نویسنده:
زمان مطالعه:
آخرین ویرایش:
علم پزشکی علاوه بر معاینات و تجویز داروها و اعمال جراحی که در مورد بیماری‌های مختلف انجام می‌دهد، از ورزش نیز به عنوان وسیله‌ای در جهت بهبود و سلامت روان بیماران بهره می‌برد. بعضی از پزشکان در مواردی مثل کم‌خوابی، کم کردن وزن و ضعف‌های عضلانی مثل کمردرد، کسب هماهنگی‌های عصبی و عضلانی در بعضی از انواع فلج، توان‌بخشی، نداشتن اشتها، داشتن اضطراب یا هیجانات روحی، بی‌قراری‌ها، افسردگی‌ها، احساس پوچی و بسیاری دیگر از موارد، بیمار خود را به ورزش کردن تشویق می‌نمایند. به طور کلی ورزش‌های سبک اثرات مفیدی بر جسم و روان انسان دارد.
نتایج تحقیقات مختلف نشان داده است که انجام انواع مختلف نرمش‌ها، علاوه بر فواید جسمی فراوان، بر مقابله با مشکلات عصبی و روانی نیز آثار مفیدی دارد. با توجه به اثرات مثبت ورزش بر سلامت روان و تندرستی انسان فرهنگ ورزشی بیشتر پرداخته شود. از طرف دیگر برای رسیدن به توسعه پایدار در هر جامعه‌ای علاوه بر برنامه‌ریزی، مدیریت صحیح و استفاده از فن آوری مناسب، استفاده از منابع انسانی کارآمد اهمیت بسیاری دارد.
تعریف سلامت روان
انجمن سلامت روان کانادا سلامت روان را در سه بخش تعریف می‌کند: «نگرش در مورد خود، نگرش در مورد دیگران، و نگرش در مورد زندگی». به گفته این انجمن، سلامت روان به معنای «توانایی سازگاری با دیدگاه‌های خود، دیگران و رویارویی با مشکلات زندگی روزمره» است.
یک فرد زمانی دارای سلامت روان و اعصاب است که با شناخت و حفظ ویژگیهای شخصیتی، خود را با محیط تطبیق دهد. شناخت خود مجموعه ادراکات، ارزش ها، افکار و عواطف را تشکیل می‌دهد که سبب و آگاهی فرد از موجودیت خود می‌شود. بدین معنی او می‌فهمد کیست و چیست. در تامین سلامت روان و اعصاب علاوه بر عوامل ژنتیکی عوامل محیطی نیز تاثیر فراوان خواهند داشت. اگرچه شناخت کامل ویژگیهای مربوط به سلامت روان و اعصاب در یک فرد بسیار مشکل است ولی زمانی افراد از نظر روان و اعصابی سالم می‌باشند که دارای خصوصیات شاخصی گردند:
۱-اعتماد به نفس دارند. از خصوصیات مثبت و برجسته خود استفاده می‌کنند در عین اینکه به محدودیت‌ها و نواقص خود آشنایی دارند توانائی‌های خود را می‌شناسند و حداکثر استفاده از آن را می‌کنند این افراد واقعیت وجودی خود را انکار نمی‌نمایند بجای عذرتراشی و دلیل تراشی شکست‌ها را براحتی پذیرفته و نگرانی به خود راه نمی‌دهند.
۲-احتیاجات اولیه را براحتی برطرف می‌نمایند. برآوردن نیازهای اولیه زندگی بخصوص نیازهای جسمانی باعث تلاش دائمی در این افراد می‌گردد. و با شناخت واقعیت‌ها واقع بینانه‌تر با مشکلات زندگی مقابله می‌نمایند.
۳-به دیگران به دیده خوب می‌نگرند. ضمن دوست داشتن دیگران به آن‌ها اعتماد می‌کنند و در حفظ روابط با دیگران کوشا هستند محبت خویش را مستقیماً ابراز می‌نمایند و برای آن شواهدی مناسب ابراز می‌دارند.
۴-مسئولیت پذیرند ضمن پذیرش مسئولیت مناسب با سن خود مسئولیت کارهایی که خود انجام می‌دهند را می‌پذیرند از کسب تجربه لذت برده و همیشه برای بهترین نتیجه در تلاش خواهند بود.
چگونگی تاثیر ورزش در سلامت روان
در رابطه با نگرانی خود با دیگران صحبت کنید و اگر مشکل شما جدی است از مراجعه به پزشک روان درمان مضایقه نکنید. سعی کنید به انجام فعالیت‌های ورزشی بپردازید زیرا ورزش تنش‌های روانی را از بین می‌برد و اخم‌ها را به لبخند تبدیل می‌نماید. موقعیت خود را بشناسید و بجای جنگیدن با آن خود را با ان سازگار سازید.
آیا می‌دانید که ورزش برای سر نیز سودمند است؟ شایع‌ترین درمان‌ها برای افسردگی روان درمانی و دارو درمانی هستند. روانشناسان دریافته‌اند انجام حرکت ورزشی می‌تواند سومین راه درمان افسردگی به شمار آید.
ورزش هم در مدت کوتاه و هم در طولانی مدت یک داروی ضدافسردگی مفید است. گرچه ورزش باعث کاهش افسردگی در میان همه جمعیت‌های مورد مطالعه شده، بیشترین تاثیر را در افرادی داشته که از فعالیت بدنی بیشتری برخوردارند. گرچه ورزش در همه طبقات سنی به میزان قابل ملاحظه‌ای از افسردگی می‌کاهد، هر چه بر سن افراد افزوده شود، کاهش افسردگی در اثر آن بیشتر است.
ورزش برای هر دو جنس زنان و مردان سودمند است و به صورت ضدافسردگی مناسبی عمل می‌کند. پیاده‌روی و دوی آرام بیش از سایر انواع حرکات ورزشی مورد مطالعه قرار گرفته‌اند اما همه انواع شامل هوازی و بی‌هوازی در کاهش افسردگی موثرند. هر چه مدت برنامه ورزشی و تعداد جلسات آن بیشتر باشد، تاثیر آن در کاهش افسردگی بیشتر است. موثرترین و بهترین روش درمان افسردگی همراه ساختن روان درمانی و ورزش است. بنابراین متخصصان، ورزش را به عنوان بخشی از برنامه درمان افسردگی به بیماران توصیه می‌کنند.
چه ورزشی برای سلامت روان بهتر است؟
یک ورزش خاص برای عموم افراد یا مبتلایان به افسردگی تجویز نمی‌شود. اولا افراد باید ورزش را تدریجا آغاز کنند. ثانیا انواع مختلف آن در اشخاص متفاوت تاثیر مشخصی دارد. برای برخی پیاده روی، دو یا شنا مفید است. بعضی یوگا را ترجیح می‌دهند.
به هر حال ورزش فرصتی برای افزایش تماس با دیگران است که به ویژه برای کسانی که در اثر افسردگی منزوی شده‌اند سودمند است. افراد باید با شروع ورزش به هر گونه تغییر در خلق و خوی‌شان دقت کنند تا متوجه شوند چه ورزشی و در چه حدی به آن‌ها در کاهش افسردگی کمک می‌کند.
آیا تا به حال دقت کرده‌اید که بعضی افراد بدون توجه به مسائل و مشکلات، چقدر در سر زندگی و شاد بودن توانا هستند؟ تحقیقات نشان می‌دهد این حالت ذاتی یا خدادادی نیست بلکه یک مهارت است که این افرادآن را در خود پرورش داده‌اند. شما هم اگر بخواهید می‌توانید این مهارت را کسب کنید و زندگی خود را لبریز از شادی و نشاط سازید.
تاثیر ورزش بر افسردگی
تحقیقات نشان می‌دهد که ورزش می‌تواند افسردگی خفیف تا متوسط را با اثربخشی مشابه داروهای ضد افسردگی، البته بدون عوارض جانبی، درمان کند. به عنوان مثال، یک مطالعه جدید از دانشکده بهداشت عمومی. تی اچ چان در دانشگاه هاروارد نشان داد که ۱۵ دقیقه دویدن در روز یا پیاده روی به مدت یک ساعت خطر ابتلا به افسردگی را تا ۲۶ درصد کاهش می‌دهد. تحقیقات نشان می‌دهد که ورزش منظم نه تنها علائم افسردگی را تسکین می‌دهد، بلکه از عود افسردگی نیز جلوگیری می‌کند.
ورزش به دلایل مختلف دشمن قدرتمند افسردگی است. مهمتر از همه، تغییرات مختلفی را در مغز ایجاد می‌کند، از جمله رشد عصبی، کاهش التهاب، و الگوهای جدید فعالیت که باعث ایجاد احساس آرامش و رفاه می‌شود.
نقش ورزش در سلامت روان
دکتر آرترویدر روانشناس معروف آمریکایی در تحقیق بسیار جامع خود اظهار می‌نماید عدم تعادل روانی بسیاری بیماران نتیجه عدم فعالیت حرکتی و ورزشی در دوران کودکی است. جونز در قسمتی از تحقیق خود دریافت پسرانی که از نظر قوای جسمانی ضعیف می‌باشند علاوه بر ضعف جسمانی دارای مشکلات روانی مانند احساس حقارت‌عدم توانائی تطبیق خود با دیگران می‌باشند.
“راویک و مک کی” دریافتند دانش آموزانی که در مهارتهای حرکتی ضعیف می‌باشند اغلب خجول و گوشه گیر هستند و برعکس دانش آموزانی که از نظر مهارتهای حرکتی قوی می‌باشند دارای ویژگیهای برجسته بسیار نمایانی از نظر رفتار چون فروتنی، تدبیر، توجه و حس همکاری هستند.
“شندل” با استفاده از آزمون روانی خصوصیات روانی دانش آموزان ورزشکار و غیر ورزشکار را مورد بررسی قرار داد و به این نتیجه رسید دانش آموزان ورزشکار دارای صفات ممتاز رفتاری چون رهبری، تحرک‌های اجتماعی حس ارزش‌های فردی و اجتماعی، عدم شک و تردید در خودعدم بهانه جوئی و نتیجتاً رشد اجتماعی بیشتر می‌باشد
بارزترین اثرات مثبت ورزش در سلامت روان
- ورزش، طراوت و شادابی را به ارمغان آورده و افسردگی را از بین می‌برد.
- موجب احساس اعتماد به نفس، احساس قدرت و تقویت اراده می‌شود.
- باعث تقویت تمرکز فکر و افزایش دقت عمل می‌گردد.
- موجب داشتن احساس خوب و افزایش قدرت خلاقیت می‌گردد.
- احساس آرامش و راحتی روح را افزایش داده و انسان را در مقابل فشارهای روانی و اضطراب مقاوم می‌کند.
- موجب تقویت قوای ذهنی و حافظه می‌شود.
کسانی که به طور منظم پیاده روی می‌کنند و یا تمرین‌های نسبتاً سنگینی انجام می‌دهند، بیشتر از کسانی که چنین کاری انجام نمی‌دهند عمر می‌کنند. برای سلامتی، مقداری فعالیت بدنی مفید است. کسانی که بی‌تحرک‌اند در وضعیت فیزیکی ضعیفی قرار دارند باید با سرعت زیاد پیاده روی کرد؛ چون این کار، تأثیر بیشتری روی بدن می‌گذارد. بسیاری از بیماری‌ها مثل افسردگی، دیابت، فشار خون و بیماری‌های قلبی با ورزش و نرمش قابل پیشگیری است.
تاثیر ورزش بر اضطراب
ورزش یک مسکن طبیعی و موثر است. ورزش استرس را از بین می‌برد، انرژی جسمی و ذهنی را افزایش می‌دهد و با ترشح اندورفین باعث سلامتی می‌شود. هر چیزی که حرکت می‌کند می‌تواند به شما کمک کند، اما اگر بیشتر روی عوامل حواس پرتی تمرکز کنید، مزایای بیشتری به دست خواهید آورد.
به عنوان مثال، تماس پاهای خود با زمین، ریتم تنفس یا احساس برخورد باد با پوست را امتحان کنید. با افزودن عنصری از ذهن آگاهی که در واقع بر بدن شما و احساس شما در حین ورزش تمرکز می‌کند، نه تنها وضعیت بدنی خود را سریعتر بهبود می‌بخشید، بلکه می‌توانید نگرانی‌های مداومی را که در سر شما جاری است متوقف کنید.
سایر تاثیرات ورزش بر سلامت روان
حافظه و تفکر واضح‌تر است
همان اندورفین‌هایی که به شما احساس بهتری می‌دهند می‌توانند به شما کمک کنند تا روی کاری که انجام می‌دهید تمرکز کنید و ذهن تیزتری داشته باشید. ورزش همچنین رشد سلول‌های جدید مغز را تحریک می‌کند و به جلوگیری از پیری مغز کمک می‌کند.
خواب بهتر
حتی ورزش کوتاه مدت در صبح یا بعد از ظهر می‌تواند به تنظیم الگوهای خواب کمک کند. اگر ترجیح می‌دهید در شب ورزش کنید، ورزش‌های آرامش بخش مانند یوگا یا کشش‌های سبک می‌توانند به بهبود خواب کمک کنند.
عزت نفس بالاتر
فعالیت منظم سرمایه‌گذاری در ذهن، بدن و روح شماست. وقتی تبدیل به یک عادت می‌شود، می‌تواند عزت نفس شما را افزایش دهد و باعث شود احساس قدرت کنید. شما نسبت به ظاهر خود احساس بهتری خواهید داشت و حتی در جهت دستیابی به اهداف کوچک در ورزش پیشرفت خواهید کرد.
انعطاف بیشتر
هنگامی که در زندگی با مشکلات روحی یا عاطفی روبرو می‌شوید، به جای متوسل شدن به الکل، مواد مخدر یا سایر عادات منفی که فقط علائم شما را تشدید می‌کنند، ورزش می‌تواند به شما کمک کند تا به شیوه‌ای سالم با مشکلات خود مقابله کنید. ورزش منظم همچنین می‌تواند به تقویت سیستم ایمنی و کاهش اثرات استرس کمک کند.
انرژی بیشتر
افزایش ضربان قلب چندین بار در هفته به شما سرعت و انرژی بیشتری می‌دهد. با چند دقیقه ورزش در روز شروع کنید و با افزایش انرژی بیشتر ورزش کنید.
توصیه پایانی
پس لازم است که هر فردی برای به دست آوردن توانایی‌های فردی و اجتماعی خود به ورزش روی آورد. با این حساب، میتوان به این شعار همیشگی روی آورد که: «ورزش، هدف نیست، بلکه وسیله‌ای است برای رسیدن به هدف‌های عالی‌تر و کسب مهارتهای جسمی، روحی و توانایی‌های فردی و اجتماعی».
در نظر داشته باشیم که افراد جامعه‌ای که از راه ورزش، موفق به کسب مهارتهای فردی و اجتماعی می‌شوند، در زندگی موفق ترند و آن جامعه، سالم و پویاست. نکته مهمتر این است که باید مادران را تشویق به ورزش کرد.
این کار، کودکان را هم تشویق به ورزش می‌کند. به راستی چگونه از مادری که رنجور، سست و فاقد تحرّک است میتوان توقّع داشت که فرزندی سالم و پویا داشته باشد. چگونه میتوان از این گونه مادران انتظار داشت که یک قهرمان یا یک ورزشکار سالم و علاقه‌مند تربیت کنند.
معرّفی کردن ورزش به عنوان یکی از اصول زندگی به کودک، مانند آموزش صحیح راه رفتن، خوب تکلّم کردن و احترام به بزرگتر، مهم و حیاتی است و آخر اینکه تولستوی، نویسنده نامدار جهان، جمله‌ای دارد که می‌گوید: «ناچارم ورزش کنم، وگرنه عقل من فاسد خواهد شد».
تهیه و تدوین: elmevarzesh.com
برچسبها:
به اشتراک بگذارید:
مطالب مرتبط
نظرتان را برای ما بنویسید. اگر هم در خصوص موضوعی سوال دارید، چنانچه اطلاعات کافی در مورد آن داشته باشیم در طی 48 ساعت (سعی می کنیم) پاسخ خواهیم داد.