Set point، تئوری است که میگوید بدن، طبق تنظیمات مهارکنندهی درونی، تمایل به حفظ وزن و چربی بدن دارد. به عبارتی دیگر، set point یک محدوده وزنی برای هر فرد است که سیستم بدنی به طور اتوماتیک میخواهد به آن محدوده برسد و سعی میکند آن را حفظ کند.
بر اساس این تئوری معروف، ممکن است بعضی از افراد set point بالایی داشته باشند، یعنی بدنشان به طور طبیعی و اتوماتیک تمایل به حفظ وزن بالا داشته باشد و در برابر عدهای هم ممکن است set point پایینی داشته باشند و بنابراین طبیعتا لاغرتر و کموزنتر باشند.
تعریف تئوری set point
اگر شما هم جزو کسانی باشید که سعی دارند بعد از کاهش وزن، وزن ایدهآل بدست آمده را حفظ کنند، پس به احتمال زیاد مفهوم set point درونی را درک میکنید. تئوری set point به زبان ساده میگوید که بدن شما میجنگد تا وزن فعلیاش را حفظ کند، حتی اگر این وزن خیلی زیاد باشد.
بنابراین فرقی نمیکند چقدر تلاش کنید، چون ظاهراً بعد از رژیم گرفتن و ورزش کردن نخواهید توانست وزن بدست آمده را حفظ کنید. آنهایی که به تئوری set point عقیده دارند، بر این باورند که بدن، یک ترموستات درونی دارد که چربی بدن را تنظیم میکند.
اگر ترموستاتتان جوری تنظیم شده باشد که چربی زیادی داشته باشید، پس اینطور معین شده که چربی بیشتری در بدنتان جمع کنید، حتی اگر سعی کنید با رژیم و ورزش، چربیهای را آب کنید. این تئوری میتواند انگیزه و اشتیاق خیلیها را برای ورزش کردن و تغییرات غذایی جهت کاهش وزن از بین ببرد.
شواهدی در مورد تئوری set point
کاهش وزن، سرعت متابولیسم را کاهش میدهد. برخی مطالعات نشان دادهاند بعد از کاهش وزن، سرعت متابولیسم کم میشود. بعضی از محققان عقیده دارند سرعت متابولیسم کسی که وزن کم کرده نسبت به سرعت متابولیسم فردی که هرگز چاق نبوده و همان وزن را دارد، کمتر میشود.
یعنی کسی که قبلاً اضافه وزن داشته، برای اینکه وزن و سایز بدست آمده را حفظ کند، باید کمتر بخورد و ورزش روزانهی بیشتری انجام دهد.
بعد از کاهش وزن، هورمون گرلین افزایش مییابد
هورمون گرسنگی که گرلین نام دارد بعد از اینکه وزن کم کردید، افزایش مییابد. گرلین عملکردهای زیادی در بدن دارد اما یکی از این عملکردهای آن این است که شما احساس گرسنگی میکنید. آنهایی که وزن کم میکنند معمولاً میزان بالاتری گرلین دارند، بنابراین بدنشان به آنها دستور میدهد که بیشتر و مکرراً بخورند.
بعد از کاهش وزن، نیاز به ورزش بیشتر میشود
کالج آمریکایی طب ورزشی، توصیه میکند همه باید در هفته ۱۵۰ دقیقه ورزش کنند تا تندرست و سلامت باشند. اما آنهایی که سعی دارند از وزنشان کم کنند یا بعد از کاهش وزن، وزن ایدهآلشان را حفظ کنند، باید در هفته ۲۵۰ دقیقه یا بیشتر ورزش کنند تا به هدفشان برسند.
بهترین بحثی که در مورد تئوری set point مطرح شده این است که بسیاری از کسانی که رژیم میگیرند برای حفظ وزن کاهش یافتهشان باید مبارزه کنند و هر کسی که این تجربه را دارد میتواند به شما بگوید که حفظ تناسب اندام بعد از کاهش وزن، تقریباً غیرممکن است. آماری هم که در این زمینه وجود دارد نشان میدهد برگشت وزن، صحت دارد. تقریباً ۸۰ درصد بعد از یکسال رژیم گرفتن، وزن کم شده را مجدداً به دست میآورند.
بالاخره تئوری set point واقعیت دارد یا نه؟
با وجود اینکه دلایل و شواهد زیادی مبنی بر باور کردن تئوری set point وجود دارد، اما بسیاری از دانشمندان عقیده دارند این تئوری تنها یک افسانه است! مطالعات تحقیقی نشان دادهاند که هیچ پشتوانهی علمی برای این مفهوم وجود ندارد. سازمانهایی چون جامعهی ورزش آمریکا اعلام کردهاند که تئوری set point، واقعیت ندارد.
بدون تردید تلاش برای حفظ وزن کاهش یافته کار بسیار سختی است. اما مجموعه عواملی وجود دارد که باعث دشواری این کار میشود. این عوامل میتواند شامل محیط اجتماعی، عادات غذایی، ژنتیک و فاکتورهای هورمونی باشد. البته به احتمال زیاد، در بدن ما ترموستاتی وجود دارد که مجبورمان میکند چربیمان را حفظ کنیم.
پس آیا باید خودمان را سرزنش کنیم که چرا نمیتوانیم در این کار موفق باشیم و وزن مطلوبمان را حفظ کنیم؟ مطمئنا خیر! دلایل زیادی وجود دارد که باعث میشود وزن از دست رفته برگردد.
اما اگر شما سعی دارید لاغر بمانید، بهترین کار این است که تئوری set point را نادیده بگیرید و در عوض، با مشورت با پزشک، متخصص تغذیه و افراد خانواده و دوستانتان، به فعالیتهای خود تداوم ببخشید، انتخابهای درست غذایی داشته باشید و بدنتان را سالم نگه دارید، اصلا هم مهم نیست چه سایزی دارید!
آیا میتوان با تعدیل باکتریهای روده، تغییری در set point ایجاد کرد؟
بله، باکتریهای مفید روده، تاثیر بزرگی روی set point بدن دارند. متاسفانه، پروبیوتیکهایی که هماکنون در دسترس هستند، کمک چندانی به این موضوع نمیکنند. اما این را بدانید که ارتباط موثری بین این دو وجود دارد، یک رژیم غذایی خوب و مناسب، بهترین کاری است که برای تعدیل باکتریهای رودهتان می توانید انجام دهید.
آیا مکملی وجود دارد که بتوان با آن set point را تغییر داد؟
آیا میتوانیم ژنتیکمان را در جهت کاهش وزن، بدون افزایش سرعت متابلویسم تغییر دهیم؟ بله.
تغییرات تظاهرات ژنتیکی که برای این منظور به آن نیاز داریم اینها هستند:
- کاهش IL-6، IL-1β، و TNF-α التهابی
- کاهش TLR-4 و MCP-1 که افزایندهی التهاب هستند
- افزایش آدیپونکتین ضد التهابی
- افزایش GLUT-4 برای افزایش انتقال مواد مغذی به عضلات
- افزایش سرعت متابولیسم بدون تجریهی پروتئین
پیامد تغییرات تظاهرت ژنتیکی این خواهد بود که شاهد کاهش التهاب سیستمی باشیم که آن هم نتیجهی کاهش پروتئین واکنشی c (CRP) و کاهش واکنش نسبت به LPS که یک اندوتوکسین افزایش چربی تولید شده توسط برخی از باکتریهای طبیعی روده است.
تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com


درود بر شما و این که میگید بعد کاهش وزن متابولیسم کاهش پیدا میکنه دقیقا چطوریه . موقتیه ؟ یعنی من که دوسال پیش کاهش وزن زیاد داشتم و دوباره وزن اضافه کردم . اگه بخوام دوباره به وزن قبلی برگردم به تلاش بیشتر نیاز دارم ؟ یا قضیه فقط در زمانیه که من وزنم کم شده ؟
در صورتی که نوع کاهش وزن صحیح نباشه، متابولیسم بدن به طور غریضی کند میشه و طبیعتاً مربوط به همون موقع هست اما ممکنه آثار اون به مرور به چاقی دامن بزنه، یعنی کم بخورید ولی چاق باشید