کم خونی ناشی از کمبود آهن یک بیماری خونی است که در آن بدن کمتر از تعداد طبیعی که مورد نیازش است گلبول‌های قرمز دارد. گلبول‌های قرمز شامل هموگلوبین است و در حقیقت هموگلوبین پروتئینی که اکسیژن را از ریه‌ها دریافت می‌کند و به سایر ارگان‌ها و بافت‌های بدن منتقل می‌کند.

اگر میزان گلبول‌های قرمز کم باشد، امکان دارد که اندام‌های بدن‌تان به دلیل عدم اکسیژن‌رسانی کافی به آن‌ها به درستی عمل نکنند. بدونِ آهن، بدن برای ایجاد هموگلوبین با اختلال مواجه می‌شود، چون هموگلوبین تشکیل شده از یک هِم (آهن) و گلوبین است.

ایجاد این عارضه در بدن احتمالاً از وضعیت‌های دیگر مانند بیماری سرطان، بارداری، دوره‌های قاعدگی طولانی یا بسیار زیاد، کمبود ویتامین B9 ( اسید فولیک ) ناشی می‌شود. کم خونی که از طریق آزمایش خون تایید می‌شود طیف وسیعی از علائم را نشان می‌دهد. در صورت عدم درمان، تشدید این عارضه سبب کم‌خونی شدید و در مراحل حاد‌تر ممکن است به مرگ منجر شود. تحقیقات اخیر نشان می‌دهد که ورزش منظم می‌تواند به بهبود وضعیت کم‌خونی کمک کند.

علائم کم خونی چیست؟

آنمی یا کم خونی ناشی از فقر آهن، همانگونه که می‌دانید دارای علائمی است که نشان می‌دهد، شما کمبود آهن دارید. این علائم مانند خستگی زودرس در هنگامی که می‌خواهید فعالیت‌های نظیر کار خانه یا کارهای عقب‌مانده‌ی محل کار،فعالیت‌های روزمره است که مانع انجام این فعالیت‌ها می‌شود، حالت نیمه هوشیاری، ضعف و بی‌حالی در هنگام فعالیت، از بین رفتن مهارت‌های آگاهی و ذهنی و کاهش حافظه، مثلاً عملکرد مغز تحت تاثیر آنمی قرار دارد.

سرد شدن اندام‌های انتهایی بدن مانند دست‌ها و پاها از مچ به پایین، ایجاد اختلال در تنفس به نحوی که با بیشتر شدن آنمی اکسیژن‌رسانی به بافت‌ها مختل شده و حجم تنفسی کاهش می‌یابد نهایت سبب تنگی نفس می‌شود.

کاهش توانایی و تمایل جنسی و کمبود انرژی، شنیدن صدایی مانند صدای دنگ در گوش که علت وقوع آن ناشناخته است. ایجاد گلبول‌های قرمز داسی شکل ناشی از وجود هموگلوبین غیر طبیعی و ناقص. بیماری‌های کلیوی و سایر علائم است.

یک علامت بسیار شناخته شده و معروف در بین مردم پیکا است که ناشی از کمبود آهن در بدن است، به نحوی که شخص مبتلا به خوردن مواد غیر خوراکی و عجیبی روی می‌آورد. مانند یخ، مُهر، خاک، کاغذ و دیگر خوراکی‌هایی که موقع خوردن صدای ترق‌-تروق می‌دهد که این فاکتور عامل مرتبط با آنمی شناخته می‌شود. در این مقاله به برخی از این علائم پرداخته که ورزش سبب بهبود این حالات در بدن می‌شود.

خستگی

براساس اظهارات موسسه ملی قلب، ریه و خون آمریکا، خستگی مضاعف و زودرس شایع‌ترین علامت آنمی در بین انواع علائم این عارضه است. خستگی می‌تواند شما را از انجام کارهای روزانه‌تان منع کند که می‌تواند کیفیت زندگی شما را تحت تاثیر قرار دهد.

طبق گزارش مرکز پزشکی دانشگاه ایالتی اوهایو، ورزش منظم می‌تواند به کاهش خستگی ناشی از کم خونی کمک کند. ورزش به افزایش قدرت عضلانی کمک می‌کند و موجب تسریع گردش خون به تمام اندام‌های بدن بخصوص بافت‌های عضلانی درگیر در فعالیت می‌شود که منجر به افزایش سطح انرژی خواهد شد. در صورت داشتن کم‌خونی، پیش از اینکه در هر تمرین ورزشی جدیدی شرکت کنید، با پزشک خود مشورت کنید.

برای ورزشکاران در تمامی سنین،به ویژ افرادی که در فعالیت های استقامتی فعالیت می کنند،آهن یک جزء ضروری برای انتقال اکسیژن توسط هموگلوبین در خون و میوگلوبین درون عضلات است.

گلبول‌های قرمز داسی شکل

آنمی داسی شکل نوعی بیماری ارثی است که در آن سلول‌های قرمز خون به علت حضور هموگلوبین غیرطبیعی یا ناقص به شکل هلالی به خود می‌گیرند. طبق اظهارات موسسه ملی قلب، خون و ریه، گلبول قرمز نصفه نمی‌تواند اکسیژن کافی به اندام‌ها و بافت‌های بدن‌تان حمل کند، که منجر به بروز نشانه‌های کم خونی ناشی از آنمی می‌شود.

ممکن است پزشک‌تان به شما توصیه کند که تمرین با شدت متوسط ر انجام دهید تا بدن‌تان را قوی‌تر و سلامتی بیشتر شما را تضمین کند. قبل و بعد از تمرین برای جلوگیری از دهیدراسیون (کم‌آبی) بدن، به مقدار کافی آب بنوشید.

بیماری کلیوی

به گفته‌ی وب سایت بیماران دیالیزی آمریکا، بیماران دیالیزی می‌توانند با ورزش منظم با شدت متوسط به کاهش میزان آنمی ناشی از بیماری‌های کلیوی کمک کنند و تا حدی وضعیت جسمانی خود را بهبود بخشند.

کلیه‌های سالم معمولاً اریتروپویتین ترشح می‌کنند، هورمونی است که تولید گلبول‌های قرمز را تحریک می‌کند. ورزش منظم باعث می‌شود کلیه‌هایتان برای تولید اریتروپویتین به‌اندازه‌ی کافی قوی باشد. اگر بیماری کلیوی دارید، ورزش منظم به افزایش تولید گلبول‌های قرمز خون کمک می کند. قبل از شروع تمرینات با دکتر خود مشورت کنید.

سرطان

به گفته‌ی موسسه ملی سرطان، مطالعات اخیر نشان می‌دهند که ورزش منظم در حد متوسط ​​می‌تواند به بهبود کم خونی و سایر عوارض ناشی از شیمی‌درمانی و درمان‌های پرتویی کمک کند. طبق گفته‌ی وب‌سایت سازمانی سرطان سینه، مطالعه‌ی دیگری نشان می‌دهد که ورزش منظم در زنان مبتلا به سرطان پستان می‌تواند به کاهش آنمی کمک کند. نمونه‌هایی از تمرینات در حد شدت متوسط می‌تواند ​​شامل پیاده روی سریع، شنا، دویدن، دوچرخه‌سواری با دوچرخه‌های ثابت و انجام برخی از کارهای خانه مانند تمیز کردن وسایل یا حرس کردن چمن‌ها باشد.

چگونه آهن بیشتری دریافت کنیم؟

منابع غذایی مانند تن ماهی، گوشت مرغ، صدف خوراکی، گوشت گوساله، اسفناج پخته شده، پروتئین سویا، انجیر خشک، لوبیا، کشمش، آب آلو، هلوی خشک از جمله منابع غنی آهن هستند.

غذاهای حاوی فیبر، چای و قهوه شامل موادی هستند که جذب گوارشی آهن را دچار اختلال می کنند.

عوامل مؤثر در جذب آهن موجود در مواد غذایی

جذب آهن موجود در مواد غذایی به عوامل متعددی بستگی دارد به عنوان مثال مصرف مواد غذایی حاوی ویتامین C ( از قبیل گوجه فرنگی خام، جعفری، مرکبات و… ) همراه با غذا باعث افزایش جذب آهن موجود در غذا می‌شود.

میزان جذب آهن از بیشتر منابع غذایی ( مانند ذرت، گندم، اسفناج و… ) کم است و تقریباً 5 تا 10 درصد آهن موجود در این مواد جذب می شود ولی مصرف گوشت همراه با سبزیجات سبب افزایش جذب آهن موجود در سبزیجات تا حد سه برابر می گردد، این تأثیر به دلیل وجود اسید آمینه سیستئین در گوشت است.

ترجمه و تعدیل: elmevarzesh.com

منبع: livestrong.com/article/529790-does-exercise-help-anemia