مراحل تقسیم سلول یعنی مراحل میتوز به ۴ بخش تقسیم می‌شوند که هر کدام را توضیح می‌دهیم. مرحله اول میتوز موسوم به پروفاز است. همانطور که قبلا گفته شد در این مرحله غشاء هسته‌ای و هستک ناپدید می‌شوند. سانتروزوم یک ناحیه متراکم از سیتوپلاسم در نزدیکی هسته است و محتوی دوسانتریول است که تشکیلات استوانه‌ای توخالی بوده و جدارهای آن‌ها محتوی ۹ گروه سه لوله‌ای سات که به یکدیگر جوش خورده‌اند. سانتریول‌ها در اوایل میتوز تکثیر یافته و دو زوج سانتریول حاصله شروع به حرکت در دو جهت مخالف می‌کنند.

مرحله دوم، متافاز نامیده می‌شود و به تدریج که سانتریول‌ها از هم دور می‌شوند لوله‌هایی تشکیل می‌دهند که از هریک از انها به صورت شعاعی خارج شده و یک دوک تشکیل می‌دهند. بعضی از لوله‌های هریک سانتریول‌ها به سانترومرهای کروموزوم‌ها می‌چسبند و سایر توبول‌ها بین سانتریول‌ها بدون اتصال کروموزومی قرار می‌گیرند.

مرحله سوم میتوز موسوم به آنافاز است. در این مرحله سانترومرها مجزا شده  و کروماتیدهای هر کروموزوم از یکدیگر جدا می‌شوند. لوله‌های دوک کروماتید‌های جدا شده را به قطبهای مخالف می‌کشانند و سلول طویل می‌شود. آخرین مرحله میتوز، تلوفاز نام دارد. در این مرحله، تنگ شدنی در وسط سلول به وجود می‌آید و بالاخره سلول به دو سلول جدید تقسیم می‌شود و هستک‌ها مجددا تشکیل شده و یک غشاء هسته‌ای ظاهر می‌گردد. شکل‌های میتوزی در بافت‌هایی که دایما تجدید می‌شوند مانند پوشش لوله گوارش و طبقه پایه پوست آشکار هستند.

 

فیزیولوژی مراحل تقسیم سلول میتوز

ساختمان شیمیایی کروماتین و کروموزم‌ها – رمز ژنتیک در واقع کتاب لغتی است که توسط سلول برای ترجمه دستورات مربوط به تولید پروتئین‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد. عده‌ای از شیمیدانان تصور می‌کنند که رمز ژنتیک لااقل سه هزار میلیون سال پیش نضج گرفت. هم پروتئینها و هم DNA در کروموزوم وجود دارد. DNA ماده توارثی سلول بوده و پیام توارث را در خود دارد. یک پیام ژنتیکی به معنی اطلاعاتی است که توسط هر چهار حرف شیمیایی در الفبای ملکول DNA  وجود دارد که عبارتند از A آدنین، C برای سیتوزین، G برای گوانین و T برای تیمین. فقط کلمات سه حرفی از این الفبا ساخته می‌شود.

برای هر یک از بیست اسیدآمینه ساخته شده یا واحدهای ساختمانی پروتیدها یک کلمه رمز سه حرفی (موسوم به کودون) وجود دارد. میشلر به سال ۱۸۶۹ DNA را در لکوسیت‌ها کشف کرد و آن را نوکلئین نامید. او این فرضیه را که نوکلئین با کروماتین توام است و به سال ۱۸۸۴ عرضه شد و اخیرا نیز تایید گردید قبول نکرد.

امروزه ثابت شده که در کروموزم‌های پستانداران، ملکول‌های DNA از دو رشته نازک طولانی تشکیل شده‌اند و این دو رشته به صورت یک مارپیچ مضاعف یا یک نردبان پیچ خورده قرار می‌گیرند. دو طرف نردبان از قند (دزاکسی ریبوز) و فسفات درست شده‌اند و پله‌ها از AT و CG تشکیل شده‌اند و ممکن است تا چهل میلیون ملکول دزاکسی ریبونوکلئیک به طور پشت سرهم در طول یک رشته مولکول DNA موجود باشد. دو رشته DNA مکمل یکدیگر هستند و هر کدام می‌تواند به عنوان پایه‌ای عمل کند که بر روی آن در هنگام انترفاز یک رشته جدید DNA ساخته می‌شود. دو ملکول جدید مضاعف دقیقا کپیه مولکول اصلی است.

روش تولید DNA توسط اوتورادیو گرافی پس از دادن تیمین نشاندار شده باتریسیوم (H۳ یا هیدروژن سنگین که هسته آن دارای یک پروتون و دو نوترون است) که به یک قند چسبیده و تولید تیمیدین می‌کند در حیوانات مورد مطالعه قرار گرفته است. فعالیت ژن‌ها به صورت کنترل ترکیب پروتئینی سلول‌ها بیان می‌شود. هر ژن را می‌توان به عنوان یک جمله طولانی از کلمات شیمیایی سه حرفی در نظر گرفت که درآن هر کلمه نمودار یک اسیدآمینه و هر جمله نمودار یک پروتئین خاص می‌باشد.

نوع پروتئین‌هایی که در هر سلول ساخته می‌شوند نوع اعمالی را که آن سلول انجام خواهد داد مشخص می‌کنند. RNA برای ساختن پروتئینها در سلول‌ها ضروری است. قسمت اعظم RNA به صورت رشته‌های یک لایه‌ای است و تیمین جای خود را به اوراسیل می‌دهد و قند آن نیز ریبوز است.

سه نوع عملی RNA به اسامی RNA قاصد (RNA m)، RNA ریبوزومی (RNA r) و RNA انتقال دهنده (RNA t) وجود دارد. ریبوزوم هم در هسته و هم در سیتوپلاسم وجود دارد و هزاران پروتئین مختلف ضروری برای سلولهای زنده را در جواب به پیامهایی که از ژنهای مختلف دریافت می‌کند تولید می‌نماید.

تصور می‌شود که این روند به ترتیب زیر انجام می‌گیرد. RNA قاصد یا پیک هسته را ترک کرده و با دستوراتی که برای تعیین محل اسیدهای امینه در زنجیره‌های پپتیدی در خود دارد به طرف سیتوپلاسم سفر می‌کند. اسید‌های امینه در سیتوپلاسم در تحت تاثیر آنزیم‌ها و کوفاکتور (به معنی عوامل کمک کننده است) آن‌ها با آدنوزین‌تری فسفات (ATP) وارد واکنش شده و یا توسط آن فعال می‌شوند.

هر اسیدآمینه فعال شده با tRNA  مخصوص خودش وارد واکنش شده و مجموعه amino-acyl-t RNA را تشکیل می‌دهد. سپس در تحت تاثیر همان آنزیم‌ها و کوفاکتورهای آن‌ها قسمت اسیدآمینه این مولکول به RNA ریبوزومی انتقال داده می‌شود که آن را بر طبق دستوراتی که توسط RNA قاصد از DNA آورده شده و توسط RNA ریبوزومی ترجمه شده است در محل مناسب قرار می‌دهد. مکانیسم واقعی تشکیل اتصالات پپتیدی در سطح ریبوزومی در بیوسنتز (تولید حیاتی) پروتئین‌ها در زمان حاضر هنوز روشن نشده اس.

منبع: فیزیولوژی گایتون

تهیه و تدوین :elmevarzesh.com