آسیب‌های ستون فقرات در بین ورزشکاران در سنین مختلف بسیار شایع است. اگرچه فعالیت بدنی برای سلامتی ضروری است، با این حال فعالیت‌های ورزشی شدید در سطح حرفه‌ای ممکن است منجر به بروز صدمات شدید در ناحیه ستون فقرات شوند. مشکلات ستون فقرات در ورزش‌ هایی همچون کشتی، فوتبال و بسکتبال بسیار شایع می‌باشد. تست‌های MRI نشان می‌دهند، بیش از 85 درصد از ورزشکاران المپیک حداقل یک بار دچار اختلالات دیسک بین مهره‌ای(دژنراسیون دیسک بین مهره‌ای)‌ یا بیرون‌زدگی دیسک شده‌اند.

آسیب‌ های شایع ستون فقرات در ورزشکاران

شکستگی استرسی مهره

image 1654000499

یکی از شایع‌ترین آسیب‌‌‌های ستون فقرات در بین ورزشکاران، شکستگی استرسی مهره(اسپوندیلولیز) در کمر می‌باشد. اگرچه این عارضه اغلب در سنین نوجوانی رخ می‌دهد، در اکثر بیماران علائم آن در دوران جوانی نمایان می‌گردد. معمولا این عارضه در ورزشکارانی دیده می‌شود که به طور مکرر کمر خود را بیش از حد قوس می‌دهند مانند ژیمناستیک ‌کارها و بازیکنان فوتبال. با این وجود، برای سایر رشته‌های ورزشی هم این عارضه گزارش شده است. علاوه‌بر این، آناتومی خاص ستون فقرات و لگن افراد نیز ممکن است خطر ابتلا به این آسیب را افزایش دهد.

ضربات مکرر ممکن است منجر به شکستگی مهره‌های ستون فقرات شود. اگر چه آسیب‌ های جزئی موجب شکستگی مهره‌ها نمی‌شوند، ولی درصورتی که برای بارها این ضربات تکرار شوند نهایتا ممکن است شخص دچار شکستگی استرسی شود.

در اغلب مواقع، در مراحل اولیه آسیب ‌دیدگی شخص با علائمی همچون احساس درد در کمر به پزشک مراجعه می‌کند؛ دردی که به هنگام ورزش کردن شدیدتر می ‌شود و به هنگام استراحت و خم‌شدن به جلو بهبود می ‌یابد. اگرچه تضمینی برای پیشگیری از این آسیب‌دیدگی‌ها وجود ندارد، این عارضه بیشتر در افرادی رخ می‌دهد که بدون برنامه مناسب فعالیت بدنیشان را به طور قابل توجهی افزایش می‌دهند. به منظور جلوگیری از بروز این مشکلات، ورزشکاران باید طبق برنامه‌ریزی تمرین کنند و به مرور زمان فعالیتشان را افزایش دهند تا بدین‌ترتیب از وارد آمدن فشار جدی به سیستم اسکلتی عضلانی جلوگیری کنند.

فتق دیسک

image 1654000519

یکی دیگر از آسیب‌های شایع در ستون فقرات ورزشکاران، فتق دیسک بین مهره‌ای می‌باشد. دیسک‌های بین مهره‌ای در واقع ضربه‌گیرهایی هستند که در بین مهره‌های ستون فقرات قرار گرفته‌اند. این دیسک‌ها در واقع از یک ماده ژل مانند در بخش داخلی(هسته پالپوس) تشکیل شده که توسط یک لایه فیبری (فیبروز حلقوی)‌ احاطه شده است. به هنگام آسیب‌دیدگی این لایه فیبری، بخش میانی بیرون زده و به اعصاب آن ناحیه فشار وارد می‌کند. این آسیب معمولا با درد در پاها نمود پیدا می‌کند و ممکن است با بی‌حسی و احساس ضعف و گزگز همراه باشد. در صورت بروز این علائم بهتر است بلافاصله فعالیت‌های ورزشی را متوقف کرده و به پزشک متخصص مراجعه کنید.

خوشبختانه، با درمان به موقع این علائم ظرف مدت 4 تا 6 هفته برطرف می‌شوند. با این وجود، درصورتیکه پس از طی دوره درمانی علائم فتق دیسک بهبود نیابند، برای اغلب بیماران مداخلات جراحی پیشنهاد می‌شود. در نظر داشته باشید، درمان‌های جراحی همچون جراحی فتق دیسک کمر با لیزر مانعی در برابر ادامه فعالیت‌های ورزشی ورزشکار ایجاد نمی‌کند. طبق آمار بیش از 80 درصد از ورزشکاران مبتلا به این عارضه پس از پایان یافتن دوره درمانی می‌توانند فعالیت‌های ورزشی خود را از سر بگیرند.

درست مثل شکستگی استرسی مهره‌ها، به طور کلی نمی‌توان از فتق یا بیرون‌زدگی دیسک کمر پیشگیری کرد. یکی از فاکتورهایی که احتمال بروز این نوع آسیب‌دیدگی را افزایش می‌دهد، سابقه خانوادگی بیرون‌زدگی دیسک می‌باشد. همچنین ورزشکاران فعال در رشته‌هایی همچون فوتبال، وزنه‌برداری و بولینگ که به طور مداوم نیاز به خم شدن/ چرخش در ناحیه ستون فقرات دارند، بیشتر در معرض ابتلا به این عارضه می‌باشند. ورزشکارانی که سابقه خانوادگی این عارضه را دارند و یا در رشته‌های ورزشی پرخطر فعالیت می‌کنند، باید نسبت به علائم بیرون‌زدگی دیسک آگاهی کامل داشته باشند و در صورت مشاهده علائم بلافاصله به پزشک متخصص ستون فقرات مراجعه کنند.

متخصصان ستون فقرات یا دیسک کمر با انجام آزمایش هایی مانند عکس برداری ، سی تی اسکن و ام آر آِی به شدت دیسک کمر شما پی می برند و با روش های درمانی مناسب برای شما مانند فیزیوتراپی، داروها و تزریقات اپیدورال فتق دیسک شما را بدون جراحی درمان می کنند.( https://www.drnouri.ir/?p=2170)

کشیدگی عضلات کمر

اخیرا یکی از شایع‌ترین انواع آسیب‌دیدگی‌ ستون فقرات در ورزشکاران، کشیدگی عضلات کمر می‌باشد. این عارضه زمانی اتفاق می‌افتد که ورزشکار اجسام سنگین بلند می‌کنند و یا زمانیکه به سرعت می‌چرخند و یا خم می‌شوند. بهترین روش پیشگیری از این عارضه، استفاده از تکنینک‌های مناسب به هنگام بلند کردن اجسام سنگین می‌باشد. همچنین قبل از هرگونه فعالیت ورزشی شدید، ورزشکار باید به آرامی عضلات بازو، پاها و کمر را کشیده و تمرین‌های سبک ورزشی همچون دویدن و دوچرخه‌سواری انجام دهد. بسیاری از حرکات کششی طراحی‌شده برای پاها، مانند حرکات کششی انگشتان موجب کشش عضلات ناحیه کمر نیز می‌شوند. همچنین تمرین‌هایی همچون پلانک، عضلات مرکزی کمر را تقویت می‌کنند. درصورتیکه ورزشکار در ناحیه کمر دردی احساس کند که به پاها منتقل نشود، باید برای مدتی از ورزش فاصله بگیرد تا علائم درد بهبود یابند و پس از آن می‌تواند مجددا فعالیت‌های ورزشی را از سر بگیرد.

درمان در مراحل اولیه، شامل استراحت، استفاده از داروهای ضدالتهاب و کمپرس یخ می‌باشد. درصورتیکه علائم درد بعد از دو هفته بهبود پیدا نکنند، شخص بیمار باید به دنبال مراقبت‌ های پزشکی باشد، در بسیاری از موارد درمان بیرون زدگی یا فتق دیسک کمر بدون جراحی قابل درمان است.

درمان آسیب‌دیدگی کمر در ورزشکاران

image 1654000561

روش‌های متعددی برای درمان انواع آسیب‌دیدگی کمر در ورزشکاران وجود دارد. بسیاری از این روش‌های درمانی همچون دارودرمانی و فیزیوتراپی، از جمله روش‌های غیرتهاجمی موثر می‌باشند. ورزشکاران با پشت سر گذاشتن برنامه درمانی مناسب، می‌توانند به زندگی عادی برگردند و فعالیت‌های ورزشی را از سر بگیرند. در ادامه موثرترین درمان‌ها برای انواع آسیب‌دیدگی ناحیه کمر در ورزشکاران آورده شده است.

کمپرس سرد یا گرم

استفاده از کمپرس سرد و یا پدهای گرم در ناحیه کمر می‌تواند درد را بهبود بخشد، التهاب را کاهش دهد و آسیب‌دیدگی را درمان کند. کمپرس سرد در روز باید چندین بار برای مدت 20 دقیقه در ناحیه کمر مورد استفاده قرار بگیرد. پس از چند روز، ورزشکار باید از پدهای گرم و یا حمام گرم استفاده کند. گرما در واقع عضلاتی که موجب بروز درد می‌شوند را شل کرده و بدین‌ترتیب درد را التیام می‌بخشد.

درمان دستی ستون فقرات یا کایروپراکتیک

درمان دستی ستون فقرات یکی از موثرترین روش‌های درمان کمردرد می‌باشد. این روش درمانی از طریق کاهش فشار بر ستون فقرات درد را درمان می‌کند، انعطاف‌پذیری را بهبود می‌بخشد، جریان خون را افزایش داده و تنش عضلانی را درمان می‌کند. برخی از افراد طی 3 تا 4 جلسه بهبود می‌یابند و برخی دیگر به جلسات درمانی بیشتری نیاز خواهند داشت.

فیزیوتراپی

image 1654000575

فیزیوتراپی نقش مهمی در درمان و پیشگیری از کمردرد دارد. فیزیوتراپیست‌ها برنامه‌ای را بر اساس شرایط ورزشکار طراحی می‌کنند که ترکیبی از تمرینات تقویتی، کششی و ورزش‌های سبک است. این تمرینات به تقویت عضلات کمر کمک می‌کند و بدین‌ترتیب باعث کاهش درد کمر، افزایش عملکرد و جلوگیری از کمردرد بیشتر در آینده می‌شود.

داروهای ضد التهاب

داروهای ضد التهاب مانند ایبوپروفن و ناپروکسن می‌توانند به عنوان یک نوع مسکن برای ورزشکارانی که کمردرد را تجربه می‌کنند، استفاده شوند. این نوع دارو به طور موثر به کاهش درد و التهاب در ناحیه کمر کمک می‌کند. با این حال، اگر مشکل کمردرد یک ورزشکار حاد شود، پزشک متخصص ممکن است داروهای قوی‌تری را تجویز کند. نوع داروی تجویز شده معمولاً به مشکل بیمار و وضعیت سلامت ایشان بستگی دارد.

عمل جراحي

درصورتی که درمان‌های غیرجراحی درد را تسکین ندهند، پزشک متخصص ممکن است عمل جراحی را به بیمار پیشنهاد کند. جراحی کمر معمولا آخرین راه حل است و ممکن است خطرات زیادی را برای ورزشکار به همراه داشته باشد. با این وجود امروزه با پیشرفت تکنولوژی، احتمال بروز این خطرات تا حد زیادی کاهش یافته است.