توده جسم به دو نوع بافت تقسیم می شود:

1-بافت چربی FM

2-بافت بدون چربی FFM

درصد نسبی بافت بدون چربی و بافت چربی که ساختار و ترکیب بدن را تشکیل می دهند می تواند به عنوان معیار ترکیب بدن باشند.افراد می توانند از دو عامل رژیم غذائی و ورزش برای تنظیم مقدار نسبی بافت های چربی و بدون چربی بدن خود استفاده کنند.

دلایل اهمیت ترکیب بدن در کودکان

  • جنبه ی فیزیولوژیکی (چاقی)
  • جنبه ی روانی و اجتماعی
  • مسئله ی بلوغ کودک

بلوغ و فعالیت بدنی

عدم فعالیت ورزشی —>افزایش چربی بدن منجر به بلوغ زودرس

فعالیت بیشینه (شدید ) —>بلوغ  زودرس

فعالیت زیر بیشینه —>موجب تأخیر در بلوغ مناسب

ورزش کودکان باید منظم و زیر بیشینه باشد.

childs-body

عوامل موثر بر ترکیب بدن

1- وراثت: حدود 25% تفاوت درصد چربی در بین افراد ناشی از عامل ژنتیک است.

2- نمو: در اواخر دوره ی جنینی لایه های چربی زیر پوستی ظاهر شده و در دوره ی کودکی به طور یکنواختی افزایش می یابد. زمان های حساس تجمع چربی در بدن 6 ماه پس از تولد و دوره ی بلوغ می باشد.

3- جنسیت:در مردان نسبت توده ی عضلانی بیشتر از زنان بوده ،درحالیکه در زنان در صد چربی بیشتر از مردان است.این تفاوت ها به دلیل ترشح هورمون تستوسترون در مردان و استروژن در زنان می باشند

4- فعالیت بدنی: کودکانی که دارای سطح فعالیت  بیشتری هستند از مقدار چربی کمتری برخوردارند.(موازنه ی انرژی ورودی و مصرفی ) – فعالیت بدنی در کودکان با کاهش حجم سلول و جلوگیری از تولید سلول چربی  بر ترکیب بدنی کودک موثر است .

5- وضعیت اقتصادی – اجتماعی
6- عوامل محیطی

چگونگی تاثیر فعالیت ورزشی بر ترکیب بدن کودک

در پاسخ به ورزش هوازی و مقاومتی مقادیر هورمون رشد واپی نفرین در بدن افزایش می یابد. این هورمون ها به حرکت درآمدن چربی از جایگاه ذخیره ای آن ها را تحریک کرده و انزیم لیپاز را که تری گلیسرید ها را به اسید های چرب آزاد تجزیه می کند،فعال می کند. اسید های جرب آزاد سپس متابولیزه شده و به عنوان یک منبع مهم انرژی به ویژه هنگام فعالیت ورزشی هوازی انجام وظیفه می کند.فعالیت ورزشی مقاومتی سنگین رهایش هورمون های آنابولیکی مثل تستوسترون و هورمون رشد را تحریک کرده و منجربه افزایش سنتز پروتئین،رشد عضلانی و در نتیجه افزایش وزن بدون چربی می شود.

ترکیب بدن و فعالیت بدنی

تحقیقات انجام شده توسط پاریزکوا

پسران 12 تا 19 ساله: ا یشان 100 نفر از پسران را به 2 گروه تقسیم کرد:

1-فعال ترین گروه با حداقل 6 ساعت ورزش در هفته.

2-کم تحرک ترین گروه که در فعالیت های غیر منظم و سازمان نیافته شرکت می کردند.این دو گروه در آغاز تحقیق از نظر مقدار وزن چربی بدن تفاوتی با یکدیگر نداشتند.

بعد از 4 سال:افراد فعال توده جسمی بیشتری پیدا کرده و وزن چربی آن ها کاهش داشت.افراد غیر فعال وزن چربی بیشتری پیدا کردند.

دختران 12 تا 19 ساله: در طی 5 سال روی 32 نفر از دختران ژیمناست، و 45 نفر از دخترانی که در هیچ تمرینی شرکت نکرده بودند تحقیق کرد.

بعد از 5 سال: در دختران فعال چربی زیر پوست آن ها هیچ تغییری نداشت.در دختران غیر فعال چربی زیر پوستشان افزایش پیدا کرد.

نتیجه: تفاوت های موجود در ترکیب بدن نمی تواند به اختلافات رشد و بالیدگی نسبت داده شود،بلکه تفاوت ناشی از سطح فعالیت جسمی است.

خانم منیره حرفت