روش اسکین فولد تا چه حد در تعیین درصد چربی بدن مفید است؟

وزن شما اطلاعات کمی در مورد محتوای چربی بدن‌تان در اختیار شما می‌گذارد. عددی که ترازو نشان می‌دهد هم بیانگر وزن تمام بافت‌های بدن‌تان است که شامل توده‌ی بدون چربی و مایعات نیز می‌شود. دقیق‌ترین راه‌های تعیین درصد چربی بدن، استفاده از امکانات پزشکی است که سنجشی درست ارائه می‌دهند که بسته به متدی که مورد استفاده است شاید گران‌قیمت باشند. یک شیوه‌ی نه چندان تکنولوژیکی که می‌توانید در خانه برای تعیین درصد چربی بدن‌تان بکار ببرید استفاده از کالیپر یا قطرسنج ارزان‌قیمت است. سوال این است که این متد تا چه اندازه دقیق است؟ آیا روش اسکین فولد سنجشی معتبر برای درصد چربی بدن محسوب می‌شود؟

کالیپر یا کولیس‌های مخصوص اسکین فولد برای اندازه گیری قطر یا ضخامت چربی زیرپوستی شما طراحی شده‌اند. وقتی اندازه‌ گیری‌ها انجام شد اعداد بدست آمده با هم جمع شده و با استفاده از یک معادله، درصد چربی بدن محاسبه می‌شود.

دقت روش اسکین فولد به تکنیک آن بستگی دارد

برای اندازه گیری، با انگشت اشاره و انگشت شست، یک تا (فولد) از پوست خود را می گیرید و از بدن فاصله می‌دهید و سپس در زاویه‌ی درستی داخل کالیپر قرار می‌دهید. باید فقط چربی را بگیرید نه عضله و یا فاشیا (پرده‌های بافتی اطراف عضلات). برای دقیق بودن این تکنیک باید فشاری که به هر دو طرف وارد می‌شود ثابت باشد و اگر با فشار یکنواخت هر قسمت را نگیرید، نتیجه درست نخواهد بود. برای این کار نیاز به تمرین دارید و باید سه یا چند قسمت از بدن را با کالیپر اندازه بگیرید.

مثال برای خانم‌ها

ران: کالیپر را جایی بین باسن و زانو قرار داده و پوست را جوری بگیرید که تای عمودی داشته باشید.

بالای استخوان ایلیاک (تهیگاهی): کالیپر را یک سانتیمتر بالاتر از برجستگی قدامی استخوان ایلیاک قرار دهید، یعنی بالای استخوان لگن و یک تای (فولد) اریب ایجاد کنید.

سه سربازو: کالیپر را جایی بین شانه و آرنج در پشت بازو قرار داده و یک تای عمودی ایجاد کنید.

برای دقیق‌تر شدن اندازه گیری‌ها، هر قسمت را دوبار اندازه گیری کنید و اگر عددهای بدست آمده، اختلاف‌شان بیشتر از یک میلیمتر بود، برای بار سوم هم اندازه گیری کرده و میانگین این سه عدد را محاسبه کنید. برای تکرار دوم اندازه گیری‌ها، ابتدا یک بار هر سه قسمت را اندازه بگیرید و بعد برگردید و تکرار کنید؛ یعنی یک قسمت را دوبار پشت سر هم اندازه نگیرید. این کار به پوست فرصت می‌دهد که به وضعیت نرمال خود برگردد. سَمت اندازه گیری را تغییر ندهید و فقط سمت راست بدن را اندازه بگیرید. دقت کنید که درجه بندی کالیپر، تنظیم بوده و فشار دهانه‌اش مناسب باشد.

دقت روش اسکین فولد با کالیپر تا چه حد است؟

یکی از بزرگترین معایب استفاده از کالیپر این است که تا حدود بسیار زیادی به عملکرد عامل این روش بستگی دارد. اگر شما از چند نفر بخواهید که برای‌تان اندازه گیری کنند، به احتمال زیاد هر کدام‌شان عددهای متفاوتی ارائه خواهند داد. به همین دلیل این ابزار برای محاسبه‌ی درصد چربی بدن، کاملا دقیق نیست. ضمنا فاکتورهایی چون وضعیت مایعات بدن هم می‌تواند روی اندازه‌ها تاثیر بگذارد. اسکین فولد بیشتر از هر چیزی برای ثبت تغییرات چربی بدن در طی یک دوره مناسب است.

بعد از اندازه گیری اسکین فولد در هر قسمت از بدن، عددها را یادداشت کرده و برای مراجعات بعدی نگهداری کنید. بعد از سنجش‌های بعدی، عددهای کنونی و قبلی را با هم مقایسه کنید. همچنین می‌توانید عددهای بدست آمده از هر قسمت را با هم جمع کرده و با استفاده از جدولی که برای همین منظور طراحی شده، درصد چربی بدن خود را محاسبه کنید.

بهتر است هر بار اندازه گیری‌ها توسط یک نفر انجام شود. اگر فردی که اندازه گیری را انجام می‌دهد فولد پوست را محکم‌تر بگیرید، چربی بدن شما به اشتباه بیشتر نشان داده خواهد شد و اگر هم فولد پوست را کمتر بگیرید، چربی کمتر نشان داده خواهد شد.

پس می‌بینید که این شیوه چندان دقیق و مفید نیست و متدی است که تنها برای نشان دادن نوسانات چربی زیر پوست شما مناسب است. اسکین فولد نمی‌تواند چربی درونی یعنی چربی عمقی شکم را که ارتباط تنگاتنگی با بیماری‌هایی چون دیابت نوع دوم دارد اندازه بگیرد. اگر سنجش چربی بدن از جنبه‌ی سلامت برای شما مهم باشد، باید بدانید که معیار، چربی عمقی ناحیه‌ی شکم است و نه سایر نواحی.

بنابراین شاید شما با استفاده از روش اسکین فولد به این نتیجه برسید که درصد چربی بدن‌تان پایین است، اما در معرض خطر بیماری‌هایی خاص باشید، زیرا مقدار زیادی چربی درونی دارید که کولیس نتوانسته است آنها را اندازه بگیرد و به شما اعلام کند. برخی از  فرمول‌ها و محاسبه‌گرهای اسکین فولد، فاکتور سن را هم شامل می‌شوند چون چربی درونی با افزایش سن بیشتر می‌شود.

آیا شیوه‌های بهتری برای تعیین درصد چربی بدن وجود دارد؟

اگر هزینه برای شما مهم نیست می‌توانید از ابزارهایی با تکنولوژی بالاتر استفاده کنید؛ اسکن اشعه‌ی ایکس که به آن DEXA می‌گویند می‌تواند درصد چربی بدن شما را به دقت نشان دهد. متخصصان بهداشت و سلامت به اسکن DEXA، «استاندارد طلایی» جهت سنجش درصد چربی بدن می‌گویند، اما با این وجود این شیوه هم صددرصد صحیح نیست! مطالعات نشان می‌دهد این شیوه می‌تواند تا ده درصد، درصد چربی را بالاتر تخمین بزند و دستگاه‌های مختلف ممکن است نتایج متفاوت نشان دهند.

به هر حال اگر اسکین فولد، روش انتخابی شماست بهتر است نوع با کیفیت آن را خریداری کنید، تنظمات آن را به خوبی انجام دهید، تکنیک درست آن را یاد بگیرید و از آن برای مشاهده‌ی نوسانات و تغییرات چربی بدن در طول زمان استفاده کنید.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com