مشکلات کلیه با چه آزمایشاتی تشخیص داده می‌شود؟

کلیه، یکی از مهمترین و حیاتی‌ترین ارگان‌ها در بدن انسان است که وظیفه دفع مواد زائد بدن و همچنین حجم اضافی مایعات در خون را دارد. فاکتورهایی مانند دفع پروتئین، میزان غیر طبیعی کراتین، وجود باکتری، عفونت و مواردی از این قبیل، در آزمایش‌های کلیه سنجیده می‌شود. در این مقاله، علاوه بر معرفی برخی از مهمترین آزمایشات مربوط به بررسی سلامت کلیه، به بررسی یکی از این آزمایشات که مربوط به اندازه‌گیری سطح Creatinine در آزمایش خون است نیز، خواهیم پرداخت.

Creatinine در آزمایش خون چیست؟

ماده کراتینین (Creatinine)، یکی از مواد دفعی بدن است که در بخش ماهیچه‌ها و در اثر سوخت و ساز سلولها ایجاد می‌شود. کراتینین، یک ترکیب ساده تر از کراتین است که در اثر شکستن مولکولهای این ماده به وجود می‌آید. کراتین، در اثر سوخت و ساز یا متابولیسم ماهیچه‌ها، در بدن تولید می‌شود و در هر شبانه روز، نزدیک به ۲ درصد از حجم آن، به کراتینین تبدیل و برای دفع و خروج آن از بدن، به کلیه‌ها فرستاده می‌شود. در صورتی که میزان Creatinine در آزمایش خون، از حد نرمال فراتر باشد، به معنای عدم عملکرد صحیح کلیه‌ها خواهد بود که نیازمند بررسی جدی است.

Creatinine در آزمایش خون و مشکلات کلیه

ممکن است برای بسیاری از شما، این سوال ایجاد شود که Creat در آزمایش خون چیست؟ و با مشکلات کلیوی چه ارتباطی دارد؟ در رابطه با بخش اول این سوال، در پاراگراف قبل، توضیحاتی را ارائه کردیم اما در رابطه با بخش دوم، می‌توانیم اینگونه توضیح دهیم که:

در هر شبانه روز، مقدار مشخصی از کراتین تولید شده توسط ماهیچه‌ها، شکسته و پس از تبدیل به کراتینین به خون و از طریق آن نیز، به کلیه‌ها به منظور دفع از بدن فرستاده می‌شود. در حالتی که کلیه‌ها سالم باشند، این ماده همراه با ادرار از بدن خارج می‌شود؛ اما در زمانی که مشکلی در عملکرد یک یا هر دو کلیه ایجاد شود، کراتینین موجود در خون، توسط کلیه‌ها جذب نمی‌شود. در نتیجه، میزان Creatinine در آزمایش خون افزایش خواهد یافت. در مقابل، وضعیت‌های خاصی مانند سوء تغذیه یا تغییرات شدید وزن نیز، می‌توانند باعث کاهش غیر طبیعی این ماده در خون فرد شوند.

چه کسانی باید آزمایش Creatinine انجام دهند؟

برای هر گروه سنی و با هر جنسیت و وزنی، سطح نرمال Creatinine در آزمایش خون، متفاوت است. در مقادیر کمتر از میزان نرمال، مشکلی برای وضعیت سلامتی بدن رخ نخواهد داد اما در حالتی که این میزان از حد طبیعی عبور کند، به معنای زنگ خطر برای بدن خواهد بود و فرد باید به پزشک مراجعه کند. مقادیر غیر طبیعی کراتینین در خون، خود را با طیف گسترده‌ای از علائم مختلف نشان می‌دهند که شامل موارد زیر است.

• تنگی نفس و
• درد در قفسه سینه
• خستگی یا ضعف مداوم
• سرگیجه
• ورم دست‌ها و پاها

مواردی از این قبیل نشان می‌دهد که می‌توانند بیانگر مشکلات جدی در کلیه و سایر ارگان‌های حیاتی باشند و نیازمند بررسی جدی هستند. علاوه بر این موارد، بیماران مبتلا به دیابت (نوع ۱ و ۲)، بیماران کلیوی، بیماران مبتلا به فشار خون بالا و همچنین افرادی که داروهای موثر بر عملکرد کلیه را مصرف می‌کنند، باید به صورت منظم، میزان Creatinine در آزمایش خون خود را با تجویز پزشک، بررسی کنند.

تفسیر آزمایش Creatinine

میزان Creatinine در آزمایش خون هر فرد، با توجه به سن، جنسیت و توده بدنی، متفاوت است. علاوه بر این موضوع، معمولا این آزمایش به تنهایی انجام نمی‌شود و در کنار آن، تست‌هایی مانند آزمایش اوره، BUN (اندازه گیری سطح نیتروژن خون)، اوریک اسید، آلبومین، اندازه گیری موادی مانند کلرید، سدیم و پتاسیم و سایر تست‌های مرتبط با کلیه نیز، از سوی پزشک درخواست می‌شود. از این رو، تفسیر نتایج اندازه گیری این آزمایش به تنهایی امکان پذیر نیست و اکیدا توصیه می‌کنیم که تفسیر این آزمایش و نتیجه گیری نهایی را صرفا بر عهده پزشک بگذارید.

علت پایین بودن Creatinine در آزمایش خون

به گفته سایت باحال مگ، کاهش میزان کراتینین در خون، معمولا رخ نمی‌دهد و تقریبا می‌توان گفت که حتی، بروز چنین وضعیتی نادر است. در واقع، شرایط بسیار خاصی مانند سوء تغذیه شدید یا کاهش وزن سریع و با میزان زیاد، می‌تواند باعث کاهش غیر طبیعی میزان کراتینین در خون فرد شود.

علائم پایین بودن Creatinine در آزمایش خون

میزان پایین کراتینین در خون، معمولا علائم خاصی ایجاد نمی‌کند و صرفا از طریق آزمایش خون، می‌توان به کمبود این ماده در بدن پی برد. از طرفی، کمبود کراتینین در خون، می‌تواند باعث بروز برخی از اختلالات جدی مانند مشکلات ریوی مزمن، نارسایی قلب، پارکینسون، آلزایمر و… شود و در صورت بروز علائم این بیماری‌ها، یکی از تست‌هایی که پزشکان درخواست خواهند کرد، اندازه گیری میزان Creatinine در آزمایش خون است.

انجام آزمایش Creatinine در منزل با هومکا

آزمایش اندازه گیری میزان کراتینین در خون، یکی از تست‌های ضروری برای بیماران کلیوی، مبتلایان به دیابت نوع ۱ و ۲، بیماران دارای فشار خون بالا و تمامی افرادی است که هر یک از علائم تغییرات سطح کراتینین به ویژه افزایش این ماده، در خون آنها مشاهده می‌شود. انجام این آزمایش، باید به صورت ناشتا و معمولا در ساعت‌های ابتدایی روز (صبح) انجام شود. از آنجایی که برای بسیاری از افراد، مراجعه در این ساعات به مراکز درمانی و آزمایشگاهی مقدور نیست، استفاده از خدمات آزمایش در محل، می‌تواند گزینه بسیار مناسبی باشد.

در همین راستا، مجموعه هومکا، با استفاده از خدمات تخصصی پرسنل مجرب، امکان دریافت نمونه خون مربوط به آزمایش کراتینین را در منزل یا محل کار شما فراهم کرده است. این آزمایش مانند تمامی خدمات آزمایش در منزل هومکا، توسط خدمات بیمه پایه و تکمیلی پوشش داده می‌شود و نیازی به نگرانی از بابت هزینه‌های این آزمایش نخواهید داشت. در صورتی که ساکن استان تهران تهران یا شهرهای کرج، مشهد، شیراز، اصفهان، رشت، اهواز و تبریز هستید و تمایل به استفاده از خدمات آزمایش در منزل هومکا دارید، می‌توانید از طریق تماس با شماره ۰۲۱۶۷۳۷۱ یا مراجعه به وبسایت هومکا به نشانی www.homeca.ir، خدمات آزمایش در منزل مورد نظر خود را ثبت کنید.