در ورزشکاران، چه مبتدی یا حرفه ای، احتمال صدمه به دندان ها عادی است. در حقیقت، هر ورزشی احتمال آسیب دندانی را دارد، اما رایج ترین آسیب های دندانی مربوط به ورزش های پر برخورد هستند. مورد هر چه باشد، ارزیابی و درمان سریع مهم می باشد.

ترک خوردن و شکستن دندان در ورزشکاران چگونه روی می دهد؟

همه ورزشکاران می داند که صدمات می توانند در زمانی که داخل زمین ورزشی ضربه می خورند ایجاد گردد. به صورت مداوم در هنگام ورزش، مخصوصا در بسکتبال، هاکی، والیبال، فوتبال، اسکیت بورد و ورزش های رزمی، به زمین سفت برخورد می کنند. بسیاری از وزرشکارانی که دندان افتاده یا شکسته دارند، با آرنج یا ضربه به دهان، چه با هدف چه تصادفی، روبرو بوده اند. حتی توپ، پوک هاکی، راکت یا وسایل ورزشی دیگر می تواند به دهان ورزشکار برخورد کند و یک یا چند دندان را بشکند.

چگونه دندان شکسته یا آسیب دیده ورزشکار را درمان کنیم؟

دندان شکسته و ترک خورده، صرف نظر از اینکه چقدر کوچک باشد، معمولا نیاز به درمان دارد. حتی شکستگی که فقط از لحاظ زیبایی مشکل ساز است، دندان را در مقابل عفونت و پوسیدگی آسیب پذیر می کند.

کامپوزیت دندانی

image 1656760244

انواع کامپوزیت های دندان یکی از مقرون به صرفه ترین راه ها برای درمان دندان شکسته در ورزشکاران می باشند. این روش درمانی به بازسازی ظاهر دندان آسیب دیده و بازیابی آنها کمک می کند.

فرایند باندینگ دندان شامل قرار دادن رزین کامپوزیت ها روی دندان آسیب دیده می شود. کامپوزیت ها می توانند همرنگ دندان باشند تا طبیعی تر به نظر برسند. این فرایند می تواند در طی یک جلسه درمانی توسط دندانپرشک انجام شده و روشی سریع برای بازیابی دندان شکسته ورزشکار می باشد. دیگر روش های رایجی که برای ترمیم دندان های آسیب دیده به کار می روند، مانند تاج گذاری دندان و لمینت، اغلب به دو جلسه درمانی نیاز دارند.

لمینت دندان ها

لمینت دندان که با نام ونیر نیز شناخته می شود، روشی سریع برای ترمیم دندان شکسته شده می باشد. لمینت دندان بسیار گرانتر از کامپوزیت است و تغییری دائمی به دندان می دهد. لمینت دندان معمولا 5 تا 10 سال ماندگاری دارد و با مراقبت مناسب، می تواند تا 20 سال نیز بماند.

در طی فرایند لمینت، دندانپزشک دندان شکسته را برای گذاشتن ونیر دندانی آماده می کند. دندانپزشک 0.3 تا 1.22 میلی متر از مینای دندان را از دندان ورزشکار بر می دارد. سپس ونیر نازک موقتی با لایه مینای از دست رفته جایگزین می شود. معمولا حدود دو تا چهار هفته زمان می برد تا ونیر دندان آماده شود. در جلسه آخر، دندانپزشک ونیر موقت را بر می دارد. سپس،  لمینت سرامیکی را قرار داده و می چسباند تا مطمئن شود سر جای خود قرار گرفته است. دندانپزشک ونیر دندانی را با دندان های طبیعی اطراف نیز تطبیق می دهد.

عصب کشی

بسیاری از ورزشکاران به  علت مشغله ای که دارند پس از شکستگی دندان های خود، آن را نادیده گرفته و اقدام به درمان دندان شکسته شان نمی کنند. شکستگی دندان های این افراد به مرور زمان به ریشه دندان آسیب می رساند به طوری که درد امان این دسته از ورزشکاران را می برد و مجبور می شوند به دندانپزشک مراجعه نمایند. در چنین حالتی دندانپزشک اولین درمانی که برای فرد انجام می دهد، عصب کشی است، سپس اقدام به درمان شکستگی و بازگردانی زیبایی دندان می نماید. دندانپزشک روش های مختلفی را برای عصب کشی دندان آسیب دیده فرد با  توجه به نوع مشکل او در نظر می گیرد سپس فرایند عصب کشی را آغاز می نماید.

فرایند عصب کشی شامل استفاده از ابزار دندانی یا لیزر دندانپزشکی برای حذف مغز دندان آسیب دیده یا عفونی می شود. بعد از تمیز کردن حرفه ای مغز دندان آسیب دیده یا عفونی، ناحیه تحت درمان کاملا تمیز و عفونت زدایی می شود. سپس، این ناحیه خشک شده و پرکننده اضافه می شود تا جایگزین مغز دندان حذف شده گردد. این فرایند ممکن است باعث ایجاد مقداری درد شود و اغلب نیاز به گذراندن دوره بهبودی و جلسه بررسی بعدی دارد. جلسه آخر اغلب برای قرار دادن تاج برای دندان ترمیم شده و زیبا سازی دندان ها می باشد.

کشیدن

image 1656760263

وقتی ساختار دندان و اعصاب و ریشه ها زیر آن آسیب زیادی ببینند، کشیدن دندان شاید تنها گزینه ورزشکار باشد. درست مانند انواع دندان عقل نهفته، دندان آسیب دیده می تواند دندان های طراف را نیز خراب کرده باعث ایجاد عفونت و بیماری لثه در آنان گردد.

در هنگام کشیدن دندان، دندانپزشک به منظور بی حس کردن دندان از بی حسی موضعی و ابراز خاصی برای کشیدن دندان شکسته استفاده می کند. بعد از کشیدن دندان، درمان های بیشتر مانند ایمپلنت، بریج گذاری و دندان مصنوعی به منظور کاهش یا رفع کامل عوارض دندان افتاده انجام می شود.

چگونه از شکستگی و ترک خوردگی دندان در ورزش پیشگیری کنیم؟

حتما کلاه ایمنی ورزشی بپوشید.

استفاده از کلاه ایمنی در بسیاری از ورزش ها عملی، الزامی یا حتی مجاز نمی باشد. با این حال، در ورزش هایی مانند راگبی یا هاکی، پوشش محافظتی می تواند دندان ها را از مشکلات بزرگی نجات دهد. ورزشکاران باید مطمئن شوند که ماسک صورت آنها قوی، محکم و به درستی گذاشته شده است. هرچند مشخصا ورزشکار این وسایل را در هنگام مسابقه استفاده می کند، زیرا قانونا به آن نیاز دارند، اما برخی بازیکنان ممکن است وسوسه شوند که برای تمرین از اینها استفاده نکنند. کلاه ایمنی ورزشی می تواند در این مواقع مفید باشد، حتی پوشیدن یک کلاه ایمنی در مسابقه ای برنامه ریزی نشده، تصمیمی عاقلانه است.

استفاده از محافظ دهان

image 1656760330

برای کاهش احتمال شکستگی دندان، مسابقه دهندگان یا حتی ورزشکاران عادی باید محافظ دهان استفاده کنند. این ابزار ساده می باشد، اما می تواند کار بسیاری در محافظت از برخورد دندان ها کند. مخصوصا زمانی که ورزشکاران حرکات زیاد و سریع ورزشی در نزدیک دهان دارند، استفاده از آنها بسیار مهم می شود. بسیاری از فرووشگاه های لوازم ورزشی محافظ های دهانی دارند که مناسب هر سایزی می باشد. ورزشکارانی که گزینه های سفارشی تری می خواهند می توانند به دندانپزشک مراجعه کنند.

هوشیارانه ورزش کنید تا از شکستگی دندان اجتناب کنید.

مانند تمامی آسیب های دیگر، گاهی شکستگی دندان بسیار غیر قابل اجتناب می شود. با این حال، وقتی ورزشکاران هشیار باشند، از این حوادث می توان اجتناب کنند. شرکت کنندگان هر رشته ورزشی باید در محدوده قوانین ورزشی بازی را انجام دهند، هیچ شخصی نباید درگیر بازی ناجوانمردانه یا تلافی جویانه شود. مشکلی نیست تهاجمی باشید، اما ورزشکارانی که بدون کنترل بازی می کنند، بیشتر در معرض آسیب قرار می گیرند.

چه زمانی برای دندان شکسته یا آسیب دیده به دندانپزشک مراجعه کنید؟

گاهی دندان ترک خورده ممکن است منجر به عفونت (آبسه دندان) شود. بهتر است در اولین فرصت ممکن به دندانپزشک مراجع کنید تا فورا درمان شوید. اگر ورزشکاران موارد زیر را دارند، باید به پزشک مراجعه کنند:

  • تنفس بد بو ( بوی بد دهان)
  • درد مداوم دندان
  • طب
  • ورم لثه
  • ورم گره های لنفاوی
  • حساسیت دندان به تغییرات دمایی

درمان سریع دندان شکسته یا ترک خورده برای دریافت بهترین نتایج ضروری است. گزینه درمانی درست برای دندان ترک خورده و شکسته به شدت شکستگی و بودجه ورزشکار بستگی دارد.