غذای کالری منفی چیست و آیا چیزی به اسم کالری منفی وجود دارد؟

مثل رویا به نظر می‌رسد: غذاهایی بخورید که گوارش آنها در بدن نیاز به کالری بیشتری از آنچه خودشان دارند داشته باشد. اما متاسفانه طیق مطالعه‌ای جدید، چیزی به اسم کالری منفی وجود ندارد و فقط خیالات است.

این مطالعه یکی از اولین آزمایشات علمی است که در مورد ایده‌‌ی غذاهای «صفر کالری» یا کالری منفی انجام شده است. کالری منفی، عبارت معروفی است که در میان مطالب تغذیه‌ای و کتاب‌ها و … زیاد به چشم می‌خورد. از نمونه‌ غذاهای معروفی که ادعا می‌شود کالری منفی هستند می‌توان کرفس، کاهو، گریپ فروت، خیار و بروکلی را نام برد. طرز تفکری که وجود دارد می‌گوید این غذاهای کم کالری و پُر فیبر، طی پروسه‌ی گوارش به کالری بیش از کالری واقعی که خودشان دارند نیازمندند.

کالری منفی یعنی چی؟

رژیم غذایی کالری منفی دارای غذاهایی است که نسبت به میزان کالری که به بدن می‌رساند، کالری بیشتری برای خوردن، هضم و جذب نیاز دارند. خوردن غذاهای کالری منفی به این معنی است که شما هنگام خوردن و هضم آنها کالری مصرف می‌کنید.

انواع سبزیجات کالری منفی

انواع میوه‌های کالری منفی

اما…غذای کالری منفی وجود ندارد!

در این مطالعه‌ی جدید که بیست و چهارم مارس در bioRxiv (وبسایتی برای مطالعات بیولوژیکی که مقالات هنوز منتشر نشده در نشریات مشابه ارائه می‌دهد) منتشر شده، آمده است که محققان دریافته‌اند حتی کرفس نیز بیش از انرژی که برای هضم و گوارش می‌گیرد، کالری تولید می‌کند. این آزمایشات که روی مارمولک‌ها انجام شد نشان داد این جانوران حدود یک چهارم از کالری موجود در وعده‌ی غذایی خود را که تماما کرفس بوده حفظ کرده بودند، و بقیه‌ی این کالری‌ها یا برای گوارش مصرف شده بود و یا دفع شده بود.

به گفته‌ی سرپرست این تحقیق، پروفسور Stephen Secor، استاد علوم بیولوژیک در داشنگاه آلاباما، غذایی که می‌خورید هر چقدر هم که کم کالری باشد باز هم بدن شما می‌تواند مقدار از آن را برای خودش نگه دارد. در مورد کرفس، کالری که وارد بدن‌تان می‌شود زیاد نیست اما خود این غذا به دلیل کم کالری بودنش می‌تواند انتخاب هوشمندانه‌ای باشد.

این آزمایش روی مارمولک‌ها انجام شد اما پروفسور Secor می‌گوید، اگر همین آزمایش روی انسان‌ها نیز انجام شود، نتیجه بسیار مشابه خواهد بود. قابل درک نیست که چیزی بخورید اما کالری به بدن‌تان نرسد.

غذاهایی مانند کرفس و بروکلی، حتی اگر اصطلاحا کالری منفی هم نباشند، باز هم خوردن آنها کمک‌تان می‌کند وزن کم کنید، زیرا کم کالری‌اند و مصرف کالری روزانه‌تان خیلی بالا نمی‌برند. طبق تخمین محققان، شما باید تقریبا 12.6 کیلوگرم کرفس بخورید تا تمام آن کالری‌هایی که در یک روز می‌سوزانید برگردد!

ضمنا، یک وعده کرفس قرار نیست شما را برای مدت زیادی سیر نگه دارد، اما می‌تواند برای مدت کوتاهی هم که شده اشتهای‌تان را جواب بدهد و کمک کند کالری کمتری از سایر غذاها دریافت کنید، در نتیجه برای کاهش وزن‌تان خوب است.

حتما بخوانید:

روزه متناوب یا رژیم فستینگ چیست چه عوارض و فوایدی دارد؟

کالری منفی؟

خیلی از پزشکان و متخصصین تغذیه همیشه در مورد ایده‌ی کالری منفی، تردید داشته‌اند. مثلا آکادمی Nutrition and Dietetics می‌گوید غذاهایی مانند کرفس، کاهو و خیار با اینکه کالری بسیار کمی دارند اما به هر حال در کالری شماری روزانه‌ی شما حساب می‌شوند. ولی مطالعات بسیار کمی این ایده را مورد آزمایش قرار داده‌اند.

در آزمایش جدید دیگری، پژوهشگران از پوگونا یا اژدهای ریش دار به عنوان مدل حیوانی استفاده کردند. البته اژدهای ریش دار و انسان از جنبه‌ی تکاملی دقیقا شبیه هم نیستند، اما وجه اشتراک‌هایی دارند: این جانوران همه چیز خوارند و سیستم گوارشی و روده‌ای‌شان مشابه پستانداران است که شامل انسان نیز می‌شود. ضمنا، اژدهای ریش دار مقاومتی در برابر خوردن مقدار زیادی کرفس نشان نمی‌دهد!

در این مطالعه از محاسبه گرهای بخصوصی برای تعیین سرعت متابولیک این جانوران و اینکه برای گوارش و جذب کرفس‌های خام و خرد شده چه مقدار انرژی مصرف می‌کنند استفاده شد. همچنین میزان انرژی دفع شده در نمونه ادرا و مدفوع این حیوانات اندازه گیری شد. جانوران مورد نظر، حدود 33 درصد از کالری موجود در وعده‌ی غذایی خود را صرف گوارش، و حدود 43 درصد از آن را دفع کرده بودند. یعنی تقریبا 24 درصد از انرژی حاصل از غذای خود را نگه داشته بودند.

هر چند این مطالعه فقط روی یک نوع جانور و با تنها یک نوع غذا صورت گرفت، اما محققان فرضیه‌هایی جهت تخمین دریافت انرژی خالص (یا دفع انرژی) که می‌تواند در افراد در صورت خوردن ده نوع غذایی که اصطلاحا کالری منفی نامیده می‌شوند روی دهد صادر کردند. این غذاها علاوه بر کرفس شامل بروکلی، سیب، هویج، گریپ فروت، گوجه فرنگی، خیار، هندوانه، برگ سبز کاهوی و بلوبری می‌شود.

دانشمندان اینطور فرض کردند افراد تقریبا از 25 درصد از انرژی غذای خود برای گوارش و جذب غذا استفاده می‌کنند. این درصد، دو تا سه برابر بالاتر از چیزی است که در بیشتر افراد مورد مطالعه محاسبه شده و کالری سوزی ناشی از جویدن غذا نیز به حساب آورده شده است. محققان حتی با تخمین‌های بسیار محافظه کارانه، حساب کردند که افراد حدود 19 تا 50 درصد از کالری گرفته شده از غذا را حفظ می‌کنند.

پس یک وعده‌ غذا که شامل 3 کیلوگرم کرفس می‌شود، فقط به اندازه‌ای انرژی (حفظ شده) به یک زن 60 کیلوگرمی می‌دهد که کمتر از تنها 6 ساعت می‌تواند دوام بیاورد (بدون هیچ تحرکی). یعنی این نوع غذاها به کاهش وزن کمک می‌کنند به این شرط که فرد آنها را را با غذاهای پُرکالری موجود در یک رژیم غذایی معمولی جایگزین نماید. پس افزودن یک مشت کرفس به یک ساندویچ همبرگر بزرگی که نوش جان می‌کنید، واقعا کمکی به شما نمی‌کند!

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com