درد سیاتیک ! آیا این کلمه برای شما آشنا نیست؟ آیا هنگام کار یا فعالیت درد، بی حسی و حس سوزش در قسمت پایین کمر، لگن و پاها را حس کردهاید؟ بله، این حس ناخوشایند مربوط به درد عصب سیاتیک میباشد.
سیاتیک چیست؟
سیاتیک لغتی است که سندروم درد، ضعف، بی حسی و سوزش را که از پایین کمر شروع شده و به سمت یک یا هر دو پا پایین میرود را توصیف میکند که غالباً در طول مسیر عصب سیاتیک اتفاق میافتد.
اگر عصب سیاتیک توسط ساختار اندام تحتانی دچار آسیب یا سوزش شود پس به احتمال زیاد شما این علائم را فقط در پاها بدون درد کمر حس خواهید کرد. این اتفاق به دلیل سندروم پیریفورمیس (priformis) – زمانی که عصب سیاتیک توسط عضله پیریفورمیس دچار درد و سوزش میشود و در موارد خیلی نادر زمانی که آسیبی در پاها وجود داشته باشد، به وجود میآید.
عصب سیاتیک چیست؟
برای نقل و انتقال پیام به تمام نقاط بدن و احساس درد، مغز از اعصاب استفاده میکند. بزرگ ترین عصب در اندام تحتانی عصب سیاتیک است و تمام عضلات از پشت پا تا پنجه پا را عصب رسانی میکند.
دلایل ریشهای درد سیاتیک غالباً به خاطر شرایط کمر است. از جمله:
- تخریب دیسک کمری
- سر خوردگی مهرههای کمری (Spondylolisthesis)
- تنگی مجرای نخاع
نشانههای درد سیاتیک مختلف است. از جمله این علائم میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- درد مداوم در یک قسمت لگن یا پا و معمولاً درد به سمت پایین.
- درد همراه با سوزش
- ضعف، بی حسی، محدودیت حرکتی در اندام تحتانی، سوزنی شدن پا
- افزایش درد هنگام نشستن یا ایستادن
راه حلهای مؤثر برای درد سیاتیک
با خواندن علائم سیاتیک شاید احساس کردهاید حتی درجه خفیفی از سیاتیک در پای شما وجود دارد. خوب اکنون چه باید کرد؟ چطور میتوان درد را کم یا بر طرف کرد و به زندگی عادی و فعال قبل برگشت.
مهمترین قدم برطرف کردن مواردی است که باعث ایجاد درد در شما میشوند. از موقعیتهایی که باعث ایجاد درد در شما میشوند پرهیز کنید. اگر در هنگام نشستن دچار درد میشوید بهتر است از بالشهای طبی برای صندلی یا از کمربندها و حمایت کنندههای طبی برای کمر استفاده کنید. اگر در هنگام راه رفتن یا نشستن دچار درد میشوید بهتر است انعطاف پذیری لگن و کنترل شکمی خود را توسعه دهید.
در مورد حرکات انعطاف پذیری هوشیار باشید. این تمرینات هر چند سفتی عضلات را کم کرده و باعث انعطاف و نرمی آنها میشوند اما ممکن است اعصابی که دچار آسیب شده باشند را بدتر کنند. با تمرینات مخصوص ثبات و استحکام کمر را افزایش دهید. تمرینات پاها را در دامنه کامل حرکتی و بدون درد بدون تشدید علائم و عوارض سیاتیک انجام دهید.
انجام دورههای درمانی فیزیوتراپی، کایروپراکتیک، گرما و سرما درمانی، طب سوزنی، ماساژ، درمان با داروهای گیاهی و تمرینات یوگا – Pigeon pose ، Seated hip stretch – برای درمان و کاهش درد سیاتیک توصیه میشوند.
ورزش برای کاهش درد سیاتیک
1. سر دادن عصب
این حرکت باعث افزایش و بهبود انعطاف پذیری میشود اما مواظب کشش اعصاب باشید. کشش اعصاب ممکن است باعث ایجاد احساس سوزش در آن ها شود. هرچه حرکت بدون آزادانه و بدون درد انجام شود بهتر است.
الف) برای انجام حرکت پشت به زمین دراز بکشید. پای راست از زانو 90 درجه خم و کف پا بر روی زمین باشد. پای چپ را از زیر زانو با دو دست گرفته و به داخل بدن بکشید تا کف پا از زمین جدا و ران عمود بر زمین باشد. سپس پای چپ را به آرامی به سمت بالا ببرید تا ساق پا عمود بر زمین شود. در اوج حرکت زانو مقدار کمی باید خم و کف پا به سمت سقف اتاق باشد. بعد از کمی مکث ساق پا را به وضعیت اول برگردانید. توجه کنید در کل حرکت پای راست و ران پای چپ ثابت هستند. این حرکت را به آرامی برای هر پا 10 بار انجام دهید. در این حرکت نباید عضلات همسترینگ را کش دهید.
ب) روش دیگری برای انجام این حرکت وجود دارد. به حالت حرکت قبل روی زمین دراز بکشید. کف پای راست بر روی زمین و پای چپ را با دستها از زیر زانو بگیرید و به طرف بدن بکشید. پای چپ را راست کرده که عمود بر زمین قرار بگیرد، هر چند باید زانو کمی خمیده باشد.
اکنون در اوج حرکت با انگشتان پا به سمت سقف اتاق اشاره کنید. این عمل باعث میشود تا کل پا در یک خط قرار بگیرد. بعد از کمی مکث انگشتان پا را پایین آورده تا به سمت دیوار پشت سر اشاره کنند. این حرکت را به آرامی برای هر دو پا تکرار کنید.
2. کشش عضلات پیریفورمیس
عصب سیاتیک برای اکثر افراد از کنار عضله پیریفورمیس عبور میکند. حتی دیده شده است در برخی افراد این عصب از میان عضله رد شده است. اگر این عضله دچار اسپاسم شود ممکن است بر عصب تأثیر گذاشته و موجب درد سیاتیک شود. برای فرار از این شرایط بهترین کار کشش عضله پیریفورمیس و تقویت عضلات دیگر در لگن است.
پشت به زمین دراز بکشید. زانوها خم و کف پاها بر روی زمین باشند. پای راست را از روی زانوی چپ عبور دهید. با کمک دست زانوی راست را از بدن دور کنید. پای راست باید شل و آرام باشد. در این حالت دستها را از زیر زانوی پای چپ قفل کرده و پای چپ را به داخل بدن بکشید. این حرکت باعث کشش و چرخش لگن میشود. این حرکت را با کششهای 30 تا 60 ثانیهای برای 5 بار در هر دو پا انجام دهید.
3. حلزون
به سمت چپ بدن دراز بکشید. پاها را از زانو تا زاویه 90 درجه خم کنید. دست چپ زیر سر و دست راست جلو بدن بر روی زمین باشند تا بتوانید به راحتی تعادل خود را حفظ کنید. مچ پاها و زانوها باید دقیقاً بر روی هم باشند. در این حالت زانوی راست را بلند کرده تا از زانوی چپ فاصله بگیرد. سپس به آرامی زانو را پایین ببرید تا به زانو دیگر برسد. این حرکت را حداقل 20 تکرار در سه ست برای هر پا انجام دهید. برای چالش بیشتر می توانید یک کش پهن را در قسمت ران پاها ببندید تا فشار بیشتری بر عضلات وارد شود.
4. حشره مرده
یکی از بخشهای مهم فرایند بازتوانی درد سیاتیک، افزایش استواری تنه است. حرکت حشره مرده ورزشی عالی برای افزایش قدرت و استواری تنه است. پشت به زمین دراز بکشید. هر دو دست را صاف و مستقیم بالای سر و عمود بر زمین نگه دارید. پاها را از لگن و زانو خم کرده و بالا نگه دارید به طوری که زاویه بین لگن و رانها 90 درجه و زاویه زانوها هم 90 درجه باشد. برای انجام این حرکت، دست و پای مخالف را باید همزمان جابجا کنید یعنی دست را به عقب و پشت سر برده و پا را از لگن و زانو صاف کرده و به پایین و جلو بدن ببرید. این حرکت باید با دست و پای مخالف انجام شود.
5. سگ پرنده
حرکت سگ پرنده کنترل تنه را از طریق به چالش کشیدن بدن بوسیله استوار نگه داشتن آن بر روی دست و پای مخالف افزایش میدهد. شانه و تنه باید در یک خط مستقیم کنترل کنید. دست و پای مخالف را از زمین بلند کنید و آنها را در هوا صاف کنید تا موازی زمین شوند. دست و پا را به وضعیت اول برگردانید و حرکت را دست و پای مخالف تکرار کنید. حرکت را برای هر سمت 10 تکرار انجام دهید.
6. بالا آوردن زانو
بر روی یک صندلی یا تخت بلند بنشینید طوری که کف پاها از زمین فاصله داشته باشد و پشت و تنه کاملاً صاف و در یک راستا باشند. پای چپ را از زانو راست کنید تا ساق و کف پا به سمت بالا بیاید. وقتی ساق پا موازی زمین شد گردن و سر را به سمت عقب ببرید. چند ثانیه کوتاه مکث کرده و پا و سر را به وضعیت اول برگردانید و گردن را جلو ببرید. این حرکت باید آرام و با تمرکز انجام شود.
7. خم کردن تنه
بر روی زمین روبروی یک دیوار بنشینید. کف پاها را به دیوار بچسبانید. زانوها و تنه صاف باشند. دستها را پشت گردن قلاب کنید. برای انجام حرکت گردن را به سمت جلو خم کنید تا احساس کشش در ناحیه گردن، ستون فقرات، پشت و گردن ایجاد شود. در این حالت سه ثانیه مکث کرده و به وضعیت اول برگردید. این حرکت را 10 بار تکرار کنید.
تهیه و ترجمه: Elmevarzesh.com
منابع: builtlean– activebeat









سلام. من 2 ماه در باشگاه بدنسازی تمرین کردم. بعد به خاطر یک روز برفی و بدون لباس مناسب، وقتی برگشتم خونه و بدنم گرم شد، ناگهان درد سیاتیک گرفتم. خوشبختانه الان اون درد خیلی کم شده. میخواستم بدونم میتونم تمرینات بدنسازی رو ادامه بدم یا نه؟ البته ناگفته نمونه من از زمان شروع درد تا به الان باشگاه نرفتم.
سلام؛ شما باید بری پیش پزشک، بررسی کنه علت این درد چی هست و آیا مشکلی داری یا نه
سلام!
من 20 ساله هستم و BMI م 19.1 هست و نیاز به عضله سازی دارم! حدود 3 ماه هست که درد خفیف سیاتیک دارم به خصوص در سمت چپ بدنم! MRI کاملا سالم بوده و به توصیه ی پزشک این 3 ماه تقریبا استراحت نسبی داشتم اما افاقه نکرده!
تصمیم گرفتم با ورزش این مسئله رو تغییر بدم اما با این شرایط نمی دونم چه رشته ای رو انتخاب کنم که هم باعث افزایش توده ی بدنیم(عضله سازی) وهم تقویت عضلاتم بشه هم آسیب جدی تری وارد نشه و سیاتیکم رو هم درمان کنه.
ممنون می شم در این رابطه راهنماییم کنین!
سلام، تمرینات بدنسازی می تونه بهتون کمک کنه، منتها مربی باید خیلی علم این کار رو داشته باشه، خیلی هم تأکید دارم فیزیوتراپی برید حتماً
و یک سوال دیگه … آیا برای قوز کمر ( تمرینات و ورزش هایی هست ) که من بتونم به مرور زمان شیوه ایستادن و راه رفتنم رو اصلاح کنم . اصلا امکان پذیر هست ؟ ممنون میشم اگر امکانش هست من رو راهنمایی بفرمائید که همکارانتون که در این زمینه تخصص دارند به من کمک کنند . ( در زمینه پرداخت هزینه هم مشکلی ندارم … )
بله، منتها به سن ابتلا به ناهنجاری ربط داره، اگر بعد از بلوغ باشه راحت درمان میشه اما ار قبل از بلوغ باشه مقداری دشوار هست، مطالب زیر رو مطالعه کنید. البته قوز در ناحیه پشت هست نه کمر، در کمر گودی کمر پیش میاد
قوز پشت را با ورزش درمان کنید
درمان ناهنجاری کیفوز
بررسی ناهنجاری قامتی و اصلاح آن
شیوه صحیح درست نشستن، ایستادن و راه رفتن
سلام . واقعا ممنونم از سایت فوق العاده ای که دارید و مطالب ارزنده ای که بصورت رایگان در اختیار ما قرار دادین . من فوق العاده به سایت شما اعتیاد پیدا کردم … من توی مدتی که دارم تمرینات بدنسازی انجام میدم متاسفانه سیاتیکم آسیب دیده . یک جلسه ماساژ درمانی هم که رفتم گفت از هر دو طرف این اتفاق برام افتاده بصورتیکه ورم به پاهام منتقل شده . و همینطور کمرم رو هم درگیر کرده که مجبور شدم چند روزی رو از تردمیل دوری کنم بخاطر توصیه اشتباه افرادی که در باشگاه تمرین میکردند دچار انتخاب اشتباه یه سری حرکات ورزشی شدم . آیا نیازی هست که من برای این دردهای سریالی به مطلب پزشک ارتوپد یا فیزیوتراپی برم یا انجام دادن این تمرینات کافی هستند ؟
سلام، از لطف شما ممنونیم، توصیه می کنم حتماً به فیزیوتراپ مراجعه کنید تا دقیق برنامه ورزشی رو هم براتون تجویز کنه، این مطالب ما بیشتر جنبه آموزشی داره و قطعاً جای توصیه های پزشک متخصص رو نمی گیره
سلام ممنون از مطالب مفیدتون من هرروز مطالب شما رو دنبال میکنم اگه امکانش هست راجع به اسپاسم عضله زیر کتف هم مطلب بزارید چون فکر میکنم مشکل اکثر ورزشکارها باشه مخصوصا به خاطر هوای سرد بیرون و هوای گرم داخل باشگاه لطفا راه های درمان و حرکات کششی مربوطه رو معرفی کنید ممنون از شما هرچند که من چندین بار چندین سوال پرسیدم و دریغ از یه پاسخ کوتاه از طرف شما امیدوارم این یکی رو مثل بقیه نادیده نگیرید .
سلام. تا جایی که سعی شده به همه کامنت ها رسیدگی کردیم. ولی در کل چشم. این موضوع رو پیگیری میکنیم.
با تشكر از پاسختون
به نظر شما چه نوع تمرين هايي باعث تقويت عظلات كمر و ماهيچه هاى ان مى شود؟
من از برنامه تمرينى p90x تونى هرتون (tony horton) استفاده مى كنم.
سلام. تمریناتی مثل پل، سوپرمن، استفاده از دستگاه فیله کمر، پلانک و غیره
سلام
من کاهش مفصلی بین مهر های l4 و l5 ستون فقرات دارم و در این چند سالی که ورزش و فیتنس کار می کنم سعی می کنم همواره فرم صحیح بدن را در انجام حرکات با وزنه و بدون وزنه را داشته باشم .ایا این کاهش مفصلی می تواند به دیسک فشار آورد؟ چون پزشک یکبار گفت بیشتر اعصاب ان ناحیه را درگیر می کند . البته این را باید بگم که در دو مورد هم گرفتگی شدیدی در ان ناحیه داشتم.
سلام. کاهش مفصل بین مهره ها بر روی دیسک ها فشار وارد میکنه اما با تقویت عضلات ناحیه، انجام تمرینات انعطاف پذیری، رعایت فرم صحیح تمرینات و تغذیه مطلوب این اثرات منفی به حداقل میرسه.
سلام و خسته نباشید..سپاسگزارم از مطالب بسیار عالی..واقعا یک سایت بی نظیر که من هرگز نمونه اش را ندیدم..امیدوارم پاداش تمام تلاشهاتون رو بصورت معنوی دریافت کنید
سلام؛ از لطف شما سپاس گذاریم