آناتومی مهره ها و ستون فقرات

مشخصات مهره ها
ستون فقرات از مهره ها تشکیل شده اند و هر مهره از سه قسمت تشکیل شده است:تنه ،سوراخ مهره و قوس خلفی.تنه مهره درشت ترین قسمت مهره است و به شکل استوانه می باشد، در قسمت های مختلف ستون مهره ها ،تنه مهره ها از نظر کل و ابعاد با هم فرق دارند.سوراخ مهره ها روی قرار گرفته  و کانالی برای قرار گرفتن نخاع به وحود می آورند.
قوس خلفی بقیه قسمت های موجود در یک مهره را شامل می شود، این قسمت ها عبارتند از:

زائده شوکی یا خار: زائده ای است که در خلفی ترین قسمت مهره قرار دارد و در پشت انسان قابل لمس است.

زائده های عرضی: زوائدی هستند در دو طرف هر مهره که از مهره به طرفین و عقب کشیده می شوند.

زوائد مفصلی فوقانی و تحتانی: زائده هایی هستند که سطوح مفصلی هر مهرره با مهرهه های بالای و تحتانی را در انتهای آن ها میی توان مشاهده کرد.

پایه ها: در دو طرف تنه مهره و تنه را با زائده های عرضی و مفصلی مربوط می کنند. پایه ها به قسمت فوقانی تنه مهره نزدیک ترند.

تیغه ها : در دوطرف زائده شوکی (خار) قرار دارند و زائده شوکی را با قسمت های دیگر مهره مربوط می کنند.

رویه مفصلی دنده ای: دو رویه مفصلی در دو طرف مهره در محل اتصال پایه به تنه مهره هستند که محل مفصل شدن دنده ها با مهره می باشند.

مشخصات ستون فقرات

ستون فقرات در قسمت خلفی بدن قرار دارد.طول آن در زنان حدود60 سانتیمتر و در مردان حدود 70 سانتیمتر است.

چند انحنا در ستون فقرات مشاهده می شود که عبارتند از : انحنای گردنی، انحنای پشتی، انحنای کمری ، انحنای لگنی.

انحنای گردنی جهت راست نگه داشتن سر و انحنای کمری جهت قرار دادن مرکز ثقل در امتداد اندام های تحتانی (پاها) ضروی هستند.در قسمت فوقانی – پشتی ستون فقرات یک خمیدگی طرفی قرار دارد. تحدب این انحناء در افراد راست دست به طرف راست و در افراد چپ دست به طرف چپ می باشد.

در ستون فقرات دیسک های بین مهره ای، بین مهره ها وجود دارند.وجود دیسک ها و انحنا های ستون فقرات باعث جذب فشارهای وارد شده و بدین وسیله آن ها را خنثی می کنند. دیسک های موجود در ستون فقرات دارای خاصیت تغییر شکل پذیری الاستیکی هستند.

مهره های گردنی

این مهره ها دارای تنه کوچکی هستند و به علت اینکه حرکات ستون فقرات در این قسمت زیاد است دارای سوراخ بزرگ و مثلثی شکل هستند. زوائد عرضی در این مهره ها کوتاه و زائده خار این مهره ها کوتاه و دو شاخه می باشد. لازم به ذکر است که روی زوائد عرضی مهره های گردنی سوراخ های دیده می شود و همین سوراخ ها عامل شناسائی مهره های گردنی هستند. از تعداد 7 تکه مهره گردنی اولین و دومین مهره با توجه به وظیفه ای که دارند از نظر شکل ظاهری با بقیه مهره ها تفاوت زیادی دارند.

مهره های پشتی یا سینه ای

تعداد این مهره ها 12 قطعه می باشد .طول زوائد عرضی از اولین تا دوازدهمین مهره پشتی مرتبا" کم می شود و طول زائده خاری در مهره های پنجم تا هشتم بلندتر است.خارها به طرف پایین و عقب کشیده می شود.تنه مهره های پشتی از بالا تا پایین مرتبا" بزرگ می شوند.سوراخ مهره ای در این مهره ها نسبتا" کوچکتر و گرد می باشد.

مهره های کمری

این مهره ها دارای تنه نسبتا" بزرگ ، سوارخ سه گوش ، زوائد عرضی باریک و بلند( زائده های عرضی مهره پنجم کمر ضخیم است) و زوائد خاری چهار گوش هستند.تعداد مهره های کمری 5 قطعه است . بعد از مهره های کمری، مهره های خاجیی و دنبالچه قرار دارند.

منبع اختصاصی : elmevarzesh.com

آناتومی انسان، تألیف : علی اصغر رواسی