب سیاتیک فشار میاورد و باعث درد میشود.
• همین تمرین را روی پای دیگر انجام دهید.

هنگامی که میتوانید حالت درازکش را بدون درد انجام دهید با فیزیوتراپیست سایر روش ها را هم تمرین کنید.

منبع: https://drhdehghani.ir