فوتبال که امروز تمام جهان را یک پارچه درگیری خود کرده و به یک صعنت سودزا تبدیل شده واقعا چیست؟ توپ گردی که در اواخر قرن هفدهم میلادی در انگلستان به زمین خورد امروز در بسیاری از کوچه پس کوچه‌های جهان از برزیل تا تهران در حال چرخیدن و سرگرم کردن مردم است.

امروزه اخبار فوتبال یکی از جذاب‌ترین بخش‌ها خبری تبدیل شده و در ایران و جهان سایت‌های خبری مرتبط با فوتبال بیشترین استقبال ممکن بین کاربران را دارند. فوتبال بی تردید از سطح یک ورزش ساده گذشته است و به یک جهان متفاوت تبدیل شده که از سینما تا دانشگاه را به تسخیر خود درآورده است. از آن سوی فوتبال به داغ‌ترین موضوع در حوزه تجارت و سرگرمی تبدیل شده است و سرمایه گذاران روز به روز به دنبال افزایش حضور خود در این ورزش هستند. سرمایه‌گذاران روس و عرب به دنبال خرید باشگاه‌های بزرگ می‌روند و بازی سازی سازها به دنبال ساخت بازی‌هایی مثل فیفا می‌روند.

فوتبال از دوران کهن تا امروز

اما فوتبالی که امروز توپش در هر خانه‌ای پیدا می‌شود واقعا از کجا آمده؟ قدمت فوتبال به چندین سدهٔ پیش از میلاد و به چین بازمی‌گردد که به تدریج در یونان و روم نیز رواج می‌یابد. فوتبال مدرن امروزی نیز در سال ۱۸۶۶ در مدارس انگلستان شکل‌گرفت و به تدریج گسترهٔ پراکندگی آن همهٔ جهان را زیر پوشش خود قرارداد. با شکل‌گیری سازمان فیفا در سال ۱۹۰۴ و ایجاد رقابت جام جهانی فوتبال، این ورزش بسیار گسترده‌تر شد.

طول زمین فوتبال ۹۰ تا ۱۲۰ متر و عرض آن ۴۵ تا ۹۰ متر است. مسابقهٔ فوتبال در دو نیمهٔ ۴۵دقیقه‌ای انجام می‌گیرد و در بازی‌های حذفی و رفت و برگشتی، گاهی، در صورت تساویِ نتیجه، وقت‌های اضافه و پنالتی نیز به آن افزوده می‌شود. فوتبال ضوابطی دارد که قوانین فوتبال نامیده می‌شوند و نمی‌توان بر خلاف آن‌ها عمل کرد. سازمان فیفا، علاوه بر فوتبال، نهاد رسمی ورزش‌های فوتسال و فوتبال ساحلی نیز هست و کنفدراسیون‌های قاره‌ایِیوفا، اِی‌اِف‌سی، سی‌اِی‌اِف، کونکاکاف، کونمبول واُاف‌سی از زیرشاخه‌های فیفا هستند.

مهم‌ترین رویدارد فوتبال جهان در حال حاضر جام جهانی فوتبال است که از بزرگ‌ترین رویدادهای ورزشیِ جهان است که هر چهار سال یک بار در یکی از کشورهای جهان روی می‌دهد. علاوه بر این، مسابقات بین‌المللی دیگری مانند بازی‌های المپیک تابستانی، جام کنفدراسیون‌ها، جام باشگاه‌های جهان، جام ملت‌های اروپا و لیگ قهرمانان اروپا نیز رایج است. لیگ‌های متعددی ازجمله لا لیگا و لیگ برتر انگلستان در کشورهای مختلف به‌وجود آمده‌اند که نوعی مسابقات داخلی محسوب می‌شوند.

فوتبال بانوان نیز از اواخر سدهٔ نوزدهم میلادی به راه افتاد. فیفا ادعا می‌کند که وظیفهٔ محافظت بازیکنان از زورافزایی را به‌خوبی انجام می‌دهد و فوتبال از زورافزایی پاک است. در سال ۲۰۰۴، فیفایک منشور اخلاقی برای اجرای بازی‌های جوانمردانه به‌تصویب رساند. اما در سال ۲۰۰۶، این منشور بازنگری شد و منجر به تشکیل نهاد قضایی سوم فیفا گردید.

اصطلاحات فوتبال

اما این ورزش مانند دیگر ورزش‌ها اصطلاحات خاص خود را دارد و برای دنبال کردن اخبار آن در میان اخبار ورزشی باید با این اصطلاحات آشنا باشید.

سیستم فوتبال: سیستمیا آرایش تیمی، نشان‌دهنده طرز چیرمان بازیکنانیک تیم در زمین است. آرایش هر تیمی متناسب با رویکرد دفاعی یا تهاجمی آن تیم، توانایی بازیکنان و عوامل دیگر است

کاپیتان: کاپیتان یکی از بازیکنان است که وظیفه رهبری تیم در زمین بازی را بر عهده دارد و با بستن بازوبند به بازوی چپش، از دیگر بازیکنان متمایز می‌شود.

دروازه‌بان: دروازه‌بان هر تیم وظیفه جلوگیری از ورود توپ به دروازه خودی را بر عهده دارد و لباس وی از سایر بازیکنان تیم متمایز است. وی تنها بازیکن تیم است که اجازه دارد توپ را (در محدوده مشخص) با دست لمس نماید.

مدافع: به بازیکنی گفته می‌شود که محل جای‌گیری او در زمین خودی است و میان دروازه‌بان خودی و مهاجم حریف قرار می‌گیرد و وظیفهٔ اصلی وی مقابله با حمله تیم حریف است. مدافعان خود به انواع مدافع مرکزی، مدافع کناری، سوییپر، مدافع جلو و مدافع آزاد (لیبرو) دسته‌بندی می‌شوند.

هافبک: به بازیکنی گفته می‌شود که معمولاً در میانهٔ زمین بازی می‌کند و به زیر مجموعه‌هایی از جمله هافبک هجومی، هافبک دفاعی، هافبک میانی و هافبک کناری تقسیم می‌شود. وظایف اصلی هافبک، رساندن توپ به مهاجمان برای گل‌زنی و کمک به مدافعان برای جلوگیری از گل‌خوردن است.

مهاجم: به بازیکنی گفته می‌شود که در خط جلو بازی می‌کند و نزدیک‌ترین بازیکن هر تیم به دروازهٔ حریف است. وظیفه اصلی مهاجم گلزنی است. مهاجم زیر مجموعه‌های مختلفی مانند مهاجم نوک، مهاجم کنار و مهاجم کاذب دارد.

بازیکن ذخیره: بازیکن فوتبالی است که بر روی نیمکت می‌نشیند و در مسابقات استاندارد، حداکثر ۳ بازیکن ذخیره می‌توانند جایگزین بازیکنان اصلی شوند.