علت سرگیجه چیست؟ دلایل مختلف سرگیجه و علائم آن

سرگیجه، اصطلاحی است که برای توصیف طیف وسیعی از احساسات از جمله احساس چرخش محیط اطراف، سبکی سر و عدم تعادل و ناپایداری به کار می‌­رود. سرگیجه دلایل احتمالی بسیاری دارد و ممکن است با محیط بیرونی، دارو‌‌هایی که مصرف می‌­کنید یا وجود یک مشکل اساسی در بدن در ارتباط باشد.

سرگیجه مکرر یا احساس گیجی شدید، می‌­تواند به طرز قابل توجهی بر زندگی شما تاثیر بگذارد. با این‌حال به ندرت پیش می‌­آید که سرگیجه نشان دهنده یک بیماری جدی و تهدید کننده باشد که نیاز به فوریت پزشکی دارد.

ممکن است بعد از شرایط زیر دچار سرگیجه شوید:

هر چند ممکن است سرگیجه، غیر منتظره و یا بدون علت مشخصی رخ دهد، اما معمولا شما قادر به تشخیص علت سرگیجه خود خواهید بود. علل سرگیجه می‌­تواند از تغییرات جسمانی موقت تا علل جدی­تری نظیر مشکل و بیماری­‌‌های‌ اساسی، که در ادامه به بعضی از آن‌ها اشاره می‌­کنیم، متغیر باشد.

علت سرگیجه چیست؟ انواع دلایل سرگیجه

سرگیجه دورانی

بعضی افراد اصطلاح “سرگیجه دورانی” (VERTIGO) را به جای “سرگیجه” (DIZZINESS) به کار می‌­برند. اگرچه هر دو باعث ایجاد احساسات مشابهی در شما می‌­شوند، اما کمی‌ با هم تفاوت دارند. احساس گیجی، همراه با احساس ضعف و عدم تعادل یا سردرگمی‌ است.

از طرف دیگر، سرگیجه دورانی به حس کاذب حرکت اشاره دارد؛ در واقع سرگیجه دورانی باعث می‌­شود احساس کنید محیط اطرافتان در حال چرخش یا کج شدن است. سرگیجه دورانی به دلیل ایجاد اختلالاتی در گوش داخلی رخ می‌­دهد. علل سرگیجه دورانی عبارتند از:

سرگیجه موضعی پاروکسیمال خوش­خیم

بیماری منیر

لابیرینیت

علت سرگیجه ناشی از بیماری حرکت

بیماری حرکت (MOTION SICKNESS)، یک عارضه ناخوشایند است که در طی مسافرت رخ می‌­دهد. هنگامی‌ که سوار وسایل نقلیه نظیر ماشین، هواپیما یا قایق هستید، با حرکات مداوم و پی‌درپی مواجه می‌­شوید‌؛ این حرکات می‌­تواند باعث اختلال در ساختار گوش داخلی شود، که این وضعیت منجر به سرگیجه، حالت تهوع و استفراغ می‌­شود. به این وضعیت “بیماری حرکت” یا دریازدگی گفته می‌­شود.

بارداربودن یا مصرف برخی دارو‌‌های‌ خاص، می‌­تواند حساسیت فرد به حرکت و تکان خوردن و خطر ابتلا به بیماری حرکت را افزایش دهد. علائم بیماری حرکت معمولا زمانی که فرد از وسایل نقلیه خارج می‌­شود و روی زمی‌ن قرار می‌­گیرد، برطرف می‌­شود.

میگرن و سرگیجه

این نوع سردرد که به طور مکرر و دور‌‌ه‌ای‌ رخ می‌­دهد، می‌­تواند باعث درد ضربان­‌دار و کوبنده در یک سمت سر شود. بنیاد میگرن آمریکا، تخمین می‌­زند که ۳۰ تا ۵۰ درصد افراد طی میگرن، سرگیجه را تجربه می‌­کنند. گاهی اوقات ممکن است قبل از شروع سردرد میگرنی، دچار سرگیجه شوید. قبل از سردرد میگرنی، نشانه­‌‌های‌ پیش درآمدی (اورا) بروز می‌­کنند. نشانه‌های‌ پیش درآمدی می‌­توانند روی بینایی، گفتار و حرکت تاثیر بگذارند.

افت فشار خون

افت فشار خون می‌‌تواند باعث احساس سبکی­ سر شود. بلند شدن یا نشستن سریع، باعث نوسان و تغییر فشار خون می‌­شود.

شرایط دیگر که منجر به نوسان فشار خون می‌­شوند، عبارتند از:

بیماری­‌‌های‌ قلبی عروقی

برخی شرایط مانند تجمع پلاک در سرخرگ و نارسایی قلبی وابسته به تراکم، روی سیستم قلبی عروقی تاثیر می‌­گذارند و باعث سرگیجه می‌­شوند. ممکن است قبل یا بعد از حمله قلبی یا سکته مغزی، دچار سرگیجه یا سبکی‌سر شوید.

اگر بیماری­‌‌های‌ قلبی عروقی دارید، این احتمال وجود دارد که علائم و نشانه­‌‌های‌ زیر را تجربه کنید:

کمبود آهن و سرگیجه

کمبود آهن می‌­تواند باعث بوجود آمدن عارض‌‌ه‌ای‌ به نام آنمی‌ یا کم­ خونی شود که در آن، بدن به اندازه کافی خون غنی از اکسیژن ندارد.

آنمی‌ می‌­تواند باعث علائم زیر شود:

رژیم غذایی مناسب و مصرف مکمل­‌‌های‌ آهن، می‌­تواند به درمان کم­ خونی­‌‌های‌ خفیف ناشی از کمبود آهن کمک کند. اگر دچار کمبود شدید آهن هستید، ممکن است به تزریق خون نیاز پیدا کنید.

افت قند خون

افت قند خون (هیپوگلیسمی‌) زمانی رخ می‌­دهد که گلوکز یا قند خون، از سطح نرمال پایین­ تر رود.

علل افت قند خون عبارتند از:

علائم افت قند خون از لحاظ شدت متفاوت است و می‌­تواند به طور ناگهانی ظاهر شود.

از جمله علائم افت قند خون می‌­توان به موارد زیر اشاره کرد:

بیماری­‌‌های‌ خود ایمنی گوش داخلی (AIED)

این بیماری به شرایطی اشاره دارد که در آن سیستم ایمنی بدن به اشتباه، به گوش داخلی حمله می‌­کند. این بیماری می‌­تواند منجر به از دست دادن شنوایی در یک یا هر دو گوش شود.

دیگر علائم این بیماری عبارتند از:

بیماری­‌‌های‌ خود ایمنی گوش داخلی، منجر به بروز علائمی‌ می‌­شود که مشابه علائم عفونت گوش است. پزشکان برای تشخیص صحیح این بیماری، به بررسی کامل سابقه پزشکی، معاینه فیزیکی و پیدا کردن علائم و نشانه‌‌‌های‌ اضافی نیاز دارند. اگر دچار این بیماری هستید، ممکن است دچار بیماری خودایمنی دیگری شوید که کل بدن را تحت تاثیر قرار می‌­دهد.

استرس

استرس طولانی ­مدت یا مزمن، در بروز مشکلات سلامتی همچون افسردگی، اضطراب، بیماری­‌‌های‌ قلبی، دیابت و اختلال در کارکرد سیستم ایمنی دخیل است. استرس، واکنش بدن به شرایط خاص است. در طول این واکنش، مغز هورمون­‌‌هایی را ترشح می‌‌کند که سیستم تنفسی و قلبی عروقی را تحت تاثیر قرار می‌‌دهد. این هورمون‌‌ها منجر به باریک شدن رگ‌‌‌های‌ خونی، افزایش ضربان قلب و تنفس سریع و کم‌عمق می‌‌شوند. این واکنش‌‌ها باعث سرگیجه و سبکی‌سر می‌‌شوند.

دیگر علائم استرس عبارتند از:

اضطراب و سرگیجه

سرگیجه، علامت شایع اضطراب است. هرچند نظر افراد درباره رابطه دقیق می‌ان سرگیجه و اضطراب متفاوت است. ممکن است شما حملات اضطرابی را تجربه کنید که منجر به سرگیجه می‌‌شوند، درحالی‌که فرد دیگری با سرگیجه ناگهانی دچار حمله اضطرابی شود.

رویداد‌‌های‌ استرس آور، مانند امتحان یا یک موقعیت چالش برانگیز احساسی، می‌‌تواند منجر به حمله اضطرابی شود. شما ممکن است درطول حمله اضطرابی احساس گیجی، سردرگمی‌ و حالت تهوع داشته‌باشید.

از دیگر علائم اضطراب می‌‌توان موارد زیر را نام برد:

چه زمانی برای سرگیجه باید به پزشک مراجعه کنیم؟

اگر سرگیجه با علائم زیر همراه باشد، ممکن است نشانه یک بیماری جدی باشد:

• دوبینی
• استفراغ
• تب
• بی‌حسی
• دشواری در حرکت و یا کنترل بازو‌ها و ساق پا
• سردرد
• درد قفسه سینه
• از دست دادن هوشیاری

نتیجه‌

سرگیجه‌‌‌های‌ شدید و ناگهانی می‌‌تواند هشداردهنده باشد. هرچند معمولا سرگیجه خود به خود برطرف می‌‌شود و برای درمان آن به مراقبت‌‌‌های‌ فوری پزشکی نیازی نیست. علائم سرگیجه می‌‌تواند نشانه‌ی وجود یک مشکل اساسی مانند اضطراب، استرس، یا افت قندخون باشد. اگر دچار سرگیجه شدید یا مکرر هستید، با پزشک خود در این باره مشورت کنید.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com