حداکثر سرعت هوازی چیست و چرا در ورزش مهم است؟

حداکثر سرعت هوازی (MAS) حداقل سرعت در حالت دویدن است که در آن حداکثر اکسیژن مصرفی (V02 max) رخ می دهد و معمولاً به عنوان سرعت در ماکزیمم میزان مصرف اکسیژن نامیده می شود. حداکثر سرعت هوازی با هدف افزایش ویژگی های تمرینی و کمک به مربیان جهت نظارت دقیق‌تر بر بارهای تمرینی توسعه داده شد.

تست‌های زیادی وجود دارند که می‌توانند برای اندازه گیری حداکثر سرعت هوازی ورزشکار مورد استفاده قرار گیرند، اما در بسیاری از آن‌ها، برای تعیین دقیق حداکثر سرعت هوازی بایستی از معادلات اصلاحی استفاده کرد. مربیان برای اندازه گیری دقیق حداکثر سرعت هوازی و تجویز تمرین بر این اساس، باید تفاوت بین تست‌های هوازی رایج و معادلات اصلاحی آنان را درک کرده و بر آن‌ها اشراف داشته باشند.

حداکثر سرعت هوازی چیست؟

حداکثر سرعت هوازی (MAS) حداقل سرعت دویدن است که در آن حداکثر مصرف اکسیژن رخ می‌دهد. به عبارت دیگر، کمترین سرعتی است که حداکثر مصرف اکسیژن در آن اتفاق می‌افتد. به عنوان مثال، از آنجایی که یک ورزشکار می‌تواند به دویدن ادامه دهد، و حتی سریع‌تر بدود، حتی اگر قبلاً حداکثر اکسیژن مصرفی خود را به دست آورده باشد، حداکثر سرعت هوازی وی «کم‌ترین» سرعتی است که او به حداکثر مصرف اکسیژن خود می‌رسد. شکل ۱ عملکرد یک ورزشکار را نشان می‌دهد که در طی تست حداکثر مصرف اکسیژن افزایشی به حداکثر سرعت هوازی می‌رسد. در نتیجه، حداکثر سرعت هوازی مستقیماً با حداکثر اکسیژن مصرفی مرتبط است.

از آنجایی که حداکثر مصرف اکسیژن معیار مفیدی برای تنظیم سرعت و مدت زمان تمرین نیست، حداکثر سرعت هوازی برای کمک به مربیان برای درک نیاز بدنی در برنامه تمرینی توسعه داده شده است. همچنین این مولفه به مربیان این امکان را می‌دهد که در برنامه تمرینی و نظارت بر حجم بار دقیق‌تر عمل کنند زیرا از این طریق می‌توانند سرعت‌های خاص (۴.۴ متر بر ثانیه) را برای ورزشکاران خود تجویز کنند.

همچنین در شکل ۱، ذخیره سرعت بی‌هوازی نمایش داده شده است. ذخیره سرعت بی‌هوازی بر حسب متر بر ثانیه (m/s) اندازه گیری می‌شود و به سادگی اختلاف سرعت بین حداکثر سرعت هوازی و حداکثر سرعت اسپرینت را نشان می‌دهد.

چرا حداکثر سرعت هوازی در ورزش مفید است؟

از آنجایی که بسیاری از ورزش‌های میدانی ماهیت هوازی دارند و ورزشکاران را ملزم به انجام فعالیت های با شدت بالا در طول مدت بازی می‌کنند، تقریباً بدیهی است که قدرت هوازی بالا جنبه‌ مهم عملکرد ورزشکاران خواهد بود.

یکی از بررسی هایی که اخیراً انجام شده حاکی از آن است که ورزشکاران استقامتی، از سطح بالاتری از قدرت هوازی نسبت به ورزشکاران سطح پایین برخوردارند، اما باید به این نکته نیز توجه کرد که این لزوما به این معنی نیست که آنها می توانند عملکرد بهتری نیز داشته باشند.

به نظر می رسد که هر چه نیاز به دویدن در ورزش بیشتر باشد، حداکثر سرعت هوازی مورد نیاز برای ورزشکار برای رقابت در آن ورزش نیز افزایش می یابد.

برای مثال، پژوهش ها نشان می دهند بازیکنان زن فوتبالیست، میانگین ضربان قلب خود را بین 84 تا 86 درصد حداکثر خود حفظ می کنند و در طول یک مسابقه 90 دقیقه ای، 9.1 تا 11.9 کیلومتر را طی می کنند. این ورزشکاران سطح خوبی از قدرت هوازی را از خود نشان داده‌اند (حداکثر V02: 46–57.6 میلی‌لیتر کیلوگرم–1·min–1)، و طبق همین پژوهش ها، ورزشکارانی که قدرت هوازی بیشتری دارند، عملکرد بهتری در طول یک بازی نیز دارند.

با این حال سوالی که پیش می آید این است که آیا بهبود مولفه های عملکردی از طریق سنجش میزان افزایش مسافت طی شده، افزایش شدت کار، و میزان بالای دوی سرعت و درگیری با توپ در طول مسابقه، می تواند به این معنا باشد که ورزشکار عملکرد بهتری نیز ارائه ارائه خواهد داد؟ به هر حال این مربیان و محقیقین هستند که باید تصمیم بگیرند آیا همه این ویژگی‌ها مهم هستند و آیا ارزش آن را دارد که توانایی هوازی ورزشکارشان را بهتر از آنچه در حال حاضر هست، بهبود ببخشند یا خیر.

نحوه تست حداکثر سرعت هوازی

در حالی که تست‌های مختلف بسیاری برای اندازه‌گیری حداکثر سرعت هوازی یک ورزشکار وجود  دارد اما همه آزمون ها نتیجه یکسانی ندارند. به این معنی که اندازه گیری دقیق حداکثر سرعت هوازی می تواند دشوار باشد. تعریف حداکثر سرعت هوازی را به یاد بیاورید: کمترین سرعتی که حداکثر مصرف اکسیژن در آن رخ می دهد.

از آنجایی که برخی از ورزشکاران می توانند به دویدن ادامه دهند، و حتی سریعتر بدوند، علیرغم اینکه از قبل به حداکثر اکسیژن مصرفی خود رسیده اند، بسیاری از آزمایشات ممکن است حداکثر سرعت هوازی واقعی ورزشکار را نشان ندهد. در نتیجه، با بحث در مورد برخی از مشکلات رایج، به شفاف سازی تقریبی این موضوع خواهیم پرداخت.

اولین و مهمترین موردی که به ورزشکاران ورزشهای میدانی بسیار توصیه می شود این است که حداکثر سرعت هوازی بایستی در طول تست هایی مورد ارزیابی قرار گیرد که مبتنی بر دویدن هستند. در طول سال‌ها، بسیاری از تست‌های مبتنی بر دویدن توسعه یافته‌اند، بنابراین زمانی که پزشک از نقاط قوت و ضعف هر آزمون بی‌اطلاع باشد، انتخاب درست می‌تواند تصمیم دشواری باشد. جدول 1 تجزیه و تحلیل برخی از تست های رایج و ساختار آنها را ارائه می دهد.

 تست های رایج اندازه گیری حداکثر سرعت هوازی

همانطور که در جدول 1 مشاهده میکنید، تست های مختلفی برای اندازه گیری حداکثر سرعت هوازی استفاده می شود و هر یک از این تست ها ماهیت متفاوتی نیز دارند. برخی شامل دویدن خطی، برخی دیگر شامل دویدن مبتنی بر شاتل، برخی پیوسته، برخی دیگر افزایشی، و برخی با سرعت ثابت، در حالی که برخی دیگر دارای زمان هستند. بسیار ضروری است که دانشمند علوم ورزشی یا مربیان قدرت و آماده سازی تفاوت بین این آزمون ها را به لحاظ ماهیت درک کنند.

از آنجایی که تست‌های شاتل شامل کاهش سرعت ثابت، تغییر جهت، و شتاب هستند، در تمرینات با شدت بالا یک عنصر بی‌هوازی را به آزمون اضافه می‌کنند که معمولاً در آزمایش‌های دویدن خطی و پیوسته وجود ندارد. این باعث می‌شود که سیستم هوازی سخت‌تر کار کند تا ذخایر بی‌هوازی مورد استفاده برای این فعالیت های با شدت بالا را دوباره پر کند. به عنوان مثال، تغییر جهت اجرا، یک عامل مهم در عملکرد یک ورزشکار در طول آزمون فیتنس متناوب 30-15 است. بنابراین قابل درک است که آزمایشات مبتنی بر شاتل در صورت عدم اعمال اصلاحات، میزان نتایج کمتر و نادرستی را ارائه دهند.

نحوه محاسبه حداکثر سرعت هوازی

برای در نظر گرفتن مسائل فوق الذکر، هنگام استفاده از آزمون‌های شاتل برای محاسبه حداکثر سرعت هوازی، معادلات اصلاحی برای آزمایش‌های خاص توسعه یافته‌اند. تست هایی که معادله اصلاحی خاص خود را ندارند می توانند از یک فرمول عمومی ساده استفاده کنند.

تست تناسب اندام چند مرحله ای – معادله اصلاحی

حداکثر سرعت هوازی (کیلومتر در ساعت) = سرعت نهایی شاتل (کیلومتر در ساعت) 1.34 – 2.86

تست شاتل 1200 متر

معادله ورزشکاران با توده بدنی سنگین (تقریباً 100 کیلوگرم) : حداکثر سرعت هوازی (m/s =  1200/ (زمان بر حسب ثانیه-29)

معادله ورزشکاران با توده بدنی سبک:  حداکثر سرعت هوازی (m/s) =  1200/ (زمان بر حسب ثانیه-20.3)

معادله اصلاحی عمومی

برای آزمایش‌های دیگر، معمولاً از یک محاسبه اصلاحی عمومی استفاده می‌شود:

حداکثر سرعت هوازی (m/s) = حداکثر اکسیژن مصرفی تخمینی / 3.5

نمونه هایی از امتیازات حداکثر سرعت هوازی در ورزش های مختلف

جدول نمونه هایی از امتیازات حداکثر سرعت هوازی ورزشکاران در سطح حرفه ای، در انواع ورزش های مختلف را ارائه می دهد.

مقایسه نمرات حداکثر سرعت هوازی بین ورزشکاران سطح حرفه ای در ورزش های مختلف

نتیجه گیری

حداکثر سرعت هوازی که با عنوان MAS شناخته می شود، ابزاری است مفید برای اندازه گیری عملکرد ورزشی، تجویز برنامه تمرینی و نظارت بر بارهای تمرینی. یافتن مؤثرترین و سریع ترین روش‌ها برای توسعه قدرت هوازی ورزشکار از اهمیت بالایی برخوردار است و تجویز تمرین بر اساس حداکثر سرعت هوازی ممکن است این نوع پیشرفت‌ها را تسهیل بخشد. با این حال، مهم است که پزشک هنگام استفاده از آزمایش‌های مختلف، به تمامی عوارض اندازه‌گیری حداکثر سرعت هوازی اشراف داشته باشد.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com