تاندونیت یعنی التهاب تاندون که همراه با پارگی‌های میکروسکوپی است. این ضایعه بیانگر یک پاسخ التهابی در داخل تاندون، بدون التهاب لایه خارجی  آن است. استفاده بیش از حد از عضلات، مهمترین عامل این آسیب محسوب می‌شود. در میان انواع تاندونیت؛ درگیری تاندون عضلات مفصل شانه با تشخیص تاندونیت شانه شیوع بالایی دارد.

به عنوان مثال تاندونیت عضله فوق خاری که یکی از عضلات کلاهک چرخاننده است، نسبت به عضلات دیگر بیشتر مشاهده می‌گردد. از جمله عوارض التهاب‌های تاندونی، تاندونیت کلسیفیه، بورسیت و تاندونیت مزمن است.

علل تاندونیت چیست؟

این آسیب در نتیجه تکرار یک عمل، تاثیر جزئی در منطقه آسیب دیده و یا در اثر حوادث ناگهانی و با شدت آسیب بالا ایجاد می‌شود. یا می‌توان گفت: آسیب معمولاً ناشی از فعالیت ورزشی سخت.

بعضی از مشاغل هستند که باعث این آسیب می شوند، مثل :باغبانی، نجاری، نقاشی، پارو کردن، تی کشیدن و جارو کردن، ورزش‌های گلف، اسکی، بیس بال و تنیس که احتیاج به پرتاب کردن توپ دارند. حالت بد بدن به هنگام کار کردن در محل کار یا خانه و یا کشش ضعیف بدن و یا آماده نبودن عضلات قبل از ورزش یا بازی های ورزشی نیز باعث افزایش خطر تاندونیت می شود.

فاکتورهای دیگری نیز وجود دارد که می تواند خطر تاندونیت را افزایش دهد

مثل: استخوان و یا مفصلی که شکلی غیر طبیعی و ناهنجار دارد مثلا پاهایی که دارای اختلاف طول هستند و یا التهاب و تورم مفاصل که باعث ایجاد فشار بر بافت های نرم بدن می شود. فشار ناشی از بیماری هایی مثل آرتریت روماتوئید، نقرس، پسوریاتیک آرتریت، اختلالات تیروئیدی و یا واکنش های غیر طبیعی به داروها.

فعالیت بدنی بیش از حد معمول به خصوص زمانی که عضلات آمادگی کافی ندارند و مدت هاست که در حالت کم تحرکی قرار دادشته اند. این آسیب در افرادی که فقط آخر هفته ها به ورزش و فعالیت بدنی می پردازند بسیار شایع است. گاهی اوقات عفونت نیز باعث این آسیب می شود، بخصوص عفونت ناشی از گاز گرفتن سگ و یا گربه در ناحیه دست و پا.

عوامل افزایش دهنده خطر

استفاده بیش از حد از تاندون ها و مفاصل خاص در اثر شرکت در مسابقات ورزشی یا حرکت غلط و کشیدگی در طی فعالیت، به طور مثال نگه داشتن و حرکت دادن مکرر یک راکت تنیس به طور غلط ممکن است باعث تاندونیت در آرنج گردد (آرنج تنیس بازان).

تنوسینوویت

تنوسینوویت عبارت است از التهاب غلاف سینوویال یک تاندون. این حالت ممکن است در تاندون‌هایی که دارای غلاف سینوویال هستند، به دلایل مختلفی رخ دهد. تنوسینوویت علایمی مشابه تاندونیت دارد و درمان نیز همانندآن است.

التهاب غلاف سینوویال باعث اختلال در حرکت آرام و نرم تاندون مربوطه می‌گردد. در این موارد، احتمال چسبندگی تاندون به غلاف سینوویال وجود دارد که علت آن تولید مواد چسبنده ناشی از پاسخ التهابی در غلاف سینوویال است.

تندینوزیس

تندینوزیس عبارت است از تغییرات تخریبی مزمن تاندون بدون واکنش التهابی حاد. این حالت (ضایعه تاندون‌ها بدون پاسخ التهابی حاد) عموما به عنوان تاندونیت مزمن شناخته می‌شود. در این نوع آسیب مزمن، پاسخ سلولی شامل جایگزینی گلبول‌های سفید (لکوسیت‌ها) با ماکروفاژها و سلول‌های پلاسما است. ضایعه ساختمان تاندون‌ها، احتمال پارگی آنها را در طی زمان تسهیل می‌کند.

پری تاندونیت

یعنی التهاب پاراتنون یا بافت‌های اطراف تاندون (اندوتنون و اپی تنون). لایه‌های تاندون از خارج به داخل شامل بافت‌های همبند پاراتنون، اپی تنون و اندوتنون است. پاراتنون یک بافت همبند دو لایه‌ای است که خارجی ترین لایه تاندون محسوب می‌شود.

چه کسانی در معرض ابتلا به تاندونیت هستند؟

تاندونیت چیست؟ چگونه درمان می‌شود؟
Tennis elbow diagram showing a detail of the damaged tendon tissue. Digital illustration.

هر کسی ممکن است به این آسیب مبتلا شود اما این وضعیت بیشتر در افراد 40 سال و بالاتر رخ می دهد. با بالا رفتن سن تحمل تاندون ها نسبت به استرس و فشار کم می شود، خاصیت کشسانی آن کمتر شده و در نتیجه راحت تر دچار پارگی می گردند.

تاندونیت در چه قسمتی از بدن رخ می دهد؟

تاندونیت در هر قسمتی از بدن و در واقع در هر جایی که تاندون رابط بین استخوان و ماهیچه است می تواند اتفاق بیفتد اما در این قسمت ها شایع تر است: قاعده انگشت شست، آرنج، شانه، مفصل ران، زانو، تاندون آشیل.

علائم تاندونیت

درد در محل تاندون و اطراف آن، حساسیت به لمس و تورم اطراف تاندون ملتهب، محدودیت حرکت مثلا” در تاندونیت شانه، عدم امکان حرکت شانه که به آن شانه منجمد می گویند. درد ممکن است به تدریج بروز پیدا کند و یا ناگهانی و با شدت بالا، بخصوص اگر رسوبات کلسیم وجود داشته باشد.

چگونه می توان از تاندونیت جلوگیری کرد؟

برای جلوگیری از ابتلا به این آسیب کارهای زیر را انجام دهید:

  • در ابتدا هر فعالیتی با سرعت کم انجام دهید و به تدریج شدت آن را افزایش دهید.
  • برای انجام کارها از نیروی محدود استفاده کنید و سعی کنید از انجام کارهای تکرار شونده خودداری کنید یا در حد معمول آن را تکرار کنید.
  • اگر در اثر انجام کاری درد غیر طبیعی به سراغتان آمد آن را متوقف کنید، کار دیگری را شروع کنید و انجام این کار را به زمانی دیگر موکول کنید. اگر درد عود کرد انجام آن را به روز بعد بیندازید.

درمان تاندونیت

درمان های اولیه عبارت است از:

  • اجتناب از فعالیت هایی که مشکل را تشدید می کند
  • استراحت دادن به قسمت آسیب دیده
  • یخ گذاشتن در ناحیه آسیب دیده در روز بروز حادثه
  • مصرف قرص و یا ژل های ضد التهابی

اگر پس از گذشت یک هفته درد و ناراحتی تخفیف پیدا نکرد حتما به پزشک مراجعه کنید. اقدامات بعدی زیر ممکن است نیاز باشد:

تزریق کورتیکوستروئید: کورتیکوستروئیدها که به استروئیدها معروفند اغلب به دلیل کاهش سریع التهاب و درد مورد استفاده قرار می گیرند.

فیزیوتراپی: فیزیوتراپی درمانی بسیار مفید و موثر است به ویژه در درمان شانه منجمد. فیزیوتراپی شامل تمرینات دامنه حرکتی و استفاده از آتل برای عضو آسیب دیده است..

بعد از مرحله حاد از گرم کردن استفاده کنید. دوش آب داغ بگیرید؛ در وان حمام غوطه ور شوید؛ از کمپرس گرم استفاده کنید؛ از یک لامپ گرم کننده یا پوشش گرم کننده استفاده کنید. بانداژهای کشی ممکن است کمک کننده باشند. تاندونیت مزمن ممکن است مستلزم تغییرات در شیوه زندگی برای پیشگیری از عود تحریک مفصل باشد.

جراحی: در موارد شدید و به ندرت نیاز به جراحی نیز پیدا می شود.

مدت زمان بهبودی تاندونیت چقدر است؟

طول مدت بهبودی این آسیب ممکن است از چند هفته تا چند ماه بسته به شدت عارضه طول بکشد. به شما اکیدا توصیه می کنیم چنانچه علائم زیر را داشتید بلافاصله به پزشک مراجعه کنید:

  • اگر شما یا یکی از اعضای خانواده تان علایم تاندونیت را داشته باشید.
  • اگر درد و تورم علی رغم درمان افزایش یابد.
  • اگر دچار علایم جدید و غیر قابل توجیه شده اید. داروهای مورد استفاده در درمان ممکن است عوارض جانبی ایجاد کنند.
  • تورم، قرمزی، گرمای عضو
  • ناتوانی در حرکت دادن عضو دچار تاندونیت

تهیه و تدوین: elmevarzesh.com