کلیههای شما اندامهایی به اندازه یک مشت هستند که در پایین قفسه سینه، در دو طرف ستون فقرات در پشت بدن قرار دارند. آنها چندین وظیفه را به عهده دارند و اهمیت به سلامت کلیه ها بسیار مهم است. از همه مهمتر، مواد زائد آب اضافی و سایر ناخالصیهای موجود در خون را پاکسازی میکنند. این مواد زائد در مثانه شما میماند و بعداً از طریق ادرار دفع میشود.
علاوه بر این، کلیههای شما میزان pH، نمک و پتاسیم را در بدن تنظیم میکنند. همچنین هورمونهایی تولید میکنند که فشار خون را تنظیم و تولید گلبولهای قرمز خون را کنترل میکنند.
کلیههای شما همچنین مسئول فعالسازی ویتامین D هستند که به بدن کمک میکند تا کلسیم را برای ساخت استخوانها و تنظیم عملکرد عضلات، جذب کند. حفظ سلامت کلیه برای تندرستی و سلامت عمومی شما ضروریست. با سالم نگه داشتن کلیه ها، بدن مواد زائد را به درستی فیلتر و دفع میکند، ضمن اینکه هورمونهایی تولید میکند تا به بدن به عملکرد مناسب خود کمک کند.
انواع بیماریهای کلیوی
بیماری مزمن کلیوی
شایعترین شکل بیماری کلیوی، بیماری مزمن کلیه است. یکی از دلایل عمده بیماری مزمن کلیه فشار خون بالا است. از آنجا که کلیههای شما به طور مداوم در حال فیلتراسیون خون در بدن شما هستند، در هر دقیقه حدود ۲۰ درصد از حجم کل خون را به خود اختصاص میدهند.
فشار خون بالا برای کلیههای شما خطرناک است، زیرا میتواند منجر به افزایش فشار بر روی گلومرول ها، واحدهای عملکردی کلیه شود. با گذشت زمان، فشار زیاد وارده بر دستگاه فیلتراسیون کلیهها به مرز خطر خواهد رسید و عملکرد آنها کاهش مییابد.
در نهایت، عملکرد کلیه تا حدی تخریب میشود که دیگر نمیتوانند عمل خود را به درستی انجام دهند و مجبور به دیالیز خواهید شد. دیالیز مایع را فیلتر میکند و مواد زائد خون را از ادرار خارج میکند، اما این یک راه حل بلند-مدت نمیتواند باشد. در نهایت، ممکن است به پیوند کلیه نیاز داشته باشید، اما همین هم به شرایط خاص شما بازمیگردد.
دیابت یکی دیگر از دلایل عمده بیماری مزمن کلیه است. با گذشت زمان، سطح کنترل نشده قند خون به واحدهای عملکردی کلیه شما آسیب میرساند، همچنین منجر به نارسایی کلیه میشود.
سنگ کلیه
یکی دیگر از مشکلات شایع کلیه، سنگ کلیه است. مواد معدنی و سایر مواد موجود در خون ممکن است در کلیهها متبلور شده و ذرات جامد یا سنگهایی را تشکیل دهد که معمولاً از طریق ادرار از بدن خارج میشوند. عبور سنگ کلیه از مجاری ادراری میتواند بسیار دردناک باشد، اما بندرت مشکلات قابل توجهی ایجاد میکند.
گلومرولونفریت
گلومرولونفریت التهاب گلومرول، ساختارهای میکروسکوپی در داخل کلیههای شماست که کار پاکسازی خون از مواد زائد را انجام میدهند. گلومرولونفریت میتواند به دلیل عفونت، داروها، ناهنجاریهای مادرزادی و بیماریهای خودایمنی ایجاد شود. این شرایط ممکن است خودبه خود بهتر شود یا با داروهای سرکوب کننده سیستم ایمنی درمان شود.
بیماری کلیه پلیکیستیک
کیستهای هر کلیه به تنهایی نسبتاً شایع و معمولاً بیخطر هستند، اما بیماری کلیه پلی کیستیک یک بیماری متمایز و جدیتر است. بیماری پلی کیستیک کلیه نوعی اختلال ژنتیکی است که باعث میشود بسیاری از کیستها به شکل کیسههای کروی حاوی مایعات در داخل و بر سطح کلیههای شما رشد کنند و در عملکرد کلیهها اختلال ایجاد کنند.
عفونتهای دستگاه ادراری
عفونت دستگاه ادراری در حقیقت عفونتهای باکتریایی هر یک از بخشهای دستگاه ادراری شما هستند. عفونت در مثانه و مجرای ادرار شایعترین عفونتها هستند. آنها به طور معمولا به سادگی قابل درمان هستند و اگر هم باشد عوارض طولانی مدت کمی دارند. با این حال، در صورتعدم انجام درمان، این عفونتها به کلیه سرایت کرده و منجر به نارسایی آنها میشوند.
آنچه که میتوانید برای بهبود سلامت کلیه انجام دهید
سلامت کلیه های شما در مجموع امری حیاتی برای سلامت کلی بدن میباشد. این اندامها وظیفه انجام عملکردهای بسیار زیادی را دارند، از پاکسازی خون از مواد زائد گرفته تا ساخت هورمون ها. به همین دلیل سلامت کلیهها باید در اولویت اصلی حفظ سلامتی باشند. داشتن و حفظ یک سبک زندگی فعال، سالم و آگاهانه بهترین کاری است که میتوانید برای اطمینان از سلامت کلیهها انجام دهید.
اگر به یک عارضه مزمن تهدید کننده سلامت مبتلا هستید که خطر آسیب کلیه یا بیماری کلیوی را افزایش میدهد، باید با پزشک خود نیز همکاری نزدیک داشته باشید تا متوجه علائم از دست رفتن کارکرد کلیهها بشوید.
نکات افزایش سلامت کلیه ها
فعال و از لحاظ بدنی متناسب باشید
ورزش منظم فقط برای کاهش سایز دور کمر مفید نیست. فعالیت ورزشی میتواند خطر بیماریهای مزمن کلیه را کاهش دهد. همچنین میتواند فشار خون شما را کاهش داده و سلامت قلب را تقویت کند، که هر دو برای جلوگیری از آسیب و افزایش سلامت کلیه مهم هستند.
برای برای کسب فواید تمرین لازم نیست دو ماراتن انجام دهید. پیاده روی، دویدن، دوچرخه سواری و حتی رقص برای سلامتی شما بسیار مفید است. فعالیتی را بیابید که شما را مشغول و سرگرم کند. راحتتر بتوانید به آن پایبند بمانید و نتایج خوبی با انجام آن کسب کنید.
قند خون را کنترل کنید
دیابت یا بیمارهایی که باعث افزایش قند خون میشود، ممکن است آسیب به کلیهها را افزایش دهند. هنگامی که سلولهای بدن شما نمیتوانند از گلوکز (قند) موجود در خون استفاده کنند، کلیهها مجبور میشوند برای تصفیه خون به سختی کار کنند. با گذشت سالها از این فعالیت معیوب، آسیب ممکن است به خطر جدی و تهدید کننده سلامت فرد منتهی شود.
اگر بتوانید قند خون خود را کنترل کنید، خطر آسیب را کاهش میدهید. همچنین، اگر آسیب به فوریت قطع شود، پزشک میتواند برای کاهش یا جلوگیری از آسیب بیشتر اقدامات لازم را انجام دهد.
کنترل فشار خون سلامت کلیه ها
فشار خون بالا میتواند باعث آسیب به کلیه شود. اگر فشار خون بالا با سایر عارضهها مانند دیابت، بیماری قلبی یا کلسترول بالا رخ دهد، تأثیر آن بر بدن شما قابل توجه میشود.
میزان فشار خون سالم ۱۲۰/۸۰ است. پیش فشار خون بالا بین آن نقطه و ۸۹/۱۳۹ است. تغییر سبک زندگی و رژیم غذایی سالم ممکن است در این مرحله به کاهش فشار خون کمک کند.
اگر میزان فشار خون شما به طور مداوم بالاتر از ۱۴۰/۹۰ باشد، ممکن است فشار خون بالا داشته باشید. شما باید با پزشک خود در مورد کنترل منظم فشار خون، ایجاد تغییر در شیوه زندگی و احتمالاً مصرف دارو صحبت کنید.
کنترل وزن و رژیم غذایی سالم
افراد دارای اضافه وزن یا چاقی در معرض ابتلا به تعدادی از وضعیتهای تهدید کننده سلامتی هستند که میتواند به کلیهها آسیب برساند. این موارد شامل دیابت، بیماری قلبی و بیماریهای کلیوی است.
یک رژیم غذایی سالم حاوی ترکیبات تازه مواد خوراکی کم سدیم، کاهش گوشتهای فرآوری شده و سایر غذاهای آسیب رسان به کلیه ممکن است به کاهش خطر کمک کرده و سلامت کلیه ها را افزایش دهد. این ترکیبات شامل گل کلم، زغال اخته، ماهی، غلات کامل و غیره میباشد.
مایعات زیادی بنوشید
در مورد توصیههای کلیشهای برای نوشیدن هشت لیوان آب در روز، جادو خاصی وجود ندارد، اما یک هدف خوب محسوب میشود، دقیقاً به این دلیل که شما را به هیدراته ماندن تشویق میکند. مصرف منظم و مداوم آب برای سلامت کلیههای شما لازم است.
آب به پاکسازی سدیم و مواد زائد از کلیهها کمک میکند. همچنین خطر ابتلا به بیماری مزمن کلیه را کاهش میدهد. حداقل در روز ۱.۵ تا ۲ لیتر آب مصرف کنید. دقیقاً میزان آب مورد نیاز شما تا حد زیادی به وضعیت سلامتی و سبک زندگی شما بستگی دارد.
عواملی مانند آب و هوا، ورزش، جنسیت، سلامت کلی و بارداری یا شیردهی مهم است که باید هنگام برنامه ریزی برای مصرف آب روزانه در نظر بگیرید. افرادی که قبلا سنگ کلیه داشتهاند باید کمی بیشتر آب بنوشند تا از تشکیل رسوبات سنگ در آینده جلوگیری کند.
برای سلامت کلیه ها سیگار نکشید
سیگار کشیدن به عروق خونی بدن آسیب میرساند. این منجر به کند شدن جریان خون در سراسر بدن و کلیهها میشود. سیگار کشیدن همچنین شما را در معرض خطر سرطان کلیه قرار میدهد. اگر سیگار را ترک کنید، این خطر کاهش مییابد. با این وجود رسیدن به سطح خطر در شخصی که هرگز سیگار نکشیده است سالها طول خواهد کشید.
از میزان مصرف قرصهای OTC آگاه باشید، (بدون نسخه)
اگر به طور مرتب داروی مسکن بدون نسخه (OTC) مصرف میکنید، احتمال آسیب به کلیهها را افزایش میدهید. داروهای ضد التهاب غیراستروئید (NSAID)، از جمله ایبوپروفن و ناپروکسن، اگر آنها را به طور منظم برای ساکت کردن درد مزمن، سردرد یا آرتروز استفاده کنید، میتواند به کلیهها آسیب برساند.
افرادی که هیچ مشکل کلیوی ندارند و گاهی اوقات دارو مصرف میکنند معمولا در خطر نیستند. با این حال، اگر روزانه و بطور مرتب از این داروها استفاده میکنید، میتوانید سلامت کلیههای خود را به خطر بیندازید. اگر میتوانید درد را تحمل کنید با پزشک خود در مورد درمانهای بیخطر کلیه صحبت کنید.
اگر میزان رسیک بیماری در شما بالاست عملکرد کلیه را آزمایش کنید
اگر در معرض خطر آسیب کلیوی یا بیماری کلیوی هستید، بهتر است به طور منظم آزمایش کارکرد کلیه را انجام دهید. احتمالا افراد زیر از غربالگری منظم بهرهمند میشوند:
- افرادی که بیش از ۶۰ سال سن دارند
- افرادی که با وزن کم به دنیا آمدهاند
- افرادی که بیماری قلبی عروقی دارند یا خانواده آنها بیماری قلبی عروقی دارند
- افرادی که سابقه خانوادگی فشار خون دارند
- افرادی که چاق هستند
- افرادی که معتقدند ممکن است آسیب کلیوی داشته باشند.
آزمایش منظم و هر چندوقت یک بار عملکرد کلیه راهی عالی برای شناخت سلامت کلیه و بررسی تغییرات احتمالی است. یک قدم پیش از هرگونه آسیب بودن میتواند به کاهش یا جلوگیری از آسیبهای بعدی کمک کند.
وقتی اوضاع اشتباه پیش میرود
کمی بیشتر از هر ۱۰ آمریکایی بالای ۲۰ سال علائمی از بیماری کلیوی را نشان میدهد. برخی از اشکال بیماری کلیوی پیشرونده هستند، به این معنی که بیماری با گذشت زمان بدتر میشود. وقتی کلیههای شما دیگر نمیتوانند مواد زائد خون را دفع کند، از کار میافتند.
تجمع مواد زائد در بدن میتواند مشکلات جدی ایجاد کند و منجر به مرگ شود. برای رفع این مشکل، خون شما باید از طریق دیالیز به صورت مصنوعی پاکسازی شود، یا در صورت نیاز باید پیوند کلیه صورت بگیرد.
تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com




سلام بنده کنسر کلیه داشتم که به طور اتفاقی در سنو گرافی مشخص شد و مجبور به برداشتن کامل کلیه شدم و ضعیت پاتالوزی استیج یک بیماری را نشان میداد بعد از گذشت4 ماه از عمل کلیه ایا من میتونم ورزش بدنسازی رو شروع کنم چون واقعا افسرده شدم این مدت دکتر هیچ توصیه ای به بنده نکرد برای ورزش گفت اون کلیت خوبه زندگی نرمال داشته باش
سلام؛ با پزشک دیگه ای مشورت کنید؛ به نظرم درسته محدودیت خواهید داشت ولی ممنوعیت نه
به مصرف آب حتما توجه کنید و کسانی که یک کلیه دارند ممکنه نیاز به احتیاط در هنگام مصرف بیش از حد پروتئین داشته باشند. تا کلیه شما بهش فشار نیاد
ممنون از توجه شما