آشنایی با حرکات و عضلات مچ پا

ساختار استخوانی

این مفصل طوری در انسان توسعه یافته که دو وظیفه مهم را به خوبی انجام می دهد یکی تحمل سنگینی وزن بدن و دیگری قدرت حرکت و پیشروی را ممکن می سازد. بیش از سی مفصل در بین بیست و شش استخوان موجود وجود دارد.

مفصل مچ پا همان مفصلی است که بین سر انتهایی استخوان های درشت نی، نازک نی و استخوان قاپ تشکیل می شود.استخوان قاپ با دو استخوان مجاور خود یعنی پاشنه و ناوی مفصل می شود. در مچ پا هفت استخوان وجود دارد که به نام های پاشنه، قاپ، ناوی، تاسی و میخی های یک و دو و سه موسومند. استخوان های مچ پا را تارسال و استخوان های کف پا را متاتارسال می نامند.

  لیگامنت های مچ پا

تعداد استخوان های قابل توجه و تعداد مفاصل زیاد موجود در ناحیه مچ پا دارای لیگامنت های متعددی می باشد که در واقع نگه دارنده و استحاکم بخش این مفصل هستند. لیگامنت های ناحیه مچ پا بر اساس اتصالی که به استخوان های مچ دارند نام گذاری شده اند و عبارتند از:

لیگامنت قاپ پاشنه ای جانبی، پاشنه ای تاسی، پشتی پاشنه ای تاسی، قاپ پاشنه ای بین استخوانی، قاپ پاشنه ای قدامی، پاشنه ای ناوی روی پایی، قاپ ناوی، داخلی پاشنه ای قاپی، خلفی پاشنه ای قاپی.

نوع مفاصل

مچ پا از استخوان های درشت نی و نازک نی و قاپ ساخته شده و از نوع قرقره ای یا لولایی می باشد.

حرکات مچ پا

پلانتارفلکشن پا

در انجام این حرکت زاویه بین ساق و پا افزایش می‌یابد. در اعمالی چون راه رفتن، دویدن، شنا، ژیمناستیک و بلند شدن روی پنجه پا، از بازشدن پا استفاده می‌شود

دورسی فلکشن پا

در انجام این حرکت پنجه به ساق پا نزدیک تر می‌شود.

حرکات برگشت از حالت خم‎ شدن و بازشدن نیز از جمله دیگر حرکات مفصل مچ پا می‌باشند.

حرکت اینورژن

در اینورژن (درون‎چرخی) کف پا به طرف داخل بدن متمایل می‌شود و در ورزش های مثل فوتبال، اسکی، دو‎و‎میدانی به کار می‌رود.

حرکت اورژن

در اورژن (برون چرخی) کف پا به طرف خارج متمایل می‌گردد و در ورزش های مثل فوتبال و اسکی به کار می‌رود.

عضلات خم کننده مچ پا

در خم کردن مچ پا، مجموعاً، چهار عضله شامل نازک نی طرفی، ساقی قدامی، بازکننده طویل انگشتان پا و بازکننده دراز شست درگیرند. محل این گروه از عضلات در ناحیه قدامی ساق پا ست.

 

 

عضله نازک نی طرفی

 در قسمت خارجی و تحتانی ساق پاقراردارد.

سرثابت:  سطح قدامی و تحتانی نازک نی

سر متحرک: ابتدای پنجمین استخوان کف ‎پایی

عملکرد: علاوه بر انجام حرکت دورسی‎فلکشن، در عمل اورژن مچ پا مشارکت دارد.

 

 

 

عضله ساقی قدامی

 یکی از مهمترین عضلات در انجام حرکت دورسی‎فلکشن است.

سر ثابت :لقمه بیرونی درشت نی و دو سوم فوقانی بخش خارجی درشت نی

سر متحرک :سطح درونی اولین استخوان میخی و پایه اولین استخوان کف ‎پایی

عملکرد:عمل دورسی فلکشن و اینورژن مچ پا را بر عهده دارد.

 

 

 

عضله بازکننده انگشتان پا

این عضله در بخش قدامی و خارجی ناحیه ساق پا قرار دارد.

سرثابت :  لقمه خارجی استخوان درشت نی و سه چهارم بالایی استخوان نازک نی

سر متحرک : استخوان های بند دوم، سوم و چهارم انگشت پا

عملکرد:علاوه بر عمل خم‎شدن و برون‎چرخی، در بازشدن بند انگشتان و استخوان های کف و بند اول انگشتان نیز دخالت دارد.

 

 

عضله بازکننده دراز شست

این عضله، در میان عضله بازکننده انگشتان و عضله ساقی قدامی، در دو سوم  تحتانی قدامی ساق پا قرار گرفته است

سر ثابت : قسمت میانی و قدامی نازک نی

سر متحرک : بند اول انگشت شست

عملکرد:در بازشدن مفصل بند شست پا و بند شست و استخوانهای کف پا، دورسی فلکشن مچ پا و حرکت اینورژن  یا درون‎چرخی مؤثر است.

 

عضلات عمل‎کننده در حرکت باز شدن مچ پا

در انجام حرکت مچ پا مجموعاًَ هشت عضله، دوقلو، نعلی نازک نی بلند، نازک نی کوتاه، ساقی خلفی، تاکننده دراز انگشتان، تاکننده دراز شست پا و کف‎پایی، دخالت دارند.

این گروه عضلات بیشتر در ناحیه خلفی ساق پا قرار دارند

 

عضله نعلی

عضله نعلی یکی از عضلات عمقی در بخش خلفی ساق پاست،

سرثابت: سطح خلفی و فوقانی نازک نی و قسمت میانی و خلفی درشت نی

سرمتحرک: سطح خلفی استخوان پاشنه

عملکرد:عضله نعلی یکی از عضلات اصلی عمل پلانتارفلکشن است.

 

 

عضله ساقی خلفی

این عضله یکی از عضلات عمقی پشت ساق است.

سرثابت: سطح فوقانی و خلفی درشت نی و سطح داخلی دو سوم بالایی نازک نی

سر متحرک : سطح داخلی استخوان های تاسی، پاشنه و سه استخوان میخی

عملکرد:علاوه بر عمل پلانتارفلکشن، در درون‎چرخی مچ پا نیز مشارکت دارد.

 

 

عضله کف‎پایی

با توجه به اینکه سر متحرک این عضله به استخوان پاشنه می‌چسبد، در انجام حرکت پلانتارفلکشن مچ پا نیز شرکت دارد.

سرثابت: بخش خلفی استخوان ران در بالای مفصل زانو

سرمتحرک: بخش خلفی استخوان پاشنه

عملکرد : عمل این عضله به طور خفیف در فلکشن زانو می باشد.

 

 

عضله نازک نی بلند

این عضله در بخش خارجی ساق پا قرار دارد.

سرثابت : بالای استخوان نازک نی

سرمتحرک : سطح خارجی اولین استخوان میخی و اولین استخوان کف کف پایی‎

 

 

 

عضله نازک نی کوتاه

سرثابت: بخش میانی استخوان نازک نی

سر متحرک : بخش خارجی پایه استخوان پنجم کف پا

عملکرد : بیشتر در حرکت اورژن است، اما در حرکت پلانتارفلکشن نیز نقش کمک‎کننده دارد.

 

 

 

 

عضلات عمل‎کننده در حرکت اورژن (برون‎چرخی) مچ پا

چهار عضله بازکننده انگشتان پا، نازک نی کوتاه، نازک نی بلند و نازک نی طرفی در انجام حرکت اورژن مچ پا دخالت دارند.

عضلات عمل‎کننده در حرکت اورژن(درون چرخی) مچ پا

عضلات ساقی قدامی، ساقی خلفی، تاکننده دراز انگشتان و تاکننده دراز شست باعث اورژن مچ پا می‌شوند.

منبع: اختصاصی elmevarzesh.com

منبع تصاویر:

rad.washington.edu

emsjunkie.com

---