علائم ضربان قلب خطرناک – چه ضربان قلبی خطرناک است؟

ضربان قلب می‌تواند برای هر کسی متفاوت باشد، اما چه ضربان قلبی نرمال محسوب می‌شود؟ و چه زمانی ضربان قلب خطرناک به شمار می‌آید؟ اگر ضربان قلب‌تان بالا باشد به آن تاچی کاردیا می‌گویند. برای افراد بزرگسال، ضربان تند قلب به طور کلی به بیش از 100 ضربه در دقیقه گفته می‌شود.

اما چیزی که ضربان بسیار تند قلب تلقی می‌شود ممکن است به سن و وضعیت سلامت عمومی‌تان نیز بستگی داشته باشد. تاچی کاردیا انواع گوناگونی دارد و طبقه بندی آنها بر اساس علت و بخشی از قلب است که تحت تاثیر قرار گرفته است. تاچی کاردیا می‌تواند موقتی باشد.

برخی از علت‌های احتمالی تاچی کاردیا یا ضربان تند قلب شامل موارد زیر می‌شود:

اگر ضربان قلب‌تان بسیار کُند باشد به آن برادی کاردی می‌گویند. برادی کاردی یا ضربان قلب پایین معمولا وقتی است ضربان قلب کمتر از 60 ضربه در دقیقه باشد. برای افراد ورزشکار و آنهایی که به طور مرتب ورزش می‌کنند، ضربان قلب کمتر از 60 ضربه در دقیقه، نرمال و حتی سالم است.

برخی از علت‌های احتمالی برادی کاردی، ضربان قلب خطرناک شامل موارد زیر می‌شود:

اگر ضربان قلب‌تان مدام بالای 100 ضربه در دقیقه یا پایین‌تر از 60 ضربه در دقیقه باشد ( و ورزشکار نباشید) باید به پزشک مراجعه کنید. علاوه بر سرعت ضربان قلب باید به علائم دیگری نیز توجه داشته باشید:

• تنگی نفس
• ضعف و بیحالی
• احساس سرگیجه یا سبُکی در سر
• احساس لرزش یا تپش قلب در سینه
• احساس درد یا ناراحتی در سینه

علائم زیر نیاز به اقدام اورژانسی دارند:

• درد در قفسه سینه که بیشتر از چند دقیقه طول کشیده است
• به سختی نفس کشیدن
•  غش و ضعف

پزشک شما از ابزارهای تشخیصی متفاوتی برای کمک به تشخیص بیماری ضربان قلب خطرناک می‌تواند کمک بگیرد، از جمله:

الکتروکاردیوگرام: که به آن ECG یا EKG نیز می‌گویند، ابزاری تشخیصی است که در آن از الکترودهای کوچکی برای ثبت فعالیت الکتریکی قلب استفاده می‌شود. پزشک شما می‌تواند بر اساس این اطلاعات تشخیص دهد آیا اختلالاتی در قلب شما عامل عارضه‌ای که دارید هستند یا نه.

تست‌های تصویر برداری: اگر هر گونه اختلال ساختاری در قلب شما وجود داشته باشد که شاید منجر به عارضه‌ای که دچارش هستید شود، با کمک تست‌های تصویر برداری می‌توان آن را ارزیابی کرد. این تست‌ها شامل الکتروکاردیوگرام، سی تی اسکن و ام آر آی می‌شوند.

تست‌های آزمایشگاهی: پزشک شما ممکن است برای تعیین اینکه آیا عارضه‌‌ای که دارید به دلیل چیزی مانند عدم تعادل الکترولیت‌ها یا بیماری تیروئید است، برای شما آزمایش خون تجویز می‌کند.

وقتی پزشک تشخیص بیماری‌تان را داد، برنامه‌ای برای کنترل و درمان بیماری‌‌تان در نظر می‌گیرد. بسته به اطلاعاتی که از تست‌های تشخیصی‌تان به دست آمده، پزشک ممکن است شما را به یک متخصص قلب و عروق ارجاع بدهد. متخصص قلب و عروق، در درمان و پیشگیری از بیماری‌های قلبی و عروقی تخصص دارد.

شما همیشه باید مراقب سلامت قلب‌تان باشید

این مراقبت‌ها شامل ورزش منظم، داشتن رژیم غذایی سالم و مفید برای قلب و حفظ وزن نرمال و سالم می‌شود. ضمنا باید به طور مرتب برای چکاپ وضعیت سلامتی‌تان به پزشک مراجعه کنید. این کار شما یک عادت خوب است زیرا کمک‌ می‌کند عوارضی مانند کلسترول بالا یا ناهنجاری‌های فشار خون زودتر تشخیص داده شوند.

اگر در حال حاضر دچار بیماری قلبی هستید، باید وضعیت‌تان مدام تحت کنترل پزشکی باشد و برنامه‌ی درمان‌تان را ادامه دهید. تمام داروهای‌تان را طبق تجویز پزشک مصرف کنید و هر گونه علامت را زودتر به پزشک‌تان اطلاع دهید.

حتما بخوانید:

سندرم قلب ورزشکار چیست؟ آیا سلامت ورزشکار را تهدید می‌کند؟

چند نکته برای حفظ سلامت قلب

قلب شما اندامی عضلانی است که خون اکسیژن دار را پمپاژ می‌کند و مواد مغذی را به بافت‌های تمام بدن می‌رساند. عضله‌ی قلب، منقبض و منبسط می‌شود تا خون را در رگ‌ها به جریان بیندازد. شما می‌توانید جریان خون در رگ‌های‌تان را با نبض‌تان احساس کنید. تعداد ضربات نبض‌تان معادل تعداد ضربان قلب‌تان در دقیقه است. تخمین زده شده که قلب یک فرد طی عمر 70 ساله‌ی او، بیش از دو نیم هزار میلیون بار می‌تپد.

ضربان قلب نرمال در زمان استراحت برای افراد بزرگسال

ضربان قلب شما در زمان استراحت زمانی است که قلب‌تان، کمترین مقدار خونی را که بدن‌تان نیاز دارد پمپاژ می‌کند، چون در حال استراحت هستید. ضربان قلب نرمال در زمان استراحت برای هر کسی فرق می‌کند اما در  بیشتر بزرگسالان، بین 60 و 100 ضربه در دقیقه است.

ضربان قلب نرمال در زمان استراحت برای کودکان

ضربان قلب بچه‌ها به طور طبیعی‌ تندتر از افراد بزرگسال است. ضربان قلب نرمال در زمان استراحت برای یک کودک 6 تا 15 ساله، بین 70 تا 100 ضربه در دقیقه است. فاکتورهای زیادی بر ضربان قلب شما در زمان استراحت اثر می‌گذارند از جمله میزان فعالیت بدنی‌تان. در واقع ورزشکارانی که زیاد تمرین می‌کنند، ممکن است ضربان قلب‌شان در زمان استراحت، 40 ضربه در دقیقه باشد.

سایر عواملی که می‌توانند بر سرعت ضربان قلب در زمان استراحت اثر بگذارند:

ضربان قلب استراحت برای هر کسی متفاوت بوده و تحت تاثیر عوامل گوناگونی است. ضربان قلب نرمال در حالت استراحت برای یک بزرگسال بین 60 تا 100 است. هم تاچی کاردیا و هم برادی کاردی، ضربان قلب خطرناک هستند و می‌توانند علامت بیماری یا عارضه‌ای دیگر باشند که اگر درمان نشوند می‌توانند خطرات جدی برای سلامتی به دنبال داشته باشند. اگر احساس می‌کنید ضربان قلب‌تان مدام بالا یا پایین است، باید به پزشک مراجعه کنید.

حتما بخوانید:

آیا ورزش باعث فیبریلاسیون دهلیزی (ضربان‌ قلب‌ نامنظم)‌ می‌شود؟

علت ضربان قلب نامنظم حین ورزش چیست؟

بی‌نظمی ضربان قلب، مخصوصا اگر حین تمرینات شدید ورزشی روی بدهد، اغلب جای نگرانی ندارد. بیشتر اوقات، ضربان قلب نامنظم با تپش قلب مرتبط است که فقط احساس این است که قلب، به طور غیرعادی می‌‌‌زند. قلب شما خوب کار می‌کند مگر اینکه بی‌نظمی ضربانش یا احساس تپش قلبی که دارید، همراه با سایر علائم باشد که در این صورت ممکن است مشکلی جدی وجود داشته باشد. اگر نسبت به ریتم طبیعی ضربان قلب‌تان تردید دارید، حتما به پزشک مراجعه کنید.

شدت تمرین

تپش قلب حین ورزش معمولا با شدت تمرین و فعالیت مرتبط است. کات کولامین‌ها که به نام هورمون‌های «جنگ یا گریز» نیز معروفند، طی تمرینات شدید و سنگین افزایش می‌یابند. ترشح این هورمون‌ها همراه با افزایش ضربان قلب ناشی از فعالیت بدنی می‌تواند باعث شود قلب، خیلی سریع‌تر از حد نرمال بتپد، در نتیجه احساس بی‌نظمی و تپش زیاد ضربان قلب خواهید کرد.

آریتمی قلبی

این امکان هم وجود دارد که تپش قلب شما ناشی از آریتمی قلبی باشد. در برخی از افراد، افزایش فعالیت قلب در اثر ورزش می‌تواند آریتمی قلبی ایجاد کند که در واقع از قبل این مشکل وجود داشته اما هیچ علامتی نشان نداده است. در چنین مواردی، آریتمی قلبی تنها زمانی خودش را نشان می‌دهد که ضربان قلب تا جایی بالا می‌رود که پیام‌های الکتریکی ِ مسئول انقباض قلب، عمل نمی‌کنند و در نتیجه شما احساس می‌کنید قلب‌تان تند تند می‌زند یا خودش را به سینه می‌کوبد.

مورمور قلبی

بی‌نظمی ضربان قلب حین ورزش گاهی می‌تواند ناشی از مورمور قلبی (heart murmur)  باشد. مورمور قلب به صداهای غیرطبیعی قلب گفته می‌شود که اغلب به دلیل جریان خون غیرعادی تولید می‌شود. در این حالت قلب شما به جای اینکه صدایی دو ضربه‌ای داشته باشد، ضربه‌ای دیگر نیز دارد. به طور طبیعی شما این ریتم اضافی را احساس نمی‌کنید اما ورزش کردن می‌تواند مورمور قلب را تا جایی برساند که شما نسبت به این صدا آگاه شوید و چیزی شبیه به بی‌نظمی ضربان قلب احساس کنید. در چنین شرایطی احساس می‌کنید تپش قلب دارید.

هشدار!

اگر بی‌نظمی ضربان قلب‌تان با درد در قفسه سینه، سرگیجه‌ی شدید، تنگی نفس زیاد و یا غش و ضعف همراه بود می‌توان نشان از ضربان قلب خطرناک باشد، بنابراین هر چه زودتر به پزشک مراجعه کنید. چون این علائم می‌توانندن نشاندهنده‌ی یک مشکل جدی در قلب باشند و پزشک باید علت را بررسی کند.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com

منابع: healthline – livestrong