خواص مصرف پوست تخم مرغ چیست؟ آیا عوارضی هم دارد؟

دریافت کلسیم غذایی برای بیشتر افراد کار ساده‌ای است. اما عده‌ای به دلیل رژیم‌های محدود شده‌ی غذایی یا کم غذایی، نمی‌توانند نیاز روزانه‌ی خود به کلسیم را تامین کنند. برای این افراد، منابع ارزان قیمت کلسیم مانند پوست تخم مرغ می‌تواند مفید باشد. در این مطلب از مجله علم ورزش نگاهی داریم به عوارض و خواص پوست تخم مرغ.

پوست تخم مرغ از چه چیزی تشکیل شده است؟

پوست‌تخم مرغ، پوشش سفت و بیرونی تخم مرغ است که بیشتر از کربنات کلسیم تشکیل شده. کربنات کلسیم، فُرم معمولی از کلسیم است همچنین از پروتئین و سایر مواد معدنی نیز تشکیل شده است.

کلسیم، ماده‌ی معدنی ضروری است که در بسیاری از غذاها به وفور وجود دارد، مانند لبنیات. مقادیر کمتری از کلسیم در سبزیجات برگ تیره و ریشه‌ای نیز وجود دارد. در دهه‌های گذشته، از پودر پوست تخم مرغ به عنوان مکمل طبیعی کلسیم استفاده می‌‌شد.

پوست تخم مرغ تقریباً 40 درصد کلسیم است که هر گرم آن تقریباً 381 تا 401 میلی گرم کلسیم دارد. نیمی از پوست یک تخم مرغ می‌تواند کلسیم مورد نیاز روزانه‌ی بزرگسالان را تامین کند که 1000 میلی گرم در روز است.

خواص پوست تخم مرغ برای مو

پوست تخم مرغ برای مو بهترین مخلوط همگن هستند. کافیست برای تقویت موهایتان غشاء سفید پوست‌تخم مرغ را جدا کنید سپس در یخچال نگهداری شود. پس از آن، آن را با مواد تشکیل دهنده دیگری مانند آب و آوکادو مخلوط کنید و سپس مخلوط را بر روی موها بمالید، یک ساعت صبر کنید و بعد آن را بشویید. این نه تنها باعث تغذیه موها می شود، بلکه آنها را درخشان نیز می کند.

پودر پوست تخم مرغ، یک مکمل کلسیم موثر

پوست تخم مرغ از کربنات کلسیم همراه با مقادیر کمی پروتئین و سایر ترکیبات ارگانیک درست شده است. کربنات کلسیم، متداول‌ترین فرم کلسیم در طبیعت است که صدف‌ها، مرجان‌ها و سنگ آهک را تشکیل می‌دهد.

همچنین کربنات کلسیم، ارزان‌ترین و در دسترس‌ترین فُرم کلسیم در مکمل‌هاست. مطالعاتی که روی موش‌ها انجام شده تائید کرده است که پوست‌تخم مرغ، منبع غنی کلسیم بوده و ضمناً به خوبی کربنات کلسیم خالص جذب می‌شود. حتی برخی مطالعات اینگونه نتیجه گرفته‌اند که این کلسیم، بهتر از مکمل‌های کربنات کلسیم تصفیه شده جذب بدن می‌شود. پژوهشی که روی سلول‌های مجزا صورت گرفت دریافت جذب کلسیم ناشی از پودر پوست تخم مرغ در مقایسه با کربنات کلسیم تصفیه شده، 64 درصد بیشتر بوده است.

علاوه بر کلسیم و پروتئین حاوی مقادیر کمی از دیگر مواد معدنی نیز هست، مانند استرونتیوم، فلوراید، منیزیم و سلنیوم. این مواد معدنی نیز مانند کلسیم می‌توانند در سلامت استخوان‌ها نقش داشته باشند.

کاهش ریسک پوکی استخوان

پوکی استخوان، بیماری است که به ضعیف شدن استخوان‌ها و افزایش ریسک شکستن آنها گفته می‌‌شود. بالا رفتن سن یکی از قوی‌ترین ریسک فاکتورها برای پوکی استخوان است اما دریافت ناکافی کلسیم نیز می‌تواند منجر به از دست دادن توده‌ی استخوانی و تدریجاً پوکی استخوان شود.

اگر رژیم غذایی شما حاوی کلسیم کافی نباشد، مصرف مکمل‌ها می‌تواند نیاز روزانه‌ی شما به این ماده‌ی معدنی مهم را برطرف کند. پودر پوست تخم مرغ، انتخاب ارزان قیمتی است.

مطالعه‌ای که روی زنان یائسه دچار پوکی استخوان انجام شد نشان داد مصرف پودر پوست‌تخم مرغ همراه با ویتامین D3 و منیزیم، به میزان قابل توجهی موجب تقویت استخوان‌ها شده و چگالی استخوانی‌شان را افزایش داده بود.

پودر پوست تخم مرغ در کاهش احتمال پوکی استخوان حتی می‌تواند موثرتر از کربنات کلسیم تصفیه شده باشد. تحقیقی که در هلند روی زنان یائسه انجام شد دریافت پودر پوست‌تخم مرغ باعث بهبودی چگالی استخوانی‌شان در ناحیه‌ی گردن شده بود. اما کربنات کلسیم تصفیه شده نتوانسته بود بهبودی چشمگیری ایجاد کند.

مکمل غشای پوست تخم مرغ برای سلامت مفاصل

چند پژوهش روی غشای پوست تخم مرغ به نتایجی رسید که ممکن است مصرف آن با کاهش عوارض و علائم آرتروز و درد مفاصل همراه باشد، چرا که غشای تخم مرغ از پروتئینی به شکل کلاژن تشکیل شده است.

غشای پوست تخم مرغ، بین پوست تخم مرغ و سفیده‌ی آن قرار گرفته است و وقتی که تخم مرغ آب پز را پوست می‌گیرید به راحتی قابل دیدن است. هر چند این قسمت، بخشی از پوست تخم مرغ محسوب نمی‌شود اما معمولاً به آن چسبیده است.

وقتی پودر پوست‌تخم مرغ را در خانه تهیه می‌کنید، نیازی نیست این غشا را جدا کنید. غشای آن از پروتئین به شکل کلاژن تشکیل شده است و حاوی مقدار کمی سولفات کندروایتین (chondroitin sulfate)، گلوکوزامین و سایر مواد مغذی است. این مقادیر کم که در غشای پوست‌تخم مرغ وجود دارند، احتمالا تاثیر قابل توجهی بر سلامتی ندارند. اما برخی مطالعات نشان داده‌اند که مصرف منظم مکمل غشای پوست تخم مرغ می‌تواند برای سلامت مفاصل مفید باشد اما برای تائید قطعی این تاثیر به پژوهش‌های بیشتری نیاز است.

عوارض خوردن پوست تخم مرغ

اگر پودر پوست تخمه مرغ به درستی تهیه شود، سالم و بی‌خطر است، اما نکاتی وجود دارد که باید به خاطر بسپارید. اول اینکه، قسمت‌های کوچکی از این پودر را در دهان بگذارید چون مقدار زیاد آن می‌تواند به حلق و مری‌تان آسیب بزند.

دوم اینکه، پوست تخم مرغ ممکن است آلوده به میکروب‌هایی چون سالمونلا باشد. برای اینکه خیال‌تان از این بابت راحت باشد، حتماً قبل از اینکه از پوست‌تخم مرغ ها استفاده کنید، تخم مرغ‌ها را بپزید. آخر هم اینکه مکمل‌های طبیعی کلسیم ممکن است آلوده به مقادیر نسبتاً زیادی فلزات سمی باشند، مانند سرب، آلومینیوم، کادیوم و جیوه. اما مقدار این عوامل سمی در پوست‌تخم مرغ بسیار کمتر از سایر منابع طبیعی کلسیم مانند پوسته‌ی صدف بوده و معمولا خطر به حساب نمی‌آید.

مکمل پوست تخم مرغ را چگونه مصرف کنیم؟

می‌توانید مکمل پوست تخم مرغ را خودتان در خانه تهیه کنید، می‌توانید با کمک هاون یا مخلوط کن درست کنید یا پودر آماده‌ی آن را از بیرون بخرید. حتماً تمام ذرات آن را پودری شکل کنید و سپس بخورید. اگر می‌خواهید این پودر را بعداً مصرف کنید، می‌توانید قبل از پودر کردن آنها را کاملاٌ خشک کنید. می‌توانید این پودر را به غذا افزوده یا آن را با آب یا آبمیوه ترکیب کنید. مطالعات نشان داده غذاهایی که می‌توانید پودر پوست تخم مرغ را به آنها اضافه کنید، نان، ماکارونی، پیتزا هستند.

تقریبا ٌ2.5 گرم پوست‌تخم مرغ برای تامین نیاز به کلسیم یک فرد بزرگسال کافیست. این مکمل را در حد اعتدال مصرف کنید و قبل از تهیه‌ و مصرف آن با پزشک مشورت کنید. برخی از کارشناسان عقیده دارند مصرف زیاد کلسیم می‌تواند عوارضی چون سنگ کلیه داشته باشد و به طور بالقوه ریسک بیماری قلبی را افزایش بدهد.

روش تهیه کلسیم از پوست تخمه مرغ

پوست تخم مرغ حتما باید با آب شستشو داده شود، سپس در یک قابلمه پر از آب قرار می‌دهیم و حدود ۱۰ دقیقه آن را می‌جوشانیم. بعد آنها را بر روی سینی فر می‌ریزیم و پهن می‌کنیم، سپس اجازه می‌دهیم تا چند ساعت خشک شود. پس از آن سینی را داخل فر می‌گذاریم و به مدت 10دقیقه با دمای پایین فر به آن گرما می‌دهیم. در آخر هم آن را تبدیل به پودر می کنیم.

تفاوت بین رنگ تخم مرغ های قهوه ای و سفید چیست؟

رنگ پوست تخم مرغ فقط نشان دهنده نژاد مرغ ها است و رنگ زرده تخم مرغ را رژیم غذایی مرغ ها تعیین می‌کند. برای مثال، مرغ های لگ هورن سفید تخم هایی با پوسته سفید می گذارند، در شرایطی که مرغ های پلیموث راکس و رود آیلند ردز تخم مرغ هایی قهوه ای می گذارند.

رنگ متفاوت پوسته تخم مرغ از رنگدانه‌های تولیدی مرغ ناشی می‌شود. رنگدانه اصلی در تخم‌های قهوه ای به نام پروتوپرفیت IX شناخته می‌شود که از هِم، ترکیبی که رنگ قرمز را به خون می‌بخشد، شکل گرفته است. رنگدانه اصلی در پوسته تخم های آبی رنگ به نام بیلیوردین شناخته می شود، که این مورد نیز از هِم ناشی می شود. این همان رنگدانه ای است که رنگی زرد به صفرا، مایع گوارشی، می‌بخشد.

دانشمندان تخم مرغ های قهوه ای را با تخم مرغ های سفید مقایسه کرده اند تا ببینند آیا تفاوتی بین آنها وجود دارد یا خیر. چندین مطالعه نشان داده اند که رنگ پوسته تخم مرغ هیچ اثر چشمگیری بر کیفیت و محتوای تخم مرغ ندارد. این به معنای آن است که رنگ پوسته تخم مرغ تاثیری بر سالم بودن یا نبودن آن ندارد. تنها تفاوت در این زمینه رنگدانه پوسته است.