بدن ما برای اینکه درست کار کند و عملکرد خوبی داشته باشد به انواع ویتامین ها نیاز دارد. ویتامین‌ها با نقش‌های مختلفی همچون محافظت از سلول‌ها و فعالیت‌های سوخت و ساز بدن به نوعی نقش حیاتی دارند، بنابراین آگاهی ما از آن‌ها لازم و ضروری است، در این مطلب نیز می‌خواهیم در مورد ویتامین پ که در واقع ویتامین هم نیست برای‌تان توضیح می‌دهیم.

ویتامین پ چیست؟

ویتامین پ اصطلاحی است که برای گروهی از ترکیبات گیاهی به نام فلاونویئدها در گذشته استفاده می‌شده است، هر چند که این ترکیبات در واقع ویتامین نیستند. انواع گوناگون فلاونویئد وجود دارد که در میوه ها، سبزیجات، چای و کاکائو یافت می‌شوند. وجود آنها به مواد غذایی رنگ می‌دهد و از گیاهان در برابر اشعه ماوراء بنفش خورشید محافظت می‌کنند. در این مقاله مروری بر ویتامین پ داریم که شامل اطلاعاتی درباره طبقه‌بندی‌های متفاوت فلاونویئدها، منابع غذایی و خواص سلامتی آن‌ها است.

انواع فلاونویئدها و منابع غذایی شان

فلاونوئیدها، همچنین به اسم بیوفلاونویئد هم شناخته می‌شوند، که از خانواده ترکیبات گیاهی به نام پلی فنول با شش زیر شاخه هستند. در حال حاضر بیش از 6000 نوع فلاونویئد شناخته شده وجود دارد.

هنگامی که این ماده برای اولین بار در سال 1930 از میوه پرتقال استخراج شد، دانشمندان فکر می‌کردند که این ماده یک ویتامین جدید است و آن را  ویتامین پ نامیدند، اما این نام دیگر مورد استفاده قرار نمی‌گیرد چون فلاونویئدها ویتامین نیستند.

فلاونویئدها در گیاهان وجود دارند تا از آنها در مقابل نور آفتاب و شرایط نامساعد محیطی محافظت کنند و به گیاهان برای جذب حشرات به منظور گرده افشانی کمک کنند. آنها همچنین مسئول رنگدانه‌ها و رنگ عمقی در میوه‌ها و سبزیجات مانند توت‌ها، گیلاس و گوجه فرنگی هستند.

در اینجا به بیان چند شاخه اصلی فلاونوئیدها و منابع غذایی آنها می پردازیم

ویتامین پ چیست؟ همه چیز در مورد منابع، فواید و مصرف ویتامین p

فلاونول‌ها: بیشترین منبع فلاونوئیدها در رژیم غذایی، فلاونول‌ها هستند و شامل کمپفرول، کوئرستین، میریستین و فیستین هستند. این ترکیبات در روغن زیتون، توت‌ها، پیازها، انگور و چای وجود دارد.

فلاون‌ها: این ترکیبات در منابع غذایی ما به طور گسترده‌ای وجود دارند برای مثال در جعفری، آویشن، نعنا، کرفس و بابونه به میزان زیادی وجود دارند.

فلاون تریول‌ها: این زیر گروه شامل کاتچین‌ها مانند اپی کاتچین و اپی گالوکاتچین است که به میزان زیادی در چای سبز، سیاه و اولانگ وجود دارد. همچنین در کاکائو، سیب‌ها و انگور نیز این فلاونوئیدها وجود دارند.

فلاونون‌ها: این نوع از فلاونوئیدها در مرکبات یافت می‌شوند و در طعم تلخ موجود در پوست پرتقال، لیمو و سایر مرکبات نقش دارند.

ایزوفلاون‌ها: جنیستئین و دیادزین دو ایزوفلاون شناخته شده هستند که در دانه‌های سویا و سایر محصولات سویا یافت می‌شوند.

آنتوسیانیدین‌ها: بیشتر میوه‌ها و سبزیجات قرمز، آبی و یا بنفش مانند بلوبری، توت فرنگی و انگورها رنگ خود را از آنتوسیانیدین‌ها می‌گیرند.

لوله آزمایش در مقابل مطالعات انسانی

بیشتر تحقیقاتی که روی فواید فلاونویئدها انجام شده در آزمایشگاه‌ها صورت گرفته است در حالی که عملکرد فلاونویئدها در بدن به خوبی شناخته نشده است. در حقیقت، به طور کلی تصور می‌شود که جذب آنها در بدن کم بوده و برای بدن زیاد  قابل دسترس نیستند.

برای مثال، به نظر می‌رسد که متابولیسم شما تا حد زیادی بر دسترس بودن فلاونویئدها در بدن شما تاثیر دارد. همچنین این مواد ممکن است به سرعت از بدن دفع شوند. وقتی فلاونویئدها مصرف می‌شوند به ترکیبات سلولی به نام متابولیت تقسیم می‌شوند. برخی از این متابولیت‌ها خواص مشابه فلاونویئدهای استخراج شده از آنها را دارند، اما برخی از آنها هم اینگونه نیستند.

مطالعات نشان می‌دهند، که فلاونوییدها اگر با کربوهیدرات‌ها، پروتئین‌ها و یا چربی‌ها مصرف شوند در بدن ما جذب بهتری دارند. وضعیت باکتری‌های روده نیز بر جذب این مواد تاثیر دارد. بنابراین مشخص کردن تاثیر فلاونویئدها در بدن کار آسانی نیست.

تاثیرات سلامتی ویتامین پ یا فلاونوئیدها

فلاونوئیدها تاثیرات بسیاری بر سلامتی دارند و از بروز بیماری‌های قلبی، دیابت و سایر بیماری‌ها جلوگیری می‌کنند. بیشترین تاثیر مثبت این مواد بر سلامتی، نقش فلاونوئیدها به عنوان آنتی اکسیدان است. مطالعات نشان داده‌اند که این مواد باعث کاهش تولید رادیکال‌های آزاد می‌شوند و از این طریق از آسیب سلولی پیشگیری می‌کنند.

سلامت مغز: مطالعات فراوانی بر فلاونول‌های کاکائو نشان داده‌اند که این ترکیب می‌تواند از سلول‌های مغزی محافظت کند و سلامت مغز را از طریق بهبود پیام رسانی به چرخه‌های سلولی که مسئول محافظت از سلول و حافظه هستند، ارتقا می‌دهد.

دیابت: مطالعات نشان داده‌اند که دریافت میزان زیادی از فلاونوئیدها با کاهش خطر ابتلا به دیابت نوع 2 همراه بوده است.

بیماری‌های قلبی: مطالعات نشان داده‌اند که دریافت بعضی از انواع فلاونوئیدها به خصوص فلاونول‌ها، آنتوسیانیدین‌ها و پروآنتوسیانیدین‌ها با کاهش خطر معنادار بیماری‌های قلبی مرتبط است.

بیماری‌های آلرژیک: بیماریهای آلرژیک اغلب با میزان بالای استرس اکسیداتیو در ارتباط است. بعضی از بیماریهای آلرژیک مانند آسم، آبریزش بینی و اگزما میتوانند به دریافت میزان بالای فلاونوئیدها پاسخ مثبت بدهند. فلاونوئیدها می‌توانند در از بین بردن رادیکال‌های آزاد و گونه‌های فعال اکسیژن کمک کننده باشند. در نتیجه از این طریق میزان حساسیت و التهاب ناشی از بیماری‌هایی مانند آسم را نیز کاهش می‌دهد.

دوز و میزان مصرف فلاونوئیدها

فلاونوئیدها میزان مصرف مشخصی ندارند و برای رشد و نمو افراد نیز ضروری نیستند. رژیم غذایی که غنی از مواد غذایی کامل و متنوع باشد، خود شامل فلاونوئیدها هستند و از این طریق می‌توانند فواید سلامت این مواد را نیز به بدن فرد برسانند.

بنابراین، مصرف این مواد از طریق مکمل‌های غذایی ضروری به نظر نمی‌رسد ولی امروزه مکمل‌های زیادی که شامل انواعی از فلاونوئیدها مانند کوئرستین و روتین هستند، در بازار موجودند.

دوز مصرفی استاندارد و مشخصی برای مکمل های فلاونویئدی وجود ندارد و هر کدام از آنها ممکن است برای مصرف مقدار به خصوصی داشته باشند. عوارض جانبی و خطرات مصرف این گونه مکمل‌ها نیز هنوز ناشناخته است.

کارشناسان هشدار داده‌اند، تنها میزان فلاونویئدی که ما معمولا از غذا دریافت می‌کنیم خطر مسمومیت را به دنبال ندارد و مصرف هر گونه مکملی با دوز بالا از این دست ممکن است خطرناک باشد.

مصرف دوز بالایی از فلاونویئدها ممکن است عوارض جانبی بر روی کارکرد تیرویئد، اختلال بر عملکرد برخی داروها  و تاثیر بر روی سطح مواد مغذی در بدن داشته باشد و در آخر  بیشتر تحقیقات نشان می‌دهند، که مصرف غذا از تمام گروه‌های غذایی که تمام مواد مغذی را در بر بگیرد بسیار بهتر از خوردن آن مواد مغذی به صورت مکمل‌های غذایی است.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com