نویسنده:
زمان مطالعه:
آخرین ویرایش:
چهاردهم نوامبر، سالگرد تولد «فردریک بانتینگ» کاشف انسولین، اولین بار در سال 1991با همکاری بنیاد بین‌المللی دیابت (IDF) و سازمان جهانی بهداشت (WHO) به عنوان روز جهانی دیابت نامگذاری شده است. هدف از نامگذاری چنین روزی افزایش آگاهی عمومی در ارتباط با علل، عوارض، پیشگیری و درمان این پدیده روزافزون است. بر اساس قطعنامه سازمان ملل، چهاردهم نوامبر (23 آبان ماه) روز جهانی دیابت اعلام شد. امسال نیز از روز چهارشنبه 20 آبان لغایت 26 آبان به عنوان هفته ملی دیابت با شعار: دیابت و زندگی سالم در نظر گرفته شده است.
دیابت چیست ؟
دیابت یک اختلال در سوخت و ساز (متابولیسم) بدن است که در آن یا انسولین به مقدار کافی در بدن وجود ندارد و یا انسولین موجود قادر نیست تا وظیفه خود را به درستی انجام دهد و در نتیجه به علت وجود مقاومت در برابر آن، قند خون بالا می‌رود.
در حالت طبیعی، غذا در معده تبدیل به گلوکز یا قند خون شده و قند از معده وارد جریان خون می شود. لوزالمعده (پانکراس) هورمون انسولین را ترشح می کند و این هورمون باعث می شود، قند از جریان خون وارد سلول‌های بدن شود. در نتیجه مقدار قند خون در حد نرمال و متعادل باقی می‌ماند.
ولی در بیماری دیابت، انسولین به میزان کافی در بدن وجود ندارد و یا انسولین موجود قادر نیست تا وظایف خود را به درستی انجام دهد، در نتیجه به علت وجود مقاومت در برابر آن، قند خون نمی‌تواند به طور مؤثری وارد سلول‌های بدن شود و مقدار آن بالا می رود. انسولین هورمونی است که توسط سلول‌های «بتا» واقع در پانکراس ترشح میشود و وظیفه اصلی آن کاهش قند خون است. پانکراس یا لوزالمعده نیز یکی از غدد دستگاه گوارش است که در پشت معده قرار دارد.
انواع بیماری دیابت
به طور کلی دیابت به چهار گروه دیابت نوع 1- دیابت نوع 2- دیابت حاملگی و دیابت به علل متفرقه تقسیم بندی میشود.
دیابت نوع 1
در دیابت نوع 1 که 15- 10 درصد کل موارد دیابت را تشکیل می‌دهد، تولید انسولین از پانکراس به علت از بین رفتن سلول‌های سازنده‌ی انسولین، متوقف میشود. به همین دلیل افراد مبتلا به این نوع دیابت باید از بدو تشخیص، انسولین مورد نیاز بدن را به صورت تزریق روزانه تأمین کنند. به همین دلیل به آن «دیابت وابسته به انسولین» نیز میگویند.
دیابت نوع 1 اغلب در سنین زیر 30 سال به وجود می‌آید، لذا به آن «دیابت جوانی» نیز میگویند. متخصصان معتقدند که عوامل زیر می‌تواند به بروز دیابت نوع 1 منجر شود: داشتن زمینه ابتلا به دیابت، ویروس‌هایی که می‌توانند به پانکراس صدمه برسانند، وجود اختلال در سیستم دفاعی بدن که سبب از بین رفتن سلول‌های تولید کننده انسولین در لوزالمعده میشود.
علائم دیابت نوع 1 عبارتند از: تشنگی فراوان، خستگی، گرسنگی شدید، تکرر ادرار، کاهش وزن بدن، بی‌حوصلگی
دیابت نوع 2
دیابت نوع 2 بیشتر در بالغین بالای 30 سال و چاق دیده میشود که 90- 85 درصد کل موارد دیابت را شامل می‌گردد و انسولین تولید شده از پانکراس در این افراد به خوبی عمل نمی‌کند. در واقع یا پانکراس به اندازه‌ی کافی انسولین ترشح نمی‌کند و یا این که انسولین ترشح شده، به علت وجود مقاومت سلول‌ها به انسولین مخصوصاًً در افراد چاق، فاقد کارآیی لازم است.
معمولاً افراد زیر ممکن است به دیابت نوع 2 مبتلا شوند: افراد بالای 30 سال، افرادی که استعداد چاقی دارند، افرادی که در خانواده درجه اول آنان دیابتی وجود دارد یا استعداد ابتلا به دیابت دارند، برخی خانم‌های باردار، افرادی که دارای فشار خون بالا هستند، افرادی که از میزان بالای چربی خون برخوردارند.
مهمترین علائم دیابت نوع 2 عبارتند از: تشنگی فراوان، تکرر ادرار، عصبی و بی‌حوصله بودن، اختلال در بینایی، بی‌حسی و یا مورمور شدن انگشتان، ایجاد زخم و دیر بهبود یافتن زخم‌ها.
دیابت حاملگی
دیابت حاملگی به دیابتی گفته میشود که برای اولین بار در طول حاملگی تشخیص داده شود. این نوع دیابت معمولاً گذرا است و بعد از اتمام حاملگی بهبود می‌یابد. خانم‌های مبتلا به دیابت حاملگی بعداً در معرض خطر ابتلا به دیابت نوع 2 هستند.
دیابت با علل متفرقه
از علل متفرقه‌ی دیابت می توان به جراحی، داروها (مثل کورتیکواستروئیدها)، سوء تغذیه و عفونت اشاره کرد.
تأثیر ورزش بر دیابت
در ورزش‌های درازمدت مشاهده شده است که حساسیت سلول‌ها به انسولین افزایش می‌یابد. این امر در بهبود وضعیت دیابت بخصوص در افراد غیروابسته به انسولین بسیار با اهمیت است. ورزش اگر در شرایط مناسب صورت گیرد یعنی بیمار قندخون نسبتاً کنترل شده داشته باشد، غلظت گلوکز پلاسما را ثابت نگه میدارد. علت این پدیده توازن بین برداشت گلوکز توسط عضلات و تولید متقابل گلوکز در کبد است.
فواید برنامه منظم ورزشی برای افراد دیابتی
از جمله فواید ورزش برای افراد دیابتی می‌توان به: کنترل بیماری دیابت، کنترل وزن و کاهش وزن، آمادگی عضلانی، کاهش نیاز به مصرف داروهای خوراکی و انسولین، افزایش اعتماد به نفس و تحمل تنش‌های عصبی اشاره کرد.
پنج نکته که برای پیشگیری از دیابت توسط انجمن دیابت ایالت متحده توصیه شده است
- افزایش فعالیت های فیزیکی
- دریافت میزان فیبر بیشتر
- استفاده بیشتر از غلات سبوس دار
- کاهش وزن
- گرایش به سمت رژیم‌های غذایی سالم‌تر
تهیه و تدوین:elmevarzesh.com
برچسبها:
به اشتراک بگذارید:
مطالب مرتبط
درود فراوان.
افرادی که دیابت نوع۲داشتن ولی به نوع۱تبدیل شده باشه سیستم ورزششون باید به چه صورت باشه،قبلا از راهنمایتون سپاسگذارم
سلام، به طور تخصصی اطلاعاتی در اختیار نداریم اما مطلبی در خصوص فعالیت بدنی افراد مبتلا به دیابت منتشر می کنیم
خیلی نکته هست اما مهمترین ها شامل:افزایش تعداد میتوکندری با ورزش های هوازی و افزایش تار عضلانی با تمرینات مقاومتی.
تاثیر ورزش روی افراد دیابتی باید در مرحله اول از بّعد درمان و پیشگیری از عوارض دیابت باشه و در مراحل دیگر فاکتورهای دیکه هم مدنطر قرار بگیرد.