نویسنده:
زمان مطالعه:
آخرین ویرایش:
زانو یکی از مهمترین مفاصل بدن محسوب می‌شود، به خصوص برای ورزشکاران، چرا که این مفصل در فعالیت‌های ورزشی به دلیل ارتباط ضعیف استخوان‌های آن با یکدیگر بسیار آسیب‌پذیر است و آسیب های زانو نیز یکی از شایع ترین مشکلات در افراد است. مفصل زانو در مقابل نیرو‌های که از طرفین به آن وارد می‌شود و نیرویی که حرکت چرخش در آن تولید می‌کند بدون دفاع است. در این مطلب آسیب های زانو را به شما معرفی می‌کنیم.
آسیب ناشی از فشار
کمبود لایه‌های حمایت کننده در مفصل زانو آن را مستعد پذیرش صدمات ناشی از فشار می‌نماید. در فوتبال، بسکتبال و کشتی موقعیت‌های بسیاری ایجاد می‌شود که باعث فشردگی و کوبیدگی زانو می‌شود. نیرویی که بر اثر ضربه وارد می‌شود ممکن است منجر به پارگی پرده سینوویال و یا پرده ضریع شود.
آسیب ناشی از پیچیدگی
آسیب ناشی از پیچیدگی بر اثر چرخش غیر طبیعی زانو صورت می‌گیرد. در نتیجه چرخش غیر طبیعی در اندام‌های داخلی زانو، تغییر وضعیت ایجاد می‌شود. اغلب در حین فعالیت‌های مانند کشتی، فوتبال، بسکتبال و اسکی، موقعیت‌های بسیاری ایجاد می‌شود که زانوی ورزشکار را در معرض صدمات ناشی از پیچیدگی قرار می‌دهد. در چنین موقعیت‌های پا در یک جهت ثابت می‌شود و بدن در جهت مخالف حرکت می‌کند.
کبودی عضلات زانو
ضربه مستقیم و شدید وارد بر عضلاتی که از مفصل زانو عبور می‌کنند شرایط بسیار دشواری را برای ورزشکار ایجاد می‌کند. یکی از عضلاتی که بیشتر در معرض کبودی قرار دارد، عضله پهن داخلی از گروه عضلات چهار سر ران است. کبودی این عضله دارای تمام علائم اسپرین مفصل زانو می‌باشد که عبارتند از: درد شدید، فقدان حرکت و تورم. تورم و تغییر رنگ به دلیل پارگی بافت عضلانی و رگ‌های خونی است. چنانچه اقدامات اولیه برای درمان صورت گیرد مانند کمپرس سرد، بعد از ۲۴ ساعت مجددا” می‌توان از زانو استفاده کرد. البته زمان برگشت به تمرین بستگی به شدت آسیب دارد.
کبودی کپسول مفصلی
کبودی کپسول مفصلی اغلب با کبودی عضلات و پرده ضریع همراه است. نیرویی که منجر به آسیب زانو می‌شود اگر به بافت کپسول مفصلی وارد شود ممکن است باعث پارگی مویرگ‌ها شود و در ضمن تحریک پرده سینوویال را نیز باعث می‌شود و در نتیجه مایعات به داخل حفره سینوویال و فضای اطراف مفصل زانو نفوذ خواهند کرد. نفوذ مایعات در این حرفه و فضای اطراف مفصل بسیار آهسته صورت می‌گیرد به طوری که این امر محسوس نمی‌باشد. در این وضعیت باید از ادامه فعالیت تا بهبودی خودداری کرد چرا که موجب خون ریزی در آن ناحیه می‌شود. اگر مفصلی مکررا «دچار خونریزی شود احتمالا» آن مفصل گرفتار التهاب مزمن پرده سینوویال نیز خواهد شد.
در رفتگی زانو
در رفتگی زانو بر اثر جابه جایی استخوان‌های زانو اتفاق میفتد و شامل علائمی مانند: تورم، تغییر شکل مفصل زانو، کاهش دامنه حرکت و درد هنگام حرکت دادن زانو. در طی در رفتگی زانو استخوان‌های زانو از جای خود خارج می‌شوند که ممکن است بر اثر برخی از سوانح و حوادث مانند تصادف، افتادن از مکانی بلند و آسیب‌های ورزشی رخ دهد.
التهاب کیسه زلالی اطراف زانو
یکی دیگر از آسیب های زانو مربوط به کیسه زلالی است. در اطراف زانو تعدادی کیسه زلالی وجود دارد. کیسه‌های سینوویال که می‌توانند تولید مایع کنند. هر یک از این کیسه‌ها ممکن است صدمه ببینند و موجب التهاب شوند. برای استخوانی مانند کشکک آسیب‌های کیسه جلویی شایع است. پس از ورود ضربه به این ناحیه ممکن است خون ریزی داخلی اتفاق بیافتد و باعث التهاب کیسه زلالی یا خون ریزی در کیسه زلالی شود. همچنین حرکت تکراری و فشار می‌تواند التهاب حاد یا مزمن کیسه‌های زلالی را باعث شود. سایر کیسه‌های زلالی اطراف زانو ممکن است به همین شکل آسیب ببینند اما احتمال آن خیلی کمتر است.
علائم و تشخیص
- درد پایدار در ناحیه‌ای که کیسه زلالی در آن قرار دارد. این درد بیشتر در مواقع اعمال فشار بر مفصل زانو ظاهر می‌شود.
- حساسیت و تورم روی کیسه‌های زلالی.
- برخی اوقات پوست روی کیسه‌های زلالی داغ و قرمز می‌شود.
- هنگام وارد آمدن فشار بر کیسه زلالی مقاومتی اسفنج گونه مشاهده می‌شود که نشانگر تجمع مایع است.
آسیب رباط‌ها
شاید بتوان گفتن یکی از بدتری آسیب های زانو آسیب به رباط ها باشد. از آنجا که آسیب‌های رباط مفصل زانو باعث اختلال در پایداری غیر فعال زانو می‌شود، باید به عنوان خطر بالقوه تحت درمان قرار گیرد. آسیب‌های رباط مانند منیسک شایع بوده و عمدتا” ورزشکاران رشته‌های دارای برخورد مانند فوتبال، هندبال، بسکتبال را در بر می‌گیرد. آسیب‌های رباط در مفصل زانو ناشی از برخورد با حریف در ورزش‌های دارای برخورد است اما این نوع آسیب می‌تواند بدون هیچ گونه تماس بدنی نیز به وجود آید، مانند چرخش و سایر حرکت‌های که فراتر از دامنه طبیعی حرکت است.
اکثرا” رباط دو طرفی درشت نی گرفتار اسپرین می‌شود. ضرباتی که بر جانب خارجی زانو وارد می‌آید ممکن است منجر به اسپرین رباط دو طرفی درشت نی شود. صدماتی که بر رباط دو طرفی درشت نی وارد می‌آید به مراتب شدیدتر از صدماتی است که بر رباط دو طرفی نازک نی وارد می‌آید زیرا بین کپسول مفصلی و رباط مربوطه رابطه مستقیم وجود دارد.
اسپرین رباط‌های جانبی درشت نی و نازک نی دارای درجات گوناگون می‌باشد. شدت و یا درجات اسپرین این رباط‌ها با عواملی در ارتباط است ابن عوامل عبارتند از: موقعیت زانو، صدمه قبلی و قدرت عضلانی که از روی مفصل عبور می‌کنند. میزان نیرو و زاویه ضربه، ثابت بودن پا و شرایط سطح داخلی زمین بازی بر عکس اسپرین رباط دو طرفی درشت نی؛ اسپرین رباط دو طرفی نازک نی بر اثر ضرباتی ایجاد می‌شود که بر جانب داخلی زانو وارد می‌آیند
نشانه‌ها
کشیدگی شدید یا پارگی رباط جانبی داخلی زانو سبب احساس پارگی در سمت داخلی زانو می‌شود. همچنین بدنبال آن زانو ممکن است متورم و ناپایدار شود. عامل این آسیب اعمال فشار قوی به سمت خارج زانو است بطوری که زانو از خارج به داخل فشرده شود. دقیقاً برعکس این اعمال فشار (یعنی از داخل به خارج زانو) در آسیب رباط جانبی خارجی رخ می‌دهد. در هر دو حالت در محل اصابت ضربه به زانو کبودی و در سمت مقابل کشیدگی رباط یا پارگی آن رخ می‌دهد. ورزش‌های تماسی مثل فوتبال از مهمترین علل این آسیب محسوب می‌شوند.
ارزیابی
بعد از یک شرح حال سریع و معاینه فیزیکی توسط پزشک و انجام اقدامات اولیه حمایتی (سرما درمانی، فشار موضعی، بالا نگه داشتن و استراحت) معمولاً پزشک درخواست MRI برای بررسی وضعیت رباط می‌کند.
درمان
در موارد کشیدگی خفیف این دو رباط همان درمان حمایتی که اشاره شد کافی است. اما در موارد پارگی رباط جراحی بهترین پاسخ درمانی را خواهد داشت.
کشیدگی و پارگی رباط‌های صلیبی
رباط‌های صیلبی طوری طرح ریزی شده‌اند که استخوان درشت نی را روی استخوان ران ثابت می‌کنند. رباط متقاطع قدامی از جلو درشت نی شروع شده و به طرف عقب؛ خارج و بالا ادامه پیدا کرده به روی جنب داخل کندیل خارجی ران می‌نشیند. رباط متقاطع خلفی از قسمت عقب درشت نی شروع شده، به طرف بالا، جلو و داخل ادامه پیدا کرده به روی جانب خارجی کندیل داخلی استخوان می‌نشیند.
آسیب رباط صلیبی قدامی که از شایع‌ترین آسیب‌های ورزشی است اغلب در نتیجه ایست ناگهانی و اعمال فشار به جلو روی زانو ناشی از این ایست ناگهانی و نیز در پیچ خوردگی‌های زانو ایجاد می‌شود. رباط صلیبی خلفی قوی‌تر و محکم‌تر از رباط صلیبی قدامی است و کمتر دچار پارگی می‌شود. کشیدگی و پارگی‌های رباط صلیبی خلفی احتیاج به نیروی زیادی دارد مثل برخورد داشبورد ماشین به پائین زانو در هنگام تصادف رانندگی. بخاطر همین نیروی شدیدتر برای پارگی رباط صلیبی خلفی نسبت به نوع قدامی اغلب آسیب‌های رباطی همراه با آسیب منیسک هم همراه با آسیب رباط صلیبی خلفی وجود دارد.
نشانه‌ها
اگر رباط صلیبی قدامی پاره شود صدای «تق» در مفصل شنیده می‌شود. همچنین امکان دارد زانو ناپایدار شود و درد به قدری شدید باشد که فرد دچار تهوع و استفراغ شود. بدنبال این پارگی طی چند ساعت به علت خونریزی داخل مفصلی متورم و پر از خون خواهد شد.
درمان
برای آن‌ها که نیاز شدید و قوی به زانوها دارند مثل ورزشکاران حرفه‌ای درمان جراحی بهترین پیش آگهی را دارد ولی برای آن‌ها که استفاده شدید از زانو نمی‌کنند را می‌توان با آتل گیری و درمان غیر جراحی بهبود بخشید.
پارگی‌های تاندونی
تاندون عضله چهار سر رانی می‌تواند دچار پارگی ناکامل یا پارگی کامل شود. پارگی تاندون چهار سر در بالای کشکک معمولاً در افراد ورزشکار بالای ۴۰ سال روی می‌دهد حال آنکه پارگی تاندون چهار سر در زیر کشکک معمولاً در افراد جوانی که سابقه التهاب تاندون این ناحیه یا تزریق کورتون به زانو دارند رخ می‌دهد.
نشانه‌ها
پارگی تاندون چهار سر رانی سبب درد( بخصوص در هنگام پرتاب پا یا بازکردن زانو (می شود. چنانچه پارگی کامل باشد فرد ورزشکار قادر نیست زانو را باز کند و ساق را جلو بیاورد.
درمان
پارگی جزئی را می‌توان با آتل گیری درمان کرد اما پارگی کامل نیاز به جراحی دارد.
آسیب منیسک
از دیگر آسیب های زانو ضایعه آسیب‌دیدگی منیسک زانو است که اغلب زمانی ایجاد می‌شود که زانو همزمان با چرخش تحت کشش هم قرار بگیرد و غضروف منیسک بین استخوان زانو و درشت‌نی تحت فشار قرار گرفته باشد. معمولا” منیسک داخلی بیشتر از منیسک خارجی آسیب می‌بیند البته باید دانست که مشاهده این ضایعه در بچه‌ها بسیار نادر می‌باشد.
علائم آسیب‌دیدگی منیسک
وقتی روی مفصل فشار وارد بیاید یا مفصل زانو بچرخد درد در مفصل (در قسمت طولی آن) ایجاد می‌شود. چنانچه حرکت‌های بخصوصی باعث بروز درد ناگهانی شود ادامه این حرکات ممکن است به التهاب زانو اضافه کند، در پاره‌ای از موارد زانو قفل می‌کند که نشانه متلاشی شدن منیسک بر اثر فشار وارد آمده روی آن می‌باشد. در مواردی دیگر منطقه‌ای از زانو به نظر حساس می‌آید که ناشی از بیرون‌زدگی مایع مفصل است (کیست منیسک). باید به این نکته هم توجه داشت که طولانی شدن زمان ناراحتی باعث کاهش حرکات عضله رانی و در نتیجه تضعیف آن‌ها خواهد شد.
درمان موارد حاد
درمان باید بلافاصله بعد از آسیب‌دیدگی شروع شود. هدف از درمان فوری به منظور جلوگیری از جراحات بیشتر می‌باشد و تا جایی که ممکن است از خونریزی بعدی جلوگیری به عمل می‌آید. درمان موثر باعث کاهش خونریزی، عدم تشکیل بافت ناشی از جوش خوردن زخم و جلوگیری از عوارض دیگر می‌شود که در صورت‌عدم جلوگیری به موقع این عوارض طبیعتا” می‌تواند باعث طولانی‌تر شدن دوره بازتوانی و یا حتی منجر به ناتوانی گردد.
دیگر آسیب های زانو
در خصوص سایر آسیب های زانو مانند، آسیب منیسک به طور کامل، تاندونیت کشکک، شکستگی و دررفتگی کششک هر کدام در یک مطلب جداگانه بحث شده است. شما می‌توانید برای مشاهده مطالب آن به لینک‌های زیر مراجعه کنید.
تهیه و تدوین : elmevarzesh.com
منابع:آسیب شناسی ورزشی حمید خداد، آسیب های ورزشی ، دکتر رضا قراخانلو،حسن دانشمندی، محمد حسین علیزاده
برچسب‌ها:
به اشتراک بگذارید:
مطالب مرتبط
سلام .خداقوت
یه مطلبی گذاشتین توی تلگرام …با عنوان اینکه مفاصل رو حین تمرین قفل نکنید چون منجر به آسیب دیدگی میشه…. یک مثال هم آوردید… خیلی جالب بود… حالا سئوالم اینه که : توی حرکت لانجز و یا اسکوآت چجوری میشه زانو قفل میکنه؟ یعنی چی میشه که زانو ناخودآگاه قفل میشه؟
سلام، دو چیز هست، یکی مثل باز کردن بیش از حد عضو، مثل آرنج؛ یا مثلاً حرکت پرس پا که وقتی وزنه رو ببری بالا زانو را صاف صاف کنی، یا زنه رو بیاری پایین زانو تمام خم بشه، این مثال بهتر می تونه متوجهت کنه، اون قضیه لانچ و اسکوات در حین حرکت صحیح مانعی نداره
سلام من تو یه تصادف زانوم پاره شده و کپسول زانو پاره شده آیا پارگی کپسول خطرناکه و بعدها دچار مشکل میشم تا کی نمیتونم کامل راه برم
سلام، طبیعتاً وضعیت عادی نیست و باید مراقب باشید، شما بهتره حضوری با پزشک مشورت کنید
سلام خسته نباشید من توی فوتبال بعد از ضربه به توپ زانوم یجوری شده. موقع خم و راست کردن زانوم انگار یه چیزی روی قسمت بیرونی زانوم تکون میخوره ولی درد و تورم نداره. اما اون زانوی دیگم اصلا اینجوری نمیشه. مشکلی هست بنظرتون؟
سلام؛ باید پزشک حضوری بررسی کنه دوست عزیز، زانو یه کم پیچیده ست
سلام
اقای دکتر من ۳ سال پیش acl عمل کردم ولی بعد از برگشتم به فوتبال دوباره زانوم ثبات نداشت و هم به بیرون و هم به خارج پیچ می خورد ،mri گرفتم ولی مشکلی و نشان نمیداد پیش چندتا دکتر رفتم نتونستن تشخیصی بدن فقط دکتری که پامو عمل کرده بود می گفت باید دوباره عمل کنی ،در هر صورت تا امروز باهاش ساختم ولی دیگه نمیتونم ،می خواستم ببینم اگه دوباره عمل کنم میتونم به ورزش حرفه ای برگردم ،شما دکتر خوبی که با کمترین هزینه بتونه این عمل انجام بده می تونین معرفی کنید.
ممنون از شما
سلام، ممکنه عدم پایداری ناشی از ضعف عضلات پا باشه
با فیزیوتراپ هم مشورت کنید، اگر نتیجه نداد عمل کنید، در خصوص تداوم فعالیت باید پزشک نظر بده
سلام. من توی فوتبال سایه توپو زدم. زانوم به جلو پرت شد و خلاف جهت حرکت کرد. بعدش سمت پایین و رو به بیرون به سمت ساق پام درد میکنه. مشکلم چیه. سپاسگذاذم
سلام، دوست عزیز شما باید پزشک مشکل تون رو بررسی کنه، اینطوری هیچکس نمی تونه بفهمه، کشیدگی هست، رباط آسیب دیده؟ مشکل از تاندون هست و یا حتی منیسک
با سلام .من فوتبال چمن مصنوعی بازی میکنم ،با پای چپ ضربه به توپ زدم که بازیکن حریف بعد شوتم ، موقع ستون کردن پام بعد شوت رو زمین با تمام وزنم ،بعد نیروی بدن به بدن(حول دادن) بهم داد که زاونی پای چپم در ابتدا چرخید و صدا و کج گردید که الان صاف نمیشه(حالت اولیه برگشته) و بعد خواب و قبل خواب داغانم داغان…موقع بلند شدن نمیتوم ..باید یه 10 دقیق وایسم که خیلی مشکه واسم…رو پنجه نمیتونم وایسم ولی کف پامو میزارم زمین مییتونم نیرو تا حدی تحمل کنم..چاره چیه دکتر….آیا بدون دکتر رفتن احتمال زنده بودنم بالاست یا پامو باید قطع (جراحی)کنم…ممنون راهنماییم کنید.
سلام، احتما آسیب به منیسک یا رباط ها وجود داره، جای نگرانی نیست، به پزشک ارتوپد مراجعه کنید لازمه MRI بگیرید
سلام آقای دکتر خسته نباشید . من ۱۵ سال دارم و فوتبال بازی میکنم . من اول یه درد کم داشتم طوری که اصلا احساس نمیشد چند بار روی زانوم بازی کردم یه کم درد بیشتر شد .بعد الان سه هفته هست که فوتبال بازی نکردم و فقط میرم نرم دویی ،باشگاه بدنسازی و آب درمانی . اولش که نرم دویی شروع میکنم چون سرد هستم یه خورده درد داره ولی چن دور که میدوم دردش خیلی کم میشه . درد زانوم هم زیر کشک و بعضی اوقات طرف داخلی هست . برای نشستن و بلند شدن هم مشکلی ندارم . یه هفته دیگه هم تو لیگ برتر فوتبال نوجوانان بازی داریم . خواستم بدونم اول مشکلم چی هست و بعد هفته دیگه میتونم بازی کنم؟؟؟
سلام، دوست عزیز، آسیب ها خصوصاً آسیب زانو بدون بررسی حضوری نمیشه حتی شاید نیاز به MRI باشه، بهتره به متخصص طب فیزیکی یا ارتوپد مراجعه کنید
ممنون از لطف شما
فقط خواستم بدونم به نظر شما برم فیزیوتراپی و حرکات زانو انجام بدم و آبدرمانی هم برم همزمان ؟
بدنسازی هم میشه برم؟ چون مربی بدنساز بهم گفت که روش بدنسازی هم باید انجام بدی به نظر شما بدنسازی هم میتونه براش مفید باشه؟
سلام بله، همزمان باشه، شما اگر به یک فیزیوتراپ مجرب مراجعه کنید هم در درمان به شما کمک می کنه و هم تمرینات لازم رو بهتون میده، نیازی نیست تمرین بدنسازی روی عضوی انجام بشه که درد در اون هست
درود خسته نباشید
من زانوم سه ماه هست آسیب دیده و پیگیری برای درمانش نکردم و روش بازی هم انجام دادم ولی از سه هفته پیش تصمیم گرفتم برم فیزیوتراپی ده جلسه لیز رفتم تعادلی کار کردم ولی الان هنوز درد داره فیزیوتراپ گفت پارگی جزئی داره و زود خوب میشه ولی نشد باید چیکار کنم؟(ورزشمم فوتسال هست)
سلام، اگر همون ابتدای آسیب مراجعه می کردید، می شد گفت زود بهبود پیدا می کنه، ولی الان نه، یعنی صرفاً با 10 جلسه فیزیوتراپی درمان کامل نمیشه، شما لازم هست آب درمانی انجام بدید و به مرور عضلات پا رو بر اساس تمریناتی که بهتون میدن تقویت کنید، در هر صورت اجازه بدید عضو به مرور بهبود پیدا کنه، وقتی هم خواستید به تمرین بگردید، توصیه های لینک زیر رو پگیری کنید
https://www.elmevarzesh.com/how-to-return-to-sport-after-an-injury/
سلام
من یک سال پیش تو فوتبال زانوم آسیب دید، طوریکه سرعتم زیاد بود از پشت سر زد و بی هوش شده بودم.درد شدیدی داشت.چند روز بعدش دکتر رفتم گفتن آب گرفته با امپول آبشو در آوردن..بعد گچ گرفتن ک تکون نخوره…بعد یک و نیم ماه گچشو در آوردم…بعدش بهتر بود درد نداشت چندی قبل دوباره فوتبال بازی کردم بعد یه شب متوجه شدم استخوان قسمت پایین زانوم بطرف جلو میره وقتی فشار میارم،الان زیادتر از قبل بطرف جلو میره گه گاهی هم خیلی درد میگیره، بنظر شما چیکار کنم ؟؟؟؟؟
دکترای اینجا نظری ندادن از افغانستان پیام دادم
سلام، دوست عزیز چه بررسی، تشخیص و چه نظر برای درمان نیاز به پزشک داره