درمان و پیشگیری از اسهال در حین و بعد از ورزش کردن

ممکن است بعد از ورزش کردن به دلایل مختلفی از­ جمله نوسان هورمون­‌های گوارشی، کاهش جریان خون و فشار ناگهانی به اندام‌های تشکیل دهنده دستگاه گوارش، دچار اسهال شوید. برخی از ورزش‌ها بر بروز این مشکل اثر می­‌گذارند و باعث می‌شوند غذا سریع‌­تر از حد نرمال وارد مسیر گوارشی شود. این امر باعث کاهش جذب مواد مغذی و آب توسط روده و شل شدن مدفوع می‌شود.

بروز اسهال در میان افرادی که مسافت طولانی را می‌دوند، مخصوصا دوندگان ماراتن، شایع است‌. افرادی که فعالیت ورزشی طولانی مدت دارند نیز اسهال را تجربه می­‌کنند. در اکثر مواقع اسهال در حین یا بعد از ورزش‌های شدید، مانند دویدن، وزنه برداری و دوچرخه سواری رخ می­‌دهد.

بروز اسهال مرتبط با ورزش یک امر نسبتا طبیعی است و معمولا دلیلی برای نگرانی درباره آن وجود ندارد. خوشبختانه با انجام یک­سری کارها می‌­توانید علائم اسهال را کنترل کرده یا شدت آن را کاهش دهید. در این مقاله از مجله علم ورزش علاوه بر توضیح علت اسهال مرتبط با ورزش، چگونگی تاثیر برخی ورزش‌ها بر سیستم گوارشی را توضیح می‌دهیم.

علت اسهال مرتبط با ورزش چیست؟

معمولا اسهال مرتبط با ورزش، به علت کاهش جریان خون در روده رخ می­‌دهد. در واقع جریان خون به جای روده، به سمت پاها و دیگر قسمت‌های بدن می‌رود. همچنین ممکن است دچار شکم‌ درد، حالت تهوع و استفراغ شوید.

بعد از تمرینات شکم

وارد‌‌ شدن فشار به اندام گوارشی در حین ورزش‌های شکم، منجر به بروز مشکلات روده‌ای مانند اسهال و دل‌درد می‌شود. این امر مخصوصا زمانی که تمرینات زیرشکم را انجام می­‌دهید، شایع­ است. اواسط این تمرینات، به عضلات خود استراحت دهید.

بعد از دویدن

بسیاری از دوندگان در حین یا بلافاصله پس از دویدن طولانی مدت، دچار اسهال می‌شوند. دویدن باعث تحریک سیستم گوارشی و منجر به این مشکل می‌شود. همچنین ممکن است بعد از دویدن دچار گرفتگی عضلات، نفخ و ریفلاکس معده شوید. این امر تا حدودی به این دلیل رخ می‌دهد که جریان خون به جای اینکه به سیستم گوارشی منتقل شود، به پاها می‌رود.

بعد از تمرینات شدید

اسهال و مشکلات گوارشی همچون سندرم روده چکه کن در بعضی افراد از جمله شناگران، دوچرخه سواران و ورزشکاران سه گانه  که تمرینات شدید را به مدت طولانی انجام می‌­دهند، شایع است. فعالیت‌های شدید مانند ایروبیک، رقص و اسکی نیز می‌تواند باعث ناراحتی سیستم گوارشی شود.

کم‌ آبی بدن

از دست دادن مایعات از طریق ورزش کردن باعث کم آبی بدن و اسهال می‌­شود. سعی کنید آب از دست‌ رفته بدنتان را از طریق نوشیدن آب و مایعات سالم مانند آب‌نارگیل، آب‌گوشت و آبمیوه‌های طبیعی جبران کنید.

در دوران بارداری

اسهال و دیگر مشکلات گوارشی اغلب در دوران بارداری رخ می­‌دهند؛ مخوصا زمانی که زایمان نردیک باشد. ورزش کردن در دوران بارداری باعث بدتر شدن اسهال می‌شود. ممکن است اسهال با ورزش کردن ارتباطی نداشته باشد. نوسان هورمون‌ها، افزایش استرس، مصرف ویتامین‌های پیش از تولد، یا حساسیت‌های غذایی نیز می‌تواند منجر به اسهال در دوران بارداری شود. هنگام بارداری در ورزش کردن احتیاط کنید و مراقب تغییرات دستگاه گوارش مانند اسهال باشید. اگر دچار اسهال شدید، سعی کنید سریعا به درمان آن بپردازید، زیرا اسهال باعث از‌ دست رفتن مایعات بدن می‌شود.

هنگام اسهال چه بخوریم؟

معمولا اسهال بعد از چند روز برطرف می‌­شود. با این‌حال می‌­توانید از روش­‌های درمانی مختلف برای سرعت بخشیدن به فرایند درمان استفاده کنید.

سعی کنید غذاهایی بخورید که آسان‌ هضم هستند و باعث ناراحتی سیستم گوارشی‌تان نمی­شوند. اگر زیاد ورزش می­‌کنید یا علائم اسهال را دارید، سعی کنید به رژیم غذایی‌تان موز، برنج، سیب و نان اضافه کنید.

از دیگر غذاهای مناسب هنگام اسهال، می‌توان به سوپ سبزیجات، گوشت، و سیب‌زمینی اشاره کرد. سعی کنید موادغذایی‌ بخورید که سرشار از پروبیوتیک هستند مانند ماست، کلم آب‌پز، تمپه (یکی از فراورده های سویا)، نوشیدنی‌هایی مانند کمبوچا و کفیر؛ یا از مکمل‌های پروبیوتیک استفاده کنید.

رعایت موارد زیر در هنگام اسهال ضروری است

شدت تمرینات ورزشی خود را کم کنید: اگر دچار اسهال شدید، سعی کنید شدت و مدت ورزش کردن را کم کنید.

داروهای بدون نسخه را امتحان کنید: می‌توانید از داروهای بدون نسخه، مانند لوپرامید(ایمودیوم) یا بیسموت‌ استفاده کنید. هر چند به شما توصیه نمی‌کنیم این دارو‌ها را به طور مکرر استفاده کنید‌. از این داروها هنگام دویدن یا در روزهای مسابقه استفاده کنید.

راه‌های پیشگیری از اسهال در ورزش

چه زمانی باید به پزشک مراجعه کرد؟

اسهال شدید یا مزمن، ورزش کردن و کیفیت زندگی‌تان را تحت‌ تاثیر قرار‌ می‌دهد، همچنین می‌تواند نشانه‌ی یک بیماری خطرناک باشد. اگر به طور مکرر دچار اسهال می‌شوید یا اسهال‌تان بیش از ۲ روز طول کشید، با پزشک در این‌باره مشورت کنید‌؛ زیرا این موضوع می‌تواند نشانه یک عارضه خطرناک‌تر، مانند عفونت یا سندرم التهابی روده (IBS) باشد.

کم آبی بدن یک مشکل خطرناک در افراد خیلی پیر یا خیلی جوان، یا افراد به شدت بیمار است؛ زیرا جبران آب از‌دست‌ رفته‌ بدن برای این افراد سخت است. اگر شما هم جزء این دسته از افراد هستید و دچار اسهال مزمن شده‌اید؛ مراقبت‌های پزشکی را دنبال کنید.

اگر اسهال شما مزمن است و با علائم زیر، که علائم کم آبی بدن هستند، همراه است به پزشک مراجعه کنید:

نکته پایانی

بروز اسهال مرتبط با ورزش یک امر طبیعی‌ است؛ مخصوصا در میان دوندگان، ورزش کاران مقاومتی و افرادی که ورزش‌های شدید می‌کنند. اثراتی که ورزش کردن روی سیستم گوارشی‌تان می‌گذارد را بررسی کنید و بر اساس آن رژیم‌غذایی و برنامه ورزشی‌تان را تغییر دهید.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com