تا چند سال پیش تصور عموم بر این بوده که ورزش با شکم خالی و یا دویدن ناشتا می‌تواند به چربی سوزی کمک کند. خیلی‌ها نیز هنوز این روش را ادامه می‌دهند و به نوعی نتیجه هم می‌گیرند! اما چه نتیجه‌ای و به قیمت از دست دادن چه چیزی؟

چرا ورزش با شکم خالی؟

تصور بر این است چون چند ساعت از آخرین وعده غذایی یعنی شام گذشته است، بدن غیر از چربی، منابع انرژی دیگری مانند گلیکوژن در اختیار ندارد و این زمان، زمان مناسبی است تا چربی را بسوزانند. بنابراین با معده خالی شروع به ورزش می‌‌کنند. در نگاه اول اینطور به نظر می‌رسد این نوع فعالیت ورزشی اثر گذاری بهتری نسبت به زمانی دارد که شما صبحانه خورده باشید و بعد ورزش کنید. اما یک تفاوت منفی نیز دارد و آن تحلیل رفتن عضلات است! که البته نوع ورزش در آن نقش دارد.

برخی‌ها صبح و قبل از صبحانه مثلاً به مدت 20 دقیقه پیاده روی آهسته‌ای انجام می‌دهند، برخی دیگر با شدت متوسط و زمان طولانی تمرین هوازی مانند دویدن و گروه دیگر تمرینات بدنسازی و یا تمرینات با شدت بالا مانند اینتروال انجام می‌دهند.

گروهی که فقط پیاده روی انجام می‌دهند، شاید با این زمان پیاده روی و شدت پایینی که دارد کمتر بدن را وادار به سوختن چربی کند و شاید در واقع هیچ تفاوتی در کاهش چربی میان آن‌ها با کسانی که همان پیاده روی را بعد از صبحانه انجام می‌‌دهند، نداشته باشند. اما دیگر گروها وقتی شدت یا زمان تمرین را بالا می‌برند، بدن را به منظور کالری سوزی وارد فاز تخریب شدن می‌کنند.

آیا هنگام ورزش کردن با شکم خالی فقط چربی مصرف می‌شود؟

با توجه به توضیحات ارائه شده در قسمت بالا شاید بتوانید پاسخ این سوال را حدس بزنید. بله ورزش با شکم خالی سبب افزایش چربی سوزی می‌شود. این بر مبنای این واقعیت است که در طول ورزش عضلات شما بدنبال منبع ATP هستند و اگر منبع کافی از ATP را پیدا نکنند بدن بعنوان جایگزین به استفاده از پروتئین و چربی موجود بعنوان منبع ATP می پردازد.

مشکلی که در ورزش با شکم خالی وجود دارد این است که پروتئین مورد استفاده برای تولید ATP از عضلات گرفته می‌شود که این امر منجر به از دست دادن توده عضلانی می‌شود و به هیچ وجه نمی‌توانید مانع این امر شوید که از پروتئین در غیبت کربوهیدرات استفاده نشود پس مسلماً نمی‌توانید بدنتان را طوری تنظیم کنید که صرفاً چربی بسوزاند.

چرا ورزش با شکم خالی برای لاغری درست نیست؟

میزان سطح هورمون کورتیزول (هورمون استرس!) در صبح بالا است. از طرف دیگر فعالیت‌های ورزشی مانند شرایط استرس‌زا تلقی شده و موجب ترشح کورتیزول بیشتر می‌شود، کورتیزول نیز برای یافتن سوخت سراغ تجزیه پروتئین بدن (عضلات) و تبدیل شدن آن به گلوکز می رود! گذشته از این سطح پایین گلیکوژن هنگام فعالیت ورزشی باعث آزاد شدن کورتیزول و منجر به تجزیه پروتئین می‌شود که گذشته از عضله سوزی، اختلال در سیستم ایمنی بدن را نیز به دنبال دارد. پس در این شرایط شما برای کاهش وزن، عضلات را قربانی می‌کنید. (کورتیزول از غدد فوق کلیوی ترشح می‌شود)

پس نتایج تحقیقات قبلی چه می‌شود؟

مطالعات زیادی در این خصوص انجام شده که نتایج کاملاً متناقضی را نشان داده است، چرا که در این مطالعات اشاره‌ای به نوع تغذیه فرد در طول روز نشده و فقط ورزش با معده خالی قبل از صبحانه و یا مصرف کربوهیدرات یا پروتئین آن هم به صورت کنترل شده قبل از ورزش بررسی شده است.

اما در خصوص تحقیقاتی که ورزش با معده خالی را توصیه کرده‌اند، اینطور به نظر می‌‌رسد که در این تحقیقات به میزان سطح کورتیزول توجهی نشده باشد و فقط مقدار کاهش وزن فرد را مورد بررسی قرار داده‌اند، از طرف دیگر این امکان نیز وجود دارد که حتی توجه کمتری به این شده باشد که میزان وزن کاسته شده از چربی بوده یا نتیجه تخریب عضله بوده است؟ چرا که در مواردی توصیه شده این روش را در کنار رژیم کم کالری ادامه دهید، این روش در یک بازه زمانی کوتاه می‌تواند موجب کاهش وزن شود، اما آیا ادامه خواهد داشت و یا وزن از دست رفته بر نمی‌گردد؟

باید گفت این نوع کاهش وزن در یک جایی متوقف ‌می‌شود و بدن نسبت به از دست دادن چربی از خود مقاومت نشان می‌دهد، در کنار این موارد گذشته از پایین آمدن سطح ایمنی بدن، اختلال در سطح قند خون، کاهش بافت عضلانی و افزایش فشار خون می‌تواند از تبعات افزایش سطح کورتیزول برای شخص باشد.

هوازی ناشتا به یک شرط درست است!

شرط آن استفاده از داروهای مناسب است! داروها یا مکمل هوازی ناشتا است که از عضله سوزی حین هوازی، جلوگیری می‌کنند. اما یک بدنساز طبیعی، اگر دست به اینگونه تمرینات بزند، نتیجه‌ای جز عضله سوزی نخواهد گرفت!

همان طور که قبلاً گفته‌ایم در ابتدای صبح سطح کورتیزول در بدن بسیار بالاست. که البته از لحاظ طبیعی وجود همین کورتیزول در ابتدای صبح باعث می‌شود تا نیروی لازم برای بلند شدن از خواب را داشته باشید! اگر شما چیزی نخورید، سطح کورتیزول رفته رفته بالاتر می‌رود و اگر تمرینات کاردیو و هوازی را هم با این شرایط ترکیب کنیم، کورتیزول بیشتری در بدن تولید می‌شود و عضله سوزی به اوج خود می‌رسد.

نه تنها این مشکل ایجاد می‌شود بلکه در ادامه روز، کار شما برای پایین آوردن سطح کورتیزول بسیار سخت می‌شود و در تمام روز در فاز عضله سوزی قرار خواهید گرفت. اگر شما هوازی را با شکم خالی انجام بدهید، فرایند اکسید شدن چربی در طول ۲۴ ساعت بعدی به طور قابل ملاحظه‌ای پایین می آید. به خاطر اینکه میزان سوخت و ساز شما بالا نمی‌ماند و از همه مهم تر بدن وارد شرایط خستگی شدید بعد از تمرین شده و فعالیت شما در طول روز کم می‌شود.

بالاخره ورزش با شکم خالی یا پُر؟

ورزش با شکم خالی صرف نظر از دست رفتن عضلات، برای کاهش وزن بد نیست. اگر می‌خواهید وزن خود را کاهش دهید و عضلات خود را تقویت نمایید توصیه می‌شود که قبل از تمرین چیزی بخورید. توجه داشته باشید که به میزان زیاد نخورید زیرا سبب می شود احساس سستی به شما دست دهد. اگر مشغول بدنسازی هستید باید فکر ورزش با شکم خالی را از سرتان بیرون بیندازید.

نکته پایانی

دقت کنید که مقوله کاهش وزن چیزی فراتر از این است که شما صبح با شکم خالی ورزش کنید و کالری مصرفی را در طول روز کاهش دهید در این شیوه به جای اینکه در دراز مدت انتظار کاهش وزن داشته باشید، کاهش وزن‌تان یا متوقف شود یا حتی بعد از آن بدتر، بالا رود.

شما به جای اینکه در صبح با معده خالی ورزش کنید، بهتر است صبحانه میل کنید سپس در طول روز میزان کربوهیدرات مصرفی را مدیریت کنید یا کاهش دهید و از طرف دیگر تغذیه‌تان را به طرف مصرف پروتئین (به میزان نیاز بدن) و چربی ببرید. همیشه سخت تلاش کردن به معنی نتیجه بهتر نیست، بلکه انتخاب راه درست شما را موفق می‌کند. زمانبندی تغذیه و نوع ترکیب مواد غذایی به منظور عضله سازی، کاهش وزن یا به صورت همزمان متفاوت است، بنابراین لازم است در خصوص هدفی که دارید گذشته از مطالعه در این زمینه از یک متخصص بخواهید تا برنامه‌ای مختص به خودتان را تنظیم کند.

تهیه و تدوین: elmevarzesh.com