ورزش کگل؛ تمرینی ساده برای کمک به پیشگیری از بواسیر و بیماری های نشیمنگاهی

ورزش و سلامت دستگاه گوارش ارتباط بسیار نزدیکی با یکدیگر دارند. بسیاری از ورزشکاران تصور می کنند تنها تمرینات قدرتی یا هوازی برای حفظ سلامتی کافی است، اما عضلات کف لگن نیز نقش بسیار مهمی در عملکرد صحیح روده، کنترل دفع و سلامت ناحیه نشیمنگاهی ایفا می کنند. یکی از شناخته شده ترین تمرینات این بخش، ورزش کگل است؛ تمرینی که ابتدا برای درمان بی اختیاری ادرار معرفی شد اما امروزه متخصصان از آن برای بهبود عملکرد عضلات کف لگن در زنان و مردان نیز استفاده می کنند.

اگرچه ورزش کگل درمان قطعی هموروئید یا سایر بیماری های نشیمنگاهی نیست، اما در کنار تغذیه مناسب، مصرف فیبر، نوشیدن آب کافی و فعالیت بدنی منظم می تواند به کاهش فشار روی ناحیه مقعد و پیشگیری از بسیاری از مشکلات کمک کند.

ورزش کگل چیست و چگونه انجام می شود؟

ورزش کگل مجموعه ای از انقباض و رهاسازی عضلات کف لگن است. این عضلات مانند یک شبکه حمایتی، مثانه، راست روده و سایر اندام های لگنی را نگه می دارند و در کنترل ادرار، مدفوع و گاز نقش مهمی دارند.

برای انجام صحیح این تمرین ابتدا باید عضلات کف لگن را شناسایی کنید. ساده ترین روش این است که تصور کنید می خواهید از خروج گاز جلوگیری کنید؛ عضلاتی که در این حالت منقبض می شوند همان عضلات هدف هستند.

تمرین استاندارد به این صورت انجام می شود:

• عضلات کف لگن را به آرامی منقبض کنید.
• انقباض را ۳ تا ۵ ثانیه حفظ کنید.
• سپس عضلات را کاملاً شل کنید.
• این حرکت را ۱۰ تا ۱۵ بار تکرار کنید.
• روزانه سه نوبت تمرین انجام دهید.

نکته مهم این است که هنگام انجام کگل نباید عضلات شکم، ران یا باسن را منقبض کنید و نباید نفس خود را حبس کنید. اجرای صحیح تمرین بسیار مهم تر از تعداد تکرارها است.

آیا ورزش کگل برای بواسیر مفید است؟

پاسخ کوتاه این است: بله، اما به عنوان یک روش کمکی، نه درمان اصلی.

مطالعات نشان داده اند که تقویت عضلات کف لگن می تواند باعث بهبود عملکرد دفع، کاهش فشار غیرضروری هنگام اجابت مزاج و افزایش هماهنگی عضلات این ناحیه شود. این عوامل ممکن است احتمال تشدید هموروئید را کاهش دهند یا روند بهبود برخی بیماران را بهتر کنند.

از طرف دیگر، راهنماهای معتبر درمان هموروئید همچنان اصلاح رژیم غذایی، افزایش مصرف فیبر، نوشیدن آب کافی، جلوگیری از زور زدن هنگام دفع و کاهش زمان نشستن روی توالت را به عنوان درمان های خط اول معرفی می کنند. بنابراین نباید انتظار داشت که تنها با انجام ورزش کگل، هموروئید از بین برود.

همچنین اگر فرد تمرین را اشتباه انجام دهد یا هنگام انقباض نفس خود را حبس کرده و فشار داخل شکم را افزایش دهد، ممکن است علائم بیماری تشدید شود. به همین دلیل در صورت وجود درد شدید، خونریزی یا هموروئید پیشرفته، بهتر است ابتدا توسط پزشک معاینه شوید و سپس تمرینات مناسب را آغاز کنید.

ورزش کگل برای چه بیماری های نشیمنگاهی مفید است؟

تقویت عضلات کف لگن تنها به هموروئید محدود نمی شود و می تواند در برخی اختلالات دیگر نیز نقش حمایتی داشته باشد.

از جمله مهم ترین موارد عبارتند از:

• کمک به کنترل بی اختیاری مدفوع
• بهبود بی اختیاری ادرار
• افزایش هماهنگی عضلات هنگام اجابت مزاج
• کاهش ضعف عضلات کف لگن پس از زایمان
• کمک به برخی بیماران مبتلا به اختلال عملکرد کف لگن

البته باید توجه داشت که بیماری هایی مانند شقاق، فیستول یا کیست مویی با ورزش کگل درمان نمی شوند. این بیماری ها معمولاً نیاز به درمان تخصصی دارند و در بسیاری از موارد استفاده از لیزر، بهترین و کم تهاجمی ترین روش درمان محسوب می شود.

بنابراین ورزش کگل را باید بخشی از یک سبک زندگی سالم دانست؛ نه جایگزین درمان پزشکی.

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر علائمی مانند خونریزی هنگام دفع، درد شدید، بیرون زدگی توده، ترشح، خارش مداوم یا تورم در ناحیه مقعد دارید، بهتر است درمان را به تعویق نیندازید.

در مراحل اولیه، بسیاری از بیماری های نشیمنگاهی با درمان های کم تهاجمی و لیزر قابل کنترل هستند و بیمار در مدت کوتاهی به فعالیت های روزمره بازمی گردد. اما بی توجهی به علائم می تواند باعث پیشرفت بیماری و نیاز به درمان های پیچیده تر شود.

کلینیک تهرانی با بیش از ۱۵ سال تجربه در درمان تخصصی هموروئید، شقاق، فیستول، آبسه و تشخیص کیست مویی، با بهره گیری از تجهیزات پیشرفته لیزر و تیم پزشکی مجرب، خدمات درمانی را با کمترین درد، بدون نیاز به بستری و با کوتاه ترین دوره نقاهت ارائه می دهد. اگر اهل ورزش هستید، ورزش کگل را به عنوان بخشی از برنامه تمرینی خود در نظر بگیرید؛ اما در صورت مشاهده علائم بیماری های نشیمنگاهی، حتماً برای تشخیص و درمان تخصصی به پزشک مراجعه کنید.