چرا روی بدن برخی ورزشکاران آثار دایره‌ای بادکش دیده می‌شد؟ بادکش درمانی در سال‌های اخیر در میان برخی ورزشکاران حرفه‌ای به‌عنوان یک روش مکمل برای مدیریت درد، احساس سفتی عضلات و محدودیت حرکتی مورد استفاده قرار گرفته است.

اما استفاده ورزشکاران حرفه‌ای از بادکش به‌معنای اثبات اثربخشی آن نیست. برخی مطالعات نشان داده‌اند که بادکش ممکن است در کوتاه‌مدت درد یا دامنه حرکتی را در بعضی شرایط بهبود دهد، اما شواهد درباره تأثیر آن بر ریکاوری عضلات و عملکرد ورزشی محدود و ناهمگون است.

یک مرور سیستماتیک اختصاصی ورزشکاران نیز به‌دلیل محدودیت‌های روش‌شناختی مطالعات، نتوانست توصیه قطعی به نفع یا علیه بادکش ارائه کند. بنابراین بهتر است بادکش را یک روش مکمل احتمالی برای برخی علائم در نظر گرفت، نه روشی اثبات‌شده برای افزایش عملکرد یا تسریع ریکاوری ورزشکاران.

بادکش درمانی چیست؟

بادکش درمانی روشی مکمل است که در آن با استفاده از فنجان‌های مخصوص، فشار منفی روی پوست ایجاد می‌شود. این مکش باعث کشیده شدن پوست و بافت‌های سطحی به داخل بادکش و ایجاد تغییرات موضعی در بافت می‌شود.

در بادکش خشک، پوست سوراخ یا بریده نمی‌شود و اثر اصلی از ایجاد مکش ناشی می‌شود. در بادکش مرطوب، علاوه بر مکش، پوست نیز به‌طور سطحی سوراخ یا برش داده می‌شود تا مقداری خون خارج شود. بادکش برای اهداف مختلفی، از جمله مدیریت برخی دردهای عضلانی‌اسکلتی و محدودیت حرکتی، مورد مطالعه قرار گرفته است؛ بااین‌حال، میزان اثربخشی آن بسته به مشکل موردنظر متفاوت است و شواهد علمی درباره بسیاری از کاربردهای آن هنوز قطعی نیست.

عملکرد بادکش درمانی چگونه است؟

در بادکش درمانی، فنجان روی پوست قرار می‌گیرد و با ایجاد فشار منفی، پوست و بافت‌های سطحی به داخل آن کشیده می‌شوند. این فرایند می‌تواند باعث افزایش موقت جریان خون موضعی و ایجاد تغییرات حسی و بافتی در ناحیه تحت درمان شود.

با این حال، این تغییرات نباید به‌طور مستقیم به معنای افزایش ترمیم عضلات یا تسریع ریکاوری ورزشی تفسیر شوند؛ زیرا شواهد بالینی کافی برای اثبات چنین اثری وجود ندارد. بادکش ممکن است در برخی افراد باعث کاهش موقت درد یا احساس سفتی و بهبود دامنه حرکتی شود، اما مکانیسم دقیق این اثرات هنوز به‌طور کامل مشخص نیست.

روش‌های مختلف انجام بادکش درمانی

بادکش را می‌توان بر اساس روش اجرا به شکل‌های مختلف انجام داد. در بادکش ایستا، فنجان پس از ایجاد مکش برای مدت مشخصی روی یک ناحیه باقی می‌ماند، درحالی‌که در بادکش لغزشی، فنجان پس از ایجاد مکش روی سطح پوست حرکت داده می‌شود.

از نظر ایجاد خون‌گیری نیز بادکش به دو شکل خشک و مرطوب انجام می‌شود. در بادکش خشک پوست سوراخ نمی‌شود، اما در بادکش مرطوب علاوه بر مکش، پوست به‌صورت سطحی سوراخ یا برش داده می‌شود. شدت مکش، مدت درمان و روش اجرا بسته به تکنیک و شرایط فرد متفاوت است و شواهد کافی برای برتری قطعی یک روش بر روش دیگر وجود ندارد.

دو دسته‌ی اصلی از بادکش درمانی وجود دارد که امروزه انجام می‌شود:

پزشک متخصص، شرایط پزشکی شما و نیز ترجیحات شما، تعیین کننده‌ی نوع روش بادکش درمانی مورد استفاده است.

  • بادکش درمانی خشک، تنها یک روش مکش یا ساکشن است.
  • بادکش درمانی مرطوب، ممکن است شامل مکش و هم شامل خونریزی پزشکی کنترل شده باشد.

هدف از انجام بادکش درمانی چیست؟

فواید و عوارض بادکش درمانی، چرا ورزشکاران بادکش درمانی می‌کنند؟

بادکش درمانی بیشتر با هدف مدیریت برخی مشکلات عضلانی‌اسکلتی، به‌ویژه درد و احساس سفتی و در برخی موارد برای بهبود دامنه حرکتی، مورد استفاده قرار می‌گیرد. برخی مرورهای سیستماتیک کاهش درد یا بهبود برخی شاخص‌های عملکردی را پس از بادکش گزارش کرده‌اند، اما کیفیت شواهد در بسیاری از حوزه‌ها محدود یا ناهمگون است. در ورزشکاران نیز بادکش بیشتر به‌عنوان یک مداخله مکمل مطرح است و نباید جایگزین تشخیص علت درد، درمان آسیب، تمرین درمانی یا سایر روش‌های استاندارد توانبخشی شود.

گاهی بادکش با اصطلاحاتی مانند «سم‌زدایی» یا «خارج کردن مواد زائد از بدن» توضیح داده می‌شود، اما شواهد علمی معتبری برای این ادعاها وجود ندارد.

همچنین ایجاد تغییرات موضعی در جریان خون یا پاسخ بافتی پس از بادکش به این معنا نیست که مواد سمی از بدن خارج شده‌اند. اگر بادکش باعث کاهش درد یا احساس سفتی شود، این اثر را باید بر اساس پیامدهای بالینی مشاهده‌شده ارزیابی کرد، نه با فرضیه‌هایی مانند دفع سموم یا پاک‌سازی سیستم لنفاوی.

یکی از فرضیه‌های مطرح‌شده درباره بادکش این است که مکش ایجاد شده می‌تواند جریان خون موضعی و پاسخ بافتی را تغییر دهد. با این‌حال، افزایش موقت جریان خون در یک ناحیه به‌تنهایی نشان نمی‌دهد که آسیب عضلانی سریع‌تر ترمیم می‌شود یا ریکاوری ورزشکار بهبود پیدا می‌کند.

مطالعات بالینی در ورزشکاران تاکنون شواهد کافی برای اثبات تأثیر قطعی بادکش بر ترمیم فیبرهای عضلانی یا کاهش زمان ریکاوری پس از تمرین شدید ارائه نکرده‌اند.

فواید بادکش درمانی چیست؟

شواهد موجود نشان می‌دهد که بادکش ممکن است در برخی شرایط به کاهش کوتاه‌مدت درد و در بعضی موارد بهبود دامنه حرکتی کمک کند، اما میزان اطمینان به این نتایج در همه شرایط یکسان نیست.

یک مرور سیستماتیک درباره بادکش خشک، شواهدی با کیفیت پایین برای کاهش درد در برخی موارد گردن‌درد و کمردرد و شواهدی با کیفیت پایین برای بهبود دامنه حرکتی در مقایسه با عدم درمان گزارش کرد و تأکید داشت که به دلیل محدودیت کیفیت مطالعات، نمی‌توان نتیجه قطعی درباره اثربخشی آن گرفت.

بنابراین، بهتر است فواید بادکش را به‌صورت «اثرات احتمالی و کوتاه‌مدت» بیان کنیم و از نسبت دادن اثرات قطعی مانند افزایش ترمیم عضلات، دفع سموم یا بهبود عملکرد ورزشی به این روش خودداری کنیم.

ایجاد قرمزی، کبودی یا تغییر رنگ پوست پس از بادکش نتیجه اعمال فشار منفی و تغییرات موضعی در بافت است و الزاماً به معنای ایجاد یک «پاسخ درمانی التهابی» نیست. بنابراین نمی‌توان صرفاً بر اساس ایجاد کبودی یا التهاب موضعی نتیجه گرفت که بدن وارد فرایند ترمیم مؤثرتر شده است. اهمیت بالینی بادکش باید بر اساس پیامدهایی مانند تغییر درد، دامنه حرکتی یا عملکرد فرد ارزیابی شود، نه صرفاً تغییرات ظاهری پوست.

فواید بادکش درمانی برای ورزشکاران

فواید بادکش درمانی برای ورزشکاران
استفاده مایکل فلپس -قهرمان نامدار شنای آمریکا- از بادکش درمانی

بادکش درمانی در ورزشکاران بیشتر به‌عنوان یک روش مکمل برای مدیریت برخی علائم، از جمله درد عضلانی، احساس سفتی و محدودیت دامنه حرکتی مورد استفاده قرار گرفته است. مرور مطالعات انجام‌شده روی ورزشکاران نشان داده است که برخی پژوهش‌ها بهبود درد، ناتوانی و دامنه حرکتی و در بعضی مطالعات کاهش کراتین کیناز را گزارش کرده‌اند؛ اما، بیشتر این مطالعات محدودیت‌های روش‌شناختی یا خطر سوگیری داشتند. بنابراین شواهد موجود برای نتیجه‌گیری قطعی درباره اثربخشی بادکش در ورزشکاران کافی نیست.

یک کارآزمایی تصادفی جدیدتر روی ۸۱ دونده تفریحی نیز نشان داد که پنج دقیقه بادکش روی عضلات چهارسر پس از دویدن، در مقایسه با کنترل ساختگی، تفاوت معناداری در درد عضلانی، خستگی، احساس ریکاوری یا ارتفاع پرش عمودی ایجاد نکرد. این یافته نشان می‌دهد که نباید بادکش را به‌عنوان روشی اثبات‌شده برای تسریع ریکاوری پس از تمرین در نظر گرفت.

بنابراین، اگر ورزشکاری از بادکش استفاده می‌کند، منطقی‌تر است آن را یک روش مکمل و نه جایگزین روش‌های اصلی تمرین، ریکاوری و توانبخشی در نظر بگیرد.

عوارض بادکش درمانی چیست؟

شایع‌ترین عوارض بادکش درمانی شامل تغییر رنگ یا کبودی پوست، قرمزی، حساسیت و تحریک موضعی است. برخی افراد نیز ممکن است در حین یا پس از درمان دچار سرگیجه، تهوع، خستگی یا احساس ضعف شوند. عوارض شدید کمتر شایع‌اند، اما سوختگی، باقی ماندن تغییرات پوستی، ایجاد اسکار و عفونت نیز گزارش شده است.

در بادکش مرطوب، به دلیل سوراخ یا برش پوست و تماس با خون، خطر خونریزی و عفونت اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. استفاده از تجهیزات مناسب و رعایت دقیق اصول کنترل عفونت برای کاهش خطر انتقال عفونت‌های خونی ضروری است.

چه کسانی نباید این روش درمانی را انجام دهند؟

فواید و عوارض بادکش درمانی، چرا ورزشکاران بادکش درمانی می‌کنند؟

بادکش برای همه افراد و در همه شرایط مناسب نیست. افرادی که اختلالات خونریزی دارند یا داروهای ضدانعقاد مصرف می‌کنند، باید پیش از انجام بادکش با پزشک مشورت کنند. همچنین نباید بادکش روی پوست دچار عفونت، زخم، التهاب شدید یا برخی بیماری‌های پوستی انجام شود.

در بادکش مرطوب، به دلیل ایجاد برش و خون‌گیری، احتیاط بیشتری لازم است و رعایت اصول کنترل عفونت اهمیت ویژه‌ای دارد.
افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای یا کسانی که درباره مناسب بودن بادکش برای شرایط خود اطمینان ندارند، بهتر است پیش از انجام آن با پزشک یا متخصص واجد صلاحیت مشورت کنند.

آیا بادکش درمانی واقعاً مؤثر است؟

پاسخ به این سؤال به نوع مشکل و پیامد مورد بررسی بستگی دارد. برخی مرورهای سیستماتیک کاهش درد و در بعضی شرایط بهبود دامنه حرکتی یا عملکرد را پس از بادکش گزارش کرده‌اند، اما کیفیت شواهد در بسیاری از حوزه‌ها پایین یا متوسط است و ناهمگونی بین مطالعات قابل‌توجه است. یک مرور شواهد نیز گزارش کرد که تاکنون شواهد با کیفیت بالا برای اثربخشی بادکش در پیامدهای مرتبط با درد وجود ندارد.

در مطالعات بادکش، ایجاد یک گروه کنترل یا درمان ساختگی کاملاً مشابه روش واقعی دشوار است؛ زیرا شرکت‌کننده ممکن است متوجه دریافت مکش شود. این موضوع می‌تواند جدا کردن اثر اختصاصی بادکش از اثر انتظار فرد و سایر عوامل درمانی را دشوار کند.

بنابراین نتایج مثبت مطالعات باید در کنار کیفیت طراحی پژوهش، نوع بادکش، گروه کنترل و پیامد مورد بررسی تفسیر شوند.

در مورد ورزشکاران، شواهد حتی محدودتر است؛ مرور اختصاصی ورزشکاران نتوانست توصیه قطعی به نفع یا علیه بادکش ارائه کند و یک کارآزمایی جدید روی دوندگان نیز اثر معناداری بر شاخص‌های ریکاوری نشان نداد.

بادکش درمانی برای لاغری

شواهد موجود درباره تأثیر بادکش بر کاهش وزن قطعی نیست. یک مرور سیستماتیک و متاآنالیز در سال ۲۰۲۳ که ۲۱ کارآزمایی تصادفی‌سازی‌شده با ۱۵۶۳ شرکت‌کننده را بررسی کرد، کاهش وزن، شاخص توده بدنی، دور کمر و دور باسن را در گروه‌های دریافت‌کننده بادکش گزارش کرد؛ اما تغییر معناداری در درصد چربی بدن و نسبت دور کمر به دور باسن مشاهده نشد و قطعیت شواهد برای برخی پیامدها بسیار پایین بود.

همچنین در بسیاری از مطالعات، بادکش در کنار سایر درمان‌ها استفاده شده بود؛ بنابراین نمی‌توان تمام تغییرات مشاهده‌شده را به خود بادکش نسبت داد.

در نتیجه، شواهد فعلی برای توصیه بادکش به‌عنوان یک روش مستقل کاهش وزن یا چربی‌سوزی کافی نیست. به‌ویژه ادعاهایی مانند افزایش مستقیم متابولیسم، شکستن سلول‌های چربی یا خروج چربی از طریق سیستم لنفاوی با شواهد بالینی معتبر پشتیبانی نمی‌شوند.

علاوه بر این، کیفیت و قطعیت شواهد در این زمینه محدود است؛ بنابراین نمی‌توان بر اساس این مطالعات نتیجه گرفت که بادکش به‌تنهایی روش مؤثری برای کاهش وزن یا چربی بدن است.

آیا بادکش جایگزین رژیم و ورزش برای کاهش وزن است؟

خیر. حتی اگر برخی مطالعات کاهش وزن یا کاهش دور کمر را پس از مداخلات مبتنی بر بادکش گزارش کرده باشند، شواهد موجود برای اثبات اینکه بادکش به‌تنهایی باعث افزایش چربی‌سوزی یا کاهش پایدار توده چربی می‌شود، کافی نیست. بنابراین بادکش نباید جایگزین تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و تمرین منظم برای مدیریت وزن شود.

همچنین ادعاهایی مانند شکستن مستقیم سلول‌های چربی، خروج چربی از طریق سیستم لنفاوی یا کاهش چربی احشایی با بادکش پشتوانه بالینی قابل اتکایی ندارند. اگر فردی برای کاهش وزن از بادکش استفاده می‌کند، بهتر است آن را در بهترین حالت یک روش مکمل بداند، نه روش اصلی کاهش وزن.

تهیه و تنظیم: elmevarzesh.com

منابع

https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/29185802/
https://doi.org/10.1089/acm.2017.0191
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11955767/
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/37327262/
https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10270516/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK538253/
https://doi.org/10.1097/MD.0000000000034039