تفاوت کاهش وزن و چربی سوزی چیست؟

شاید وقتی بعد از مدت‌ها رژیم و ورزش روی ترازو می‌روید و خودتان را وزن می‌کنید، از مقدار وزن کاسته شده خوشحال شوید و به خودتان افتخار می‌کنید که موفق شده‌اید کاهش وزن و چربی سوزی را پشت سر بگذارید. اما این فقط یک طرف قضیه است، طرف مهمتر این هدف این است که وزنی که کم کرده‌اید، وزن کلی بدن است یا چربی؟ اصلا کاهش وزن و چربی سوزی چه تفاوتی باهم دارند؟

تفاوت کاهش وزن و چربی سوزی

در بسیاری موارد، معیار افراد برای اطلاع از مقدار کاهش چربی، وزن بدن است. در حالی که همیشه وزن معیار صحیحی برای اطلاع از میزان چربی از دست رفته نیست، بلکه، تغییر سایز اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. وزن، متشکل از عضلات، آب، استخوان، اندام‌ها و سایر بافت‌ها و سپس چربی است. ترازو فقط وزن شما را نشان می‌دهد، اما به شما نمی‌گوید که چقدر وزن در عضله، چربی، آب، استخوان‌ها یا اندام‌ها وجود دارد.

در هنگام کاهش چربی بدن، هدف باید دقیقاً روی کاهش چربی باشد، نه وزن کلی بدن، مادامی که هنگام رژیم لاغری عضلات شما ضعیف‌تر شود، یعنی روند کار شما غلط است چرا که در رژیم لاغری، هدف باید بر حفظ عضله و کاهش چربی متمرکز شود.

هنگام پیروی از پروتوکل کاهش وزن آهسته‌تر به‌جای تلاش برای یافتن روش کاهش وزن سریع و ناگهانی، چربی بیشتری را کاهش داده و عضلات بیشتری را حفظ می‌کنیم. کاهش ناگهانی مقدار زیاد وزن به این معنی است این کاهش وزن بیشتر به دلیل آب و سایر ترکیبات به‌جای کاهش چربی است.

چون در مورد اتفاقات رخ داده برای چربی در زمان کاهش وزن صحبت می‌کنیم، تنها به بررسی فرآیند فیزیکی کاهش چربی در طی کاهش وزن می‌پردازیم. این تغییرات فیزیکی می‌توانند اثرات جانبی بسیاری داشته باشند. برای مثال، دوره‌های طولانی کاهش وزن می‌توانند منجر به ترموژنز تطبیقی شوند که به معنی کاهش نامتناسب در سرعت متابولیک در حالت استراحت (RMR) هنگام کاهش وزن می‌باشد. ترموژنز تطبیقی نشان می‌دهد که چرا متابولیسم پس از یک دوره‌ی طولانی رعایت رژیم غذایی، کند می‌شود. کاهش وزن یک فرایند پیچیده است که تحت تأثیر عوامل متعددی است. اکنون به بررسی انواع چربی برای درک بهتر ارتباط آن با فرایند کاهش وزن می‌پردازیم.

انواع چربی

چربی در زیر پوست (چربی زیر پوستی) و در اطراف اندام‌های داخلی (چربی ویسرال یا احشایی) واقع شده است. هنگام کاهش وزن، به طور کلی چربی زیر پوستی بیشتری را از چربی ویسرال یا احشایی از دست می‌دهیم. متاسفانه، ما قادر به انتخاب این نیستیم که ابتدا کدام نوع چربی را از دست بدهیم. ژنتیک تعیین کننده‌ی این است که کاهش چربی از چه نقطه‌ای شروع شود.

بافت چربی یا آدیپوز سفید (WAT) یا چربی سفید، همان چربی‌ است که همه‌ی ما آن را می‌شناسیم. چربی سفید به‌عنوان ذخیره‌ی انرژی و ضربه گیر برای اندام‌های داخلی عمل می‌کند. با اینحال نوع چربی دیگر موسوم به بافت آدیپوز قهوه‌ای (BAT) یا چربی قهوه‌ای است.

چربی قهوه‌ای به حفاظت از نوزادان در برابر دمای سرد کمک می‌کند، ولی ذخایر چربی قهوه‌ای ما در طول حیات، کاهش می‌یابد. چربی قهوه‌ای که از بافت عضلانی نشئت می‌گیرد، نقش مهمی در مصرف انرژی ایفا کرده و می‌تواند از طریق ورزش یا مواجهه با دمای سرد تولید شود.

چگونه تفاوت کاهش وزن و چربی سوزی را بدانیم؟

خانمی را در نظر بگیرید که یک ماه ورزش می‌کند و رژیم غذایی کاهش وزن را دنبال کرده است، بعد از یک ماه روی ترازو می‌رود اما ناامید پایین می‌آید! چرا؟ چون هیچ گونه کاهش وزن نداشتند. اما لباس‌هایش از ناحیه کمر و ران گشاد و یا آزادتر شده است. علت چیست؟

شاید باورنکردنی به نظر برسد اما این احتمال وجود دارد که شما لاغر شوید بدون اینکه وزن‌تان تغییری کرده باشد. این اتفاق زمانی می‌افتد که شما چربی از دست می‌دهید و در عین حال عضله می‌سازید. دقت کنید که هنگام ورزش برای کاهش وزن عضلات ما فعال هستند و هر چقدر این فعالیت و شدت بیشتر باشد، کاهش چربی بیشتر و وزن عضله بیشتر از قبل خواهد شد، این شرایط یک وضعیت کاملاً سالم برای هر فردی است. زمانی که ورزش می‌کنید، سلول‌های چربی زیر پوست شکسته و دفع می‌شود و باعث کوچک شدن سلول چربی زیر پوست و یا همان کاهش سایز می‌شود. یعنی وزن شما ممکن است همان باشد اما سایز کم کرده باشید و این نشان می‌دهد روندتان درست پیش می‌رود، این تفاوت بین سایز و وزن است.

چرا ترازو به ما دروغ می‌گوید؟

واقعیت این است که ترازو نمی‌تواند به طور دقیق همه اتفاقات بدن را به شما بگوید، چرا؟

ترازو همه چیز را وزن می‌کند: عددی که روی ترازو مشاهده می‌کنید؛ شامل همه چیز است، یعنی شامل عضله، چربی، استخوان، اندام‌ها، غذا و حتی آبی که از قبل خورده‌اید.

تغییرات بدن را به درستی نشان نمی‌دهد: اگر در کنار رژیم غذایی کاهش وزن و تمرینات hiit و یا ورزش هوازی، تمرینات قدرتی نیز انجام می‌دهید، پس یعنی در همان حال که چربی می‌سوزانید به حجم عضلات نیز اضافه می‌شود. در این شرایط با اینکه از سایز بدن کم می‌شود، اما تغییر چندانی در وزن نمی‌بینید.

بین چربی و عضله تفاوتی قائل نمی‌شود: ترازو نمی‌تواند تفاوت بین چربی و عضله را نشان دهد. این یعنی ممکن است وزن‌تان پایین آمده باشد اما همچنان مقدار زیادی چربی بدنی هم داشته باشد.

تهیه و تدوین: elmevarzesh.com