ویتامین ها بر اساس حلالیت آن ها در آب و یا در چربی به دو گروه تقسیم می شوند، ویتامین های محلول در چربی و ویتامین های محلول در آب. ویتامین E یکی از ویتامین‌های محلول در چربی است، روند جذب ویتامین های محلول در چربی مشابه جذب چربی هاست، بنابراین عوامل مؤثر در جذب چربی ها در جذب ویتامین های محلول در چربی نیز مؤثرند.

ویژگی های ویتامین E

این ویتامین همچون ویتامین C خاصیت آنتی اکسیدانی دارد و اثر شیمیایی مخربی که به بافت‌های بدن لطمه می‌زند را از بین می‌برد. ویتامین e در لایه چربی دیواره سلول و داخل سلول قرار می‌گیرد، از تخریب دیواره سلول جلوگیری و از غشای سلول ها محافظت می کند.

از آنجا که بیشتر فرایندهای متابولیکی بدن که باعث رشد سلول های ماهیچه ای می شوند به سلامت غشای سلولی وابسته هستند، این ویتامین اهمیت بسزایی دارد. ویتامین های محلول در چربی برخلاف ویتامین های محلول در آب از راه ادرار دفع نمی شوند و در بدن و به ویژه در کبد ذخیره می شوند، به همین دلیل اختلالات حاصل از کمبود آن ها دیرتر ظاهر می شود.

فواید ویتامین E

این ویتامین در درمان انواع سرطان‌ها مانند پروستات، پوست و دهان کمک می‌کند. همچنین ویتامین ای دارای خاصیت ضد انعقادی می‌باشد که به جریان راحت خون در رگ‌هایی که دارای پلاکت‌های چربی چسبنده به دیواره هستند، کمک می‌کند (بهبود عملکرد سیستم گردش خون). این ویتامین در جلوگیری از ابتلا به سکته مغزی در افراد غیر سیگاری نقش دارد اما در افراد سیگاری خیر.

ویتامین E به عنوان یک آنتی‌اکسیدان محافظت‌کننده با اکسید شدن کلسترول که ماده‌ای طبیعی است که توسط کبد تولید می‌شود و برای عملکرد مناسب سلول‌ها، اعصاب و هورمون‌ها در بدن ضروری است مبارزه می‌کند. دلیل آن هم این است که، ویتامین E می‌تواند با آسیب‌های رادیکال‌های آزاد در بدن که منجر به اکسید شدن کلسترول می‌شوند، مقابله کند.

ویتامین E به کاهش التهابات هم در بدن و هم در پوست کمک می‌کند و باعث جوان و سالم ماندن پوست می‌شود. این ویژگی‌های آنتی‌اکسیدانی همچنین هنگامی که در معرض دود سیگار یا اشعه‌های فرابنفش آفتاب باشید، شما را از ابتلا به سرطان پوست محافظت می‌کند.

ویتامین E می‌تواند برای تقویت پایداری فیزیکی مورد استفاده قرار گیرد. انرژی را افزایش داده و سطح استرس اکسیداتیو را در عضلات پس از ورزش کردن کاهش می‌دهد. این ویتامین همچنین قدرت عضلانی را تقویت می‌کند. ویتامین E با بهبود گردش خون، باعث می‌شود کمتر احساس خستگی کنید. همچنین دیواره‌ی مویرگ‌‌ها را مستحکم کرده و سلول‌های بدن را تغذیه می‌کند.

همچنین در جلوگیری از سقط جنین نیز بسیار مؤثر است. هرچند ویتامین E مهم‌ترین عامل برای داشتن سیستم ایمنی قوی و پوست و چشم‌های سالم است، اما همه فواید و خطرات ویتامین E هنوز خیلی مشخص نیست.


پیشنهاد مطالعه: مصرف مولتی ویتامین و بهترین زمان مصرف قرص مولتی ویتامین


عوارض کمبود ویتامین E

از جمله عوارض کمبود این ویتامین می توان گفت باعث افزایش احتمال ابتلا به سرطان و مشکلات قلبی و عروقی و اختلالات تولید مثلی می‌شود. همچنین کمبود ویتامین E باعث ریزش مو می‎شود. یکی دیگر از عوارض دیگر کمبود ویتامین E خونریزی می‎باشد که ممکن است در مغز یا به وسیله لکه‎های وسیعی در زیر پوست و شکم پیدا گردد.

منابع ویتامین E

ویتامین e تنها در منابع گیاهی است و در منابع چربی حیوانی یافت نمی‌شود. روغن جوانه گندم غنی‌ترین ماده غذایی از لحاظ این ویتامین می‌باشد. موادی مثل:

  • روغن آفتاب و تخمه گردان
  • بادام
  • آجیل تازه (فندق٬ بادام٬ گردو)٬
  • اسفناج٬ کلم پیچ
  • کلم بروکلی
  • جوانه گندم
  • گوجه فرنگی
  • سویا و سیب زمینی دارای مقادیری از این ویتامین می‌باشند.

عوارض و فواید مصرف ویتامین E

در میوه‌هایی مثل هلو و یا مارچوبه نیز به طور نسبی این ویتامین یافت می‌شود. به جز منابع طبیعی ویتامین e به صورت مصنوعی و به شکل قرص و آمپول نیز در دسترس می‌باشد. میزان نیاز روزانه بدن انسان به این ویتامین ۷ تا ۹ میلی گرم می‌باشد. دقت کنید این دارو اعتیاد آور است.

مقدار مصرف ویتامین E

مقدار مصرف ویتامینE به تشخیص پزشک بستگی دارد، بنابراین سعی کنید نسبت به مصرف خودسرانه کنید، اما به طور معمول مقدار مصرف توصیه شده روزانه ویتامینE برای بزرگسالان ۱۵ میلی گرم است و توصیه می‌شود سعی کنید بیشتر از منابع غذایی آن را دریافت کنید.

کودکان:

۱ تا ۳ سال: ۶ میلی‌گرم روزانه
۴ تا ۸ سال: ۷ میلی‌گرم روزانه
۹ تا ۱۳ سال: ۱۱ میلی‌گرم روزانه

زنان:

۱۴ سال و بالاتر: ۱۵ میلی‌گرم روزانه
بارداری: ۱۵ میلی‌گرم روزانه
شیردهی: ۱۹ میلی‌گرم روزانه

مردان:

۱۴ سال و بالاتر: ۱۵ میلی‌گرم روزانه

بهترین زمان مصرف ویتامین E

همانطور که در ابتدا توضیح داده شد، ویتامین‌ها به دو دسته محلول در آب و محلول در چربی تقسیم می‌شوند. ویتامین‌های محلول در چربی که ویتامین E نیز شامل آن است، برای جذب به چربی نیاز دارند، بنابراین بهترین زمان مصرف ویتامین e همراه با وعده‌های غذایی است.

عوارض و فواید مصرف ویتامین E

مصرف بیش از اندازه

مشکلات مصرف زیاد ویتامینE نسبت به سایر ویتامین‌های محلول در چربی کمتر است، زیرا بدن تحمل مقادیر زیاد آن را نسبتاً دارد. اما اگر مصرف بیش از اندازه و به صورت مصنوعی مانند آمپول یا قرص ویتامینE باشد، باعث مسمومیت‌های ویتامینی می‌شود.

همچنین از دیگر عوارض مصرف بیش از اندازه این ویتامین این است که بدن از دیگر ویتامین‌های محلول در چربی استفاده نمی‌کند و کمبود این ویتامین‌ها در بدن به وجود می‌آید. از دیگر عوارض مصرف بیش از اندازه می توان گفت باعث رسوب کلسیم در استخوان‌ها و همچنین موجب اختلال در ذخیره ویتامین A در کبد می‌شود و حتی مصرف بیش از اندازه آن (بیشتر از ۴۰۰واحد) خطر مرگ به همراه دارد. در مقاله ای که توسط «دکتر راشتون» در دانشگاه پورت ماوث چاپ شده، این هشدار آمده است مصرف بیش از اندازه ویتامین E هم می تواند اثرات معکوس داشته باشد و باعث ریزش بیشتر موها شود.

کسانی که می‎خواهند قدرت جنسی آن‎ها زیاد شود ویتامین E و A را به غذای خود بیافزایند. البته در مواد طبیعی که دارای این ویتامین‎ها باشند، اما مصرف دارویی آن بهتر است زیر نظر پزشک باشد.

برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف مقدار زیادِ ویتامین E، که بین ۳۰۰ تا ۸۰۰ واحد در روز است، ممکن است احتمال سکته مغزی خطرناکی به نام «سکته‌ی مغزی هموراژیک» را تا ۲۲ درصد افزایش دهد. یک عارضه‌ی جانبی جدی مصرف بیش از حد ویتامین E، افزایش خطر خون‌ریزی به ویژه در مغز است.

نقش ویتامین e در بدنسازی

ویتامین E کاربردهای عملی زیادی دارد. خیلی‌ها می‌دانند که ویتامین E درمانی برای استرچ مارک‌ ها (ترک پوست) و مشکلات پوستی است، اما از فواید بیشتر آن اطلاعی ندارند. ویتامین E یک آنتی اکسیدان قدرتمند است که به استحکام سلول‌ها در بدن کمک می‌کند. ورزش و تمرینات شدید، رادیکال‌های آزادی در بدن تولید می‌کند که از فرآورده‌های جانبی ِ مسموم ِ ناشی از تنفس سلولی هستند.

با تجمع این رادیکال‌های آزاد، بدن مسموم‌تر شده و منجر به ضعف عملکرد، اختلال در رشد عضله و ریکاوری و ضعف سیستم ایمنی می‌شود. ویتامین E به این رادیکال‌های آزاد حمله ور شده و آن‌ها را از بدن خارج می‌کند. نتیجه‌ی نهایی این است: استرس اکسیداتیو کمتر و کاهش آسیب عضلانی. علاوه بر فواید گفته شده، ویتامین E یک پیشگیرنده‌ی طبیعی و درمانی برای تصلب شرایین است که در آن عروق کاروتید در اثر استرس اکسیداتیو، تنگ و باریک می‌شوند. ویتامین E می‌تواند با تقویت رشد عضلات و سرعت دادن به ریکاوری و تاثیرات مثبتش بر فشار خون، این امکان را فراهم کند تا خون مغذی‌تری به عضلات فعال برسد.

نقش ویتامین E در ورزش

ورزش های استقامتی ۱۰ تا ۲۰ برابر حالت عادی، مصرف اکسیژن را افزایش می دهند که این مسئله تولید رادیکال های آزاد و در نتیجه تخریب عضلات و سایر بافت های بدن را افزایش می دهد و نهایتاً ظرفیت اجرا را کاهش دهد.

ویتامین E چون خاصیت آنتی اکسیدانی دارد بعد از تمرینات شدید ورزشی باعث بازسازی سریع سلول های تخریب شده از ورزش می شود و باعث از بین رفتن سریع درد عضلانی می شود. مکمل دهی ویتامین E در ورزشکاران حرفه ای، یعنی افرادی که بطور دائم و پیوسته ورزش می کنند، توصیه می شود، نه افرادی که بطور دلخواه ورزش می کنند.

تهیه و تدوین: elmevarzesh.com