اگر رفته رفته به جای حس پر انرژی و سرزنده بودن احساس خستگی می‌کنید و یا به زحمت از پله‌ها بالا می‌روید (فقط با انجام یک تمرین در روز متوجه شوید)، ممکن است کمبود آهن دلیل این اتفاق باشد. رایج‌ترین کمبود در بین مواد مغذی، فقر آهن است و میزان فقر آهن در زنان بالاتر از مردان است. دلیل کمبود آهن در زنان را می‌توان چرخه قاعدگی در آنان دانست.

ما اصولاً زمانی کم خون هستیم که آهن موجود در بدن برای تولید مقدار لازمی از هموگلوبین کافی نیست. هموگلوبین مهمترین جزء سلول‌های قرمز خون است که وظیفه آن حمل اکسیژن به بافت‌های مختلف بدن است.

وقتی بدن آهن کافی برای تولید هموگلوبین را ندارد، تعداد سلول‌های قرمز خون کاهش می‌یابد و دریافت اکسیژن مورد نیاز برای بافت‌های بدن دشوار می‌شود که معمولاً باعث بروز خستگی و نفس تنگی می‌شود. (آیا همیشه احساس خستگی می کنید؟) سلامت کلی بدن‌تان را چک کنید تا دوباره توانایی جسمانی و روحی خود را بدست آورید.

گرچه آهن موجود در مواد غذایی می‌تواند کم خونی را جبران کند، اما اگر واقعاً کم خون باشید، علائم ناشی از فقدان آهن در رژیم غذایی نیست. کمبود آهن عمدتاً بیشتر به دلیل ناتوانی در جذب آهن، عوارض جانبی دارو شیمیایی یا بعد از عمل جراحی، تولید ناکافی سلول قرمز خونی یا از دست دادن خون است.

در حالی که بروز بعضی علائم کمبود آهن قابل پیش بینی است، مانند، خستگی یا کمبود اکسیژن حین فعالیت و نفس تنگی، اما در برخی دیگر این طور به نظر می‌رسد که هرگز نباید رابطه‌ای با سطوح آهن داشته باشند. در ادامه این مطلب از مجله علم ورزش به 6 مورد از این نوع علائم اشاره می‌کنیم.

تمایل به خوردن خاک!

اگر در دوران کودکی‌تان خاک می‌خورده‌اید، پس احتمالاً مبتلا به کم خونی بوده‌اید. به دلایلی پژوهشگران هنوز مطمئن از این بابت نیستند، افراد مبتلا به کم خونی شدید اغلب تمایل به خوردن مواد غیر خوراکی از قبیل، خاک، خاک رس، نشاسته ذرت، گچ‌های رنگی، مقوا و مواد شوینده دارند.

پژوهشگران این حالت را پیکا یا هرزه خواری می‌نامند. پیکا کلمه لاتین به معنای زاغ است و از آنجایی که این پرنده به خوردن چیزهای گوناگون مشهور است، این اختلال را به این نام نامگذاری کرده‌اند. فهمیدن پیکا دشوار هست به دلیل اینکه اکثر مردم خجالت می‌کشند که بپذیرند دارای این عادات عجیب و غیر طبیعی هستند. اما برای آن دسته از افرادی که خوردن مواد غیر خوراکی را باز گو می‌کنند، تجویز مکمل‌های آهن اغلب مفید هستند.

ناخن‌های قاشقی شکل

اگرچه ممکن است ناخن‌ها عضو کم اهمیتی نسبت به قسمت‌های دیگر بدن به نظر برسند، ولی در واقع از ناخن‌ها می‌توان اطلاعات زیادی در مورد سطح سلامتی‌تان فهمید، همراه با وجود یا عدم وجود فقر آهن. داشتن ناخن‌های ضعیف و شکننده یعنی همان ناخن‌های قاشقی که آن kolionychia (کویلونیکیا) نیز می‌نامند، می‌تواند نشان دهنده مشکل کمبود آهن در بدن شما باشد. همان طور که از نامش پیداست ( در داخل ناخن فرورفتگی‌هایی وجود دارد، لبه‌های ناخن‌ها نازک و برآمده هستند) شکل ناخن مانند قاش است.

انجمن پزشکان آکادمی آمریکا توصیه می‌کنند که بر روی افراد دارای کم خونی زمانی که عوامل دیگر ایجاد ناخن قاشقی در آنان مشخص نیست، آزمایش خون انجام دهند. باید بگوییم تست میزان آهن و روی خون از جمله روش‌های تشخیص پیکا می‌باشد.

چگونه بدانیم کمبود آهن داریم؟ علائم و نشانه‌های کمبود آهن

کمبود آهن و ریزش مو

یکی دیگر از نشانه‌های کمبود آهن، ریزش موی سر است. اگرچه ریزش 100 عدد تار مو در روز طبیعی است اما از دست دادن قابل توجه آن می‌تواند نشان دهنده مشکلات جدی در بدن باشد.

بر اساس مطالعات انجام شده در دانشگاه پزشکی تگزاس، زمانی که فولیکول‌های مو نتوانند اکسیژن کافی دریافت کنند، وارد دوره‌ی استراحت می شوند و تا زمانی که کم خونی رفع نشود به رشد ادامه نخواهند داد. اگر متوجه ریزش موی زیاد شدید ، رژیم غذایی خود را تغییر دهید و از غذاهای سرشار از آهن استفاده نمایید.

تورم زبان

یکی دیگر از نشانه‌های نه چندان مرتبط و غیر معمول تورم زبانی آتروفیک، که به عنوان زبان متورم و حساس شده شناخته می‌شود. کسی که دارای زبان متورم است زبانی صاف دارد در واقع برجستگی‌های سطح زبان بسیار متورم شده و ناپدید می‌شوند و حالت یک دست و پر التهاب پیدا می‌کند، تورم می‌تواند باعث مشکلات جویدن، بلع و یا صحبت کردن می‌شود.

تمایل دائمی برای خوردن یخ

مصرف مواد مضری که فاقد مواد مغذی می‌باشند و ولع مصرف یخ که شکل خاصی از پیکا می‌باشد را(Pagophagia) می‌گویند. ولع در مصرف یخ از علائم شایع کمبود شدید آهن است. اگرچه دلایل ولع در مصرف یخ معلوم نیست اما برخی پزشکان معتقد هستند، جویدن یخ میزان هوشیاری را در افراد مبتلا به کمبود آهن افزایش می‌دهد ( مخصوصاً افرادی که خسته و تنبل هستند.) یا اینکه باعث آرام شدن التهاب زبان‌شان می‌شود.

اگر دوست دارید یخ داخل فنجان نوشیدنی‌تان را بجوید، چه الان چه بعد از این، نگران نباشید. افراد مبتلا به Pagophagia نه تنها یک مکعب یخ را هر چند وقت یک بار می‌جوند، بلکه هر روز مشتاقانه تمایل به جویدن یخ داخل چندین فنجان و خوردن چندین پوند یخ دارند.

ترک خوردگی لب

با آمدن یک زمستان سرد، در یک اتاق خشک و عادت به لیس زدن لب‌ها، ترک لب پدید می‌آید و همه ما درد آن را تجربه کرده‌ایم. حدود یک سوم افراد مبتلا به کمبود آهن به طور قطع نوعی ترک لب به نام تب خال گوشه‌ای لب می‌زنند که در قسمت کنار لب‌ها تاثیر می‌گذارد.

چگونه بدانیم کمبود آهن داریم؟ علائم و نشانه‌های کمبود آهننه بدرستی می‌توانید غذا بخورید و نه حرف بزنید و یا فریاد بزنید. در مطالعه‌ای مشخص شده که 35% افراد دارای تب خال گوشه‌ای لب به کمبود آهن مبتلا هستند. در این گونه موارد، می‌گویند که درمان ترک گوشه لب را با درمان‌های خود سرانه و موضعی نمی‌توان برطرف کرد. باید کمبود آهن بدن را رفع کنید تا از ترک خوردن دوباره لب جلوگیری کنید.

صدای تق تق در پاها

اگر تا به حال بر روی صندلی نشسته‌اید اما احساس راحتی نکردید و دائماً می‌خواهید که پاهای خود را حرکت دهید، اینکه تصوری که از این عمل دارید چه می‌تواند باشد، به سندرم پای بی قرار معروف است (RLS).

بجز داشتن این ناراحتی مداوم در افرادی که مبتلا به سندرم پای بی قرار هستند، حس سوزش، کشیدگی، سوزن سوزن شدن و حسی شبیه به زمانی که پشه دور پای‌تان را نیش می‌زند. در حالی که پزشکان هنوز کاملاً مطمئن نیستند که چه عواملی باعث ایجاد این حالات وRLS می‌شود، برخی تحقیقات اولیه نشان می دهد که فقر آهن در این افراد می تواند یک مشکل اصلی باشد.

داشتن احساس خستگی به طور مداوم

در حالی که خستگی می‌تواند نشانه بیماری‌های مختلف در بدن باشد، اما بهتر است در اینگونه موارد سطح آهن خود را بررسی کنید زیرا احساس خستگی یکی از علائم کمبود آهن در بدن است. بر اساس یافته‌های موسسه ملی خون، ریه و قلب، خستگی شایع‌ترین علامت کمبود آهن است و به این خاطر رخ می‌دهد که بدن نمی‌تواند اکسیژن را به خون حمل کند.

اگر شما در خون خود اکسیژن کافی نداشته باشید، خیلی زود خسته خواهید شد. علاوه بر این، سلول‌های قرمز خون در بدن ممکن است هموگلوبین کمتری از حد نرمال و طبیعی داشته باشد و همین امر نیز موجب ایجاد خستگی در بدن گردد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنید؟

اگر تعدادی از این علائم را در خود مشاهده کردید، زمان آن است که به دکتر مراجعه کنید. اما به خاطر داشته باشید علائمی که در توضیحات بالا به آن‌ها اشاره شده است، مواردی هستند که به ندرت اتفاق می‌افتد و علائمی غیر عادی هستند. ا

گر متوجه شدید که بیش از حد معمول احساس خستگی می‌کنید، یا هنگام بالا رفتن از پله و انجام تمرینات ورزشی بریده بریده و به زحمت تنفس می‌کنید، احساس گیجی و اغلب احساس ضعف می‌کنید، این علائم نشان دهنده اختلالاتی در میزان سطوح آهن موجود در بدن‌تان است.

نکته

اگر به ابتلا به کمبود آهن مشکوک هستید، از پزشک‌تان بخواهید تا از شما آزمایش خون بگیرد. خود درمانی با مکمل‌های آهن و یا گرفتن رژیم غذایی غنی از آهن می‌تواند خطرناک باشد. آهن بیش از حد به مشکلاتی از قبیل از پوکی استخوان و آسیب کبد می‌انجامد.

ترجمه و تعدیل: elmevarzesh.com