نویسنده:
زمان مطالعه:
آخرین ویرایش:
هر زانو دو مینیسک دارد. یک مینیسک خارجی و یک مینیسک داخلی. مینیسک‌ها از جنس بافت فیبروکارتیلاژ بسیار محکم و مرتجع می‌باشند. مینیسک مانند بالشتکی در بین دو استخوان اصلی تشکیل دهنده مفصل زانو، یعنی بین استخوان ران و ساق قرار گرفته وظیفه اصلی آن‌ها جذب شوک‌های ضربه ایست که به زانو وارد می‌شود. در موقع دویدن هر بار که کف پای ما به زمین میرسد، استخوان ساق و ران در محل مفصل زانو بشدت به یکدیگر کوبیده می‌شوند و مینیسک با قرار گرفتن بین این دو استخوان شدت این ضربه را کاهش می‌دهد.
حرکت چرخشی درشت نی در زیر مینیسک صورت می‌گیرد، حال آنکه حرکات خم شدن و باز شدن زانو در بالای مینیسک صورت می‌گیرد. در مقایسه با مینیسک خارجی، مینیسک داخلی به وسیله هیچ عضله‌ای کنترل نمی‌شود و در نتیجه هنگام چرخش درشت نی در معرض کشیده شدن و یا تغییر شکل یافتن قرار می‌گیرد. به همین دلیل هنگام پیچیدگی‌های ناگهانی و غیر طبیعیی مینیسک داخلی فوق العاده آسیب‌پذیر می‌باشد.
پارگی مینیسک زانو
پارگی و یا درفتگی کامل مینیسک ممکن است در اثر ضربه مستقیم و یا پیچیدگی شدید صورت گیرد. در ورزشکاران صدمه مینیسک داخلی ۹۰ درصد بیشتر از مینیسک خارجی می‌باشد. دلیل آن ارتباط مستقیم لیگامنت دو طرفی درشت نی با مینیسک داخلی می‌باشد. یک ضربه شدید که بر جانب خارجی زانو وارد آید باعث نزدیک شدن زانو به صفحه عمودی بدن می‌شود و در نتیجه ممکن است پارگی یا کشیدگی لیگامنت دو طرفی درشت نی اتفاق افتد.
پارگی یا کشیدگی لیگامنت دو طرفی داخلی به نوبه خود باعث به حرکت در آوردن مینیسک داخلی می‌شود. اسپرین کم شدت ولی مکرر زانو باعث کاهش قدرت و ثبات زانو شده و در نتیجه مینیسک‌ها صدمه‌پذیر‌تر خواهند بود. (اسپرین: صدمات وارده بر رباط)
نیروی چرخشی زانو هنگامی که وزن بدن را حمل می‌کند به آسانی به مینیسک‌ها آسیب می‌رساند. چرخش سریع ران در حالی که پاها ساکن هستند می‌تواند باعث پارگی یک قسمت و یا کل مینیسک شود (برای مثال هنگام دریبل بسکتبال مقابل حریف یا چرخش برای زدن توپ تنیس). اگر پارگی جزئی باشد مینیسک از جلو و عقب به زانو متصل می‌ماند و اگر پارگی وسیع باشد احتمالاً مینیسک بوسیله رشته‌ای از غضروف آویزان می‌شود. وخامت پارگی به محل و وسعت آن بستگی دارد.
پارگی مینیسک‌ها اکثرا «در قسمت خلفی یا پشتی مینیسک ایجاد شده و سپس می‌تواند به قسمت‌های دیگر آن هم گسترش یابد. پارگی مینیسک ممکن است طولی باشد که معمولا» از قسمت‌های خلفی مینیسک شروع شده و می‌تواند به قسمت‌های قدامی یا جلویی مینیسک گسترش یابد. این مینیسک که حالا بر اثر پارگی به دو قسمت داخلی و خارجی تقسیم شده می‌تواند تحت فشار کندیل استخوان ران قرار گرفته و دو قسمت داخلی و خارجی آن از هم باز شود. به این وضعیت باز شده مینیسک پارگی دسته سطلی یا پارگی پاکتی می‌گویند. ایجاد این وضعیت موجب قفل شدن زانو می‌شود. (انتهای پایینی استخوان ران بصورت یک برجستگی بزرگ درآمده که این برجستگی خود بصورت دو نیمکره کنار هم است. به هر کدام از این نیمکره‌ها یک کندیل می‌گویند)
پارگی مینیسک ممکن است عرضی یا مایل باشد. در این موارد که بیشتر در افراد مسن دیده می‌شود پارگی از لبه داخلی مینیسک شروع شده و به طرف لبه خارجی آن گسترش می‌یابد. این نوع پارگی معمولا” موجب قفل شدن زانو نمی‌شود.
علائم پارگی مینیسک چیست؟
معمولاً زمانی که افراد از ناحیه مینیسک صدمه می‌بینند احساس درد دارند بویژه زمانی که زانوی خود را صاف می‌کنند. احتمال دارد که درد خفیف باشد و شخص به فعالیت خود ادامه دهد. اگر تکه‌های جدا شده مینیسک بین استخوان‌های ران و درشت نی قرار گیرند درد شدیدی رخ می‌دهد. چنانچه رگ‌های خونی مسدود شوند ممکن است تورم اندکی بعد از آسیب ایجاد شود یا در صورتی که مفصل با مایع تولید شده به وسیله سینوویوم در نتیجه التهاب پر شود، تورم چند ساعت بعد رخ دهد.
درصورتی که سینوویوم آسیب دیده باشد، احتمالاً ملتهب شده و برای محافظت از خود مایعی تولید می‌کند که این امر موجب تورم زانو می‌گردد. گاهی اوقات صدمه‌ای که قبلا” رخ داده و درمان نشده باشد، ماه‌ها یا سال‌ها بعد دردناک می‌شود بخصوص اگر زانو مجدداً آسیب ببیند. بعد از هر صدمه‌ای احتمالاً زانو صدایی مثل «تیک» می دهد، قفل می‌شود یا احساس ضعف می‌کند. ممکن است که علائم صدمه مینیسک نمایان نشود اما غالباً علائم بروز کرده و نیازمند درمان می‌باشد.
علائم مزمن
اگر به علائم حاد بعد از پارگی مینیسک بی‌توجهی شود معمولا” این علائم بعد از گذشت چند هفته یا از بین رفته و یا تخفیف می‌یابد. با این حال علائمی برای بیمار باقی می‌ماند. مهمترین علائم پارگی مینیسک بعد از گذشت چند هفته از آسیب عبارتند از:
- تورم زانو بر اثر افزایش مایع سینوویال زانو که در زبان عامه به آن آب آوردن زانو می‌گویند. این تورم هر وقت به زانو فشار زیادی وارد می‌شود بصورت دوره‌ای بیشتر می‌شود.
- درد در سطح مفصلی درست در جایی که مینیسک قرار دارد. این درد بسته به محل پارگی بر روی مینیسک داخلی یا خارجی است. درد با فشار بر روی محل آسیب بیشتر می‌شود.
- قفل شدن زانو که به صورت گهگاهی ایجاد شده و مانع از باز شدن زانو می‌شود. گاهی اوقات خود بیمار یاد می‌گیرد که زانویش را با انجام حرکاتی از حالت قفل شده خارج کند.
- خالی شدن زانو یا احساس ناپایداری زانو که در این حال بیمار احساس می‌کند زانویش در زیر بدنش ناپایدار بوده و در حین را رفتن به ناگهان در رفته و خالی می‌شود.
- لاغر شدن عضلات چهارسر ران
- احساس صدا دادن زانو بصورت کلیک یا تقه در حین خم و راست شدن
بعد از پارگی مینیسک بهبود نخواهد یافت زیرا فاقد رگ خونی مستقیم است. مواد غذایی مینیسک‌ها با توجه به قانون اسمز از مایع سنوویال تأمین می‌شود. بعد از پارگی مینیسک قسمت پاره شده سخت شده و در نهایت آتروفی می‌شود.
تشخیص آسیب مینیسک چگونه است؟
پزشک با توجه به توضیحاتی که بیمار از آغاز درد و تورم در اختیار او قرار می‌دهد احتمالاً معاینات فیزیکی انجام داده و از زانو رادیوگرافی می‌گیرد. معاینه نیز ممکن است شامل این آزمایش باشد که پزشک زانو را خم کرده و سپس در حالی که آن را باز می‌کند، ساق پا را به داخل و خارج می‌چرخاند. درد یا شنیدن صدای تیک بر پارگی مینیسک اشاره دارد. برای تأیید تشخیص صدمه احتمالاً تست «MRI» توصیه شود. همچنین ممکن است پزشک برای تشخیص و درمان پارگی مینیسک روش آرتروسکوپی را به کار ببرد.
روش درمان مینیسک آسیب دیده
اگر پارگی خفیف باشد و درد و دیگر علائم برطرف شود پزشک احتمالاً برنامه تقویت عضلات را تجویز می‌کند. انجام تمرینات ورزشی برای مشکلات مینیسکی بهترین راهکاری است که پزشک فیزیوتراپ و ورزش درمان می‌تواند تجویز کند.
درمانگر باید مطمئن باشد که بیمار تمرینات را به درستی انجام دهد، بدون این که احتمال بروز آسیب جدید یا تکرار صدمه قبلی وجود داشته باشد. در صورتی که پارگی مینیسک وسعت بیشتری دارد احتمالاً پزشک برای مشاهده میزان آسیب و ترمیم یا جراحی «آرتروسکوپیک» پارگی، جراحی باز را انجام می‌دهد. اگر بیمار نسبتاً جوان است، آسیب در ناحیه‌ای با جریان خون مناسب رخ داده و همچنین رباط‌ها سالم باشند، پزشک می‌تواند مینیسک را در جای اول خود بخیه بزند.
اکثر ورزشکاران جوان قادرند که با مراقبت از مینیسک‌های ترمیم شده خود به ورزش‌های قدرتی بازگردند در صورتی که بیمار مسن‌تر بوده یا جریان خون آن محل ضعیف است پزشک لازم است بخش کوچکی از مینیسک را برای هموار کردن سطح آن قطع کند. در برخی موارد نیز پزشک مینیسک را برداشته که در این صورت احتمال ایجاد تغییرات مخرب نظیر «استئوآرتیت» بیشتر خواهد بود . (استوئوآرتیت: نوعی التهاب مفصلی).
پژوهشگران علوم پزشکی شیوه‌ای بنام «allograft» را مورد بررسی قرار داده‌اند که در آن جراح، مینیسک را با مینیسک یک جسد جایگزین می‌کند. مینیسک پیوندی، شکننده بوده و ممکن است به آسانی چروکیده و پاره شود. پژوهشگران همچنین تلاش می‌کنند که مینیسک پاره را با مینیسک مصنوعی تعویض کنند اما این روش حتی موفقیت کمتری نسبت به شیوه «allograft» دارد.
بهبود پس از جراحی ترمیم مینیسک، چندین هفته به طول می‌انجامد و در صورت برداشتن مینیسک در انجام فعالیت‌های روزمره و شغلی محدودیت بیشتری به وجود می‌آید با این حال با قرار دادن وزنه‌ای بر روی مفصل می‌تواند بهبودی را تسریع کند بدون در نظر گرفتن شکل و نحوه جراحی معمولاً توانبخشی شامل قدم زدن، خم کردن زانوها و انجام تمریناتی است که عضلات پا در آن کشیده شده و تقویت می‌شوند بهترین نتایج در درمان صدمات مینیسک در افرادی حاصل شده که در آن‌ها تغییرات غضروفی دیده نشده و کسانی که رباط متقاطع قدامی آنان سالم مانده است. انجام تمرینات ورزشی برای مشکلات مینیسکی بهترین راهکاری است که پزشک فیزیوتراپ و ورزش درمان می‌تواند تجویز کند.
تهیه و تدوین : elmevarzesh.com
منابع:
آسیب‌شناسی ورزشی، حمید خداداد
آسیب‌های مینیسک، ترجمه: محمدعلی نودهی
پارگی مینیسک، دکتر مهرداد منصوری متخصص جراحی استخوان و مفاصل
برچسب‌ها:
به اشتراک بگذارید:
مطالب مرتبط
سلام آقای دکتر من دیروز رفتم باشگا (تکواندو)یه ضربه پرشی زدم وقتی که خواستم رو پام فرود بیام زانوم خالی کرد و یه صدای خیلی بدی مثل صدای قلنج داد و احساس کردم که پیچ خورد. بعد سریع به کمک مربیم نشستم و فشار دادم زانومو. وقتیم که اومدم خونه کیسه یخ گذاشتم رو پام و تا صبح با باند بستمش. باز امروزم یخ گذاشتم و بستمش و الان روی چنتا متکا گذاشتمش .دردی ندارم ولی وقتی میخام پامو صاف کنم از پشت زانوم احساس کشیدگی میکنم.زمانیم که راه میرم اصلا نمیتونم روش راه برم احساس ضعیفی میکنم تو زانوم .لطفا بگید چه اتفاقی افتاده . الان هم تقریبا ۲۱ ساعت از صدمه گذشته .لطفا کمکم کنید .
سلام، قطعاً که آسیب دیده، منتها با mRI مشخص میشه وضعیت آسیب چی هست، به پزشک ارتوپد مراجعه کنید
با سلام اقای دکتر سال ۹۶ تو فوتبال با سرعت باور نکردنی رو به عقب بودم که یهو خواستم بچرخم و زانوم با ی صدای که خودم علنا شنیدم در رفت…و اون لحظه واقعا درد داشتم و توان بلند شدن هم نداشتم …رفتم دکتر عکس گرفت گفت نشکسته …منم دیدم مشکل ندارم برگشتم خونه و ت الان که ۲ سال میگذره مشکل ندارم حتی نسبت به خیلیا بیشتر میدووم ولی در طی این ۲ سال گهگاهی زانوم در میره …بنظرتون مشکل مینبسک ،رباط، زردپی یا چیز دیگری؟
سلام، سستی و یا آسیب رباط ها به نظر میرسه، شما ابتدا MRI بگیرید ببینید تاندون و رباط ها سالم هستند یا نه، در صورت اطمینان از سالم بودن، مدتی فعالیت ورزشی شدید نداشته باشید و فقط روی قوی کردن زاانو و عضلات حمایت کننده کار کنید، در صورتی که مشکل در تاندون و یا رباط وجود داشت، پس از درمان مراحلی که گفتم رو دنبال کنید
این نظر من هست و شما بهتره حضوری از پزشک مشورت بگیرید
سلام اقای دکتر من تو فوتبال اومدم شوت بزنم توپمو زدن بعد من خالی زدم زانوم صدا مبده بعد وقتی میخوام شوت بزنم احساس می کنم سابیده میشه خیلی هم درد میگیره مشکل از مینیسکه؟
سلام، دوست عزیز زانو مفصل پیجیده ای هست و شما باید حضوری توسط پزشک ویزیت بشید
سلام
من دیشب توی بازی خواستم شوت کنم که پای ستون(پای چپم) لیز خورد و از طرف چپ بدن و ناخیه لگن و زانو خوردم زمین.
بعد از بازی نه ورمی داشتم و نه دردی ولی یک ساعت بعد درد خفیف و کمی در ناحیه زانوی چپم از طرف بیرون حس میکنم درد استخوانی نیست.
پام کاملا خم و راست میشه و راه میرم و راحت میدوم ولی وقتی پای چپم رو به سمت داخل میچرخونم از ناحیه بیرونی زانو درد کمی احساس میکنم.
بنظر شما مشکل و راه درمان چیست؟؟
سلام، میلاد جان مشکل رو فقط پزشک اون هم با بررسی حضوری می تونه تشخیص بده، شما بهتره کمپرس سرد بذارید و در اولین فرصت به ارتوپد مراجعه کنید
سلام خسته نباشید
بنده یه مدتی هست که زانوی راتمو که خم میکنم یا از پله استفاده میکنم صدایی مثل سنگ ریزه که زیر پا صدا میکنه در این حد صدا میکنه دلیلشو دکتر قشنگ نتونسته تشخیص بده
سلام، برای تشخیص علت حتماً باید بررسی حضوری انجام بشه و ممکنه نیاز به MRI هم باشه، این موارد از آرتروز گرفته تا آسیبک منیسک شاملش میشه
سلام خسته نباشید
در بدنسازی حرکت پشت پا با دستگاه زمان پایین آوردن پای راستم (زمان گذر ار حالت 90 درجه ) از زانوم صدایی شبیه به یک کلیک میاد ، عضلات چهار سر رانمم به شدت لاغره ،،، حدودا بیست جلسه ای میشه میرم فیزیوتراپی (لیزر ، الکتروتراپی ، ورزش ، اشعه ، ویبره ،…) اما تغییری نکرده ،،، ارتوپد بهم گفته کندرومالاسیه یا نرمی غضروف اما با توجه به توضیحات فک کنم ربط به منیسکم داشته باشه ،،، مربی بدنسازیم گفته حرکت پشت پا رو تا جایی ببر پایین که زانوت صدا نده به مرور تقویت میشه ،،، پیش یه ارتوپد دیگه هم رفتم بهم گفت جلو پا ، ورزش با توپ ایروبیک و … رو روزی ده دقیقه انجام بده سه ماهه دارم انجام میدم اما تغییری ندیدم به نظر شما مشکل من چیه یا احتمالا چه مشکلی داشته باشم و چیکار کنم ؟
با تشکر
سلام، من اگر جای شما باشم اولین کاری که می کنم گرفتن MRI و عکس رادیولوژی از زانوم هست، هر پزشکی یه چیزی به شما گفته، پیگیری کنید حداقل خیال خودتون راحت بشه. زانو چندین مورد مشکل می تونه داشته باشه و نمیشه با حدس زدن چیزی گفت، سبک تمرین کنید و پیگیر وضعیتش باشید
سلام خدمت شما
توی یک سایت نوشته بود برای درمان و ترمیم مینیسک اوزون یا پلاکت تزریق میکنن و توضیحاتی داده بود درباره اش.
آیا شما این موارد رو تأیید میکنید؟
سلام، تأیید اون در حیطه ما نیست، اما کی از روش های درمان هست
سلام.ی مدت بود زانوم ی درد خیلی جزعی داشت تا هفته پیش یهو دردش شدید شد دیگ نتونسم پامو خم کنم زانوم ورم کرد ام ار ای دادم گف مایع دور زانوت جم شده و مینسیکت کشیدگی داره ب نظرتون چیکار کنم؟
سلام، الان بهتره پیش ارتوپد برید، براتون دارو و فیزیوتراپی بنویسه، حتماً فیزیوتراپی برید
سلام وخسته نباشید یک روز بعد از 6کیلومتر پیاده روی و 6کیلومت دوندگی آرم دچار درد شدید از ناحیه زانو شدم و بطوریکه بعضی شبها خواب نمی بره آیا دچار مینیسک شده ام متشکرم از راهنمایی شما
سلام، ارتباطی با منیسک نمی تونه داشته باشه، ولی بهتره پیگیری کنید تا بدتر نشده
با سلام
من ب تازگی امتحان کنکورمو دادم و بعد اونهمه خونه نشینی ها با ذوق و علاقه ی زیاد رفتم سراغ ورزش فوتبال. دوشب پیش یکی از دوستام توی بازی افتاد روی پام و زانوم یه درد جزئی گرفت ولی از جام بلند شدم رفتم ک توپو شوت بزنم زمانی ک پای راستمو گذاشتم پایین به شدت درد گرفت و خوردم زمین. همون شبش رفتیم بیمارستان پزشک گفت ک احتمالا مینیسک پات آسیب دیده و باید به یه متخصص نشون بدی گفت ک تا یکسال نباید ورزش کنی. آقا کیوان عزیز من تا یک ماه دیگ باید برم دانشگاه و این قضیه خیلی روم تاثیر گذاشته. من پامو میتونم خم و راست کنم ولی نه تا حد خیلی زیاد چون درد میگیره. و میتونم به چپ و راست به مقدار کم حرکت بدم. راحت هم میتونم راه برم ولی با یکم درد، بنظرتون اگ مینیسکم باشه تا یکسال نمیتونم کاری کنم؟ اصلا بعد یکسال میتونم مثل قبل فوتبال بازی کنم یا باید همیشه مراقب باشم؟ تو نظرات خوندم ک بعضیا تا دوسال هم این مشکل باهاشون هست. بنظرتون من همیشه اینطور میمونم؟ توروخدا جوابمو بدین
سلام، اینطور نیست، بهتره اول mRI بگیرید تا شدت آسیب مشخص بشه، بعد از اون فیزیوتراپی و آب درمانی انجام بدید، بعد زا این دوره تمرینات توانبخشی شروع بشه، مشکل به رمرو رفع خواهد شد، جای نگرانی نداره، ولی باید دنبال درمان باشید
باعرض سلام
٧ماه پیش توی فوتبال زانوی من در رفت وبعد چند لحظه ورم کرد .
وبه مدت ده یا پانزده روز درد میکرد اما خوب میشد وقتی تمرین میکردم خوب میشد ولی توی بازی حالت دررفتگی داشتم توی زانو بنظر شما این مینیکس پام هست یا رباط صلیبی
سلام، شما باید MRI بگیرید تا مشخص باشه چی آسیب دیده و چی نه، من تعجب می کنم چطور با این وضعیت باز سراغ تمرین میرید!
سلام من5ساله پرورش اندام به صورت حرفه ای کارمیکنم یک سال پیش موقع اسکات زیادنشستم(پایین رفتم)زانوی چپم دردگرفت اول زیاد بودبعد یواش یواش کم شدطوری که بعداز چندهفته دیگه خیلی کم شده بودهشت نه ماه بعدش داشتم اسکات میزدم موقع پایین رفتن تیرخیلی وحشت ناکی توی زانوی چپم کشید به حدی که بادادپریدم بالاچند روز خیلی دردمی کردکم کم دردم کم شدالان حالت عادیموقع نشستن وبلندشدن درد ندارم ولی زمانی که دوچرخه ساحلی میزنم احساس می کنم چیزی توی زانومه مثل ریگ توی کفش چنددقیقه که میزنم یهویه تق میکنه یه تیرمیکشه بعدروون میشه دردم نمیگیره توی تمرینات پاهم مثل اسکات-هاگ اگه از90درجه بیشتربشینم(پایین برم)دردمیگیره وگرنه کاریم نداره احساس میکم یه چیزی توی زانوم وله.
هنوزبه پزشک مراجعه نکردم به نظرشما مشکل ازمینیسکه یارباط ممنون میشم راهنماییم کنید.
سلام، باید از همون اول مراجعه می کردید به پزشک دوست من، چیزی که بیشتر ممکنه آسیب دیده باشه منیسک هست، ولی توصیه می کنم سریعاً به پزشک مراجعه کنید
سلام من تا قبل از عید از دو ماه قبل تقريبا هر روز تمرین فوتسال داشتم بعد از سه هفته که استراحت کردم و بعد یک جلسه تمرین کردم زانو درد گرفت ضمنا درد در حدی نیست که نتونم خم و راست کنم یا راه برم اما در هنگام دویدن و فشار بر روی زانو کمی زانوسم درد میگیره به نظرتون چکار کنم؟؟؟؟؟؟؟؟
سلام، بهتره مدتی رو استراحت بدید بهش و فشار نیارید، بعد از اون اگر درد رفع شد به مرور فعالیت ورزشی رو از سبک شروع کنید. اگر هم بعد از استراحت درد تداوم داشت لازمه متخصص وضعیت رو بررسی کند
سلام من رباط صلیبی کردم ومنیسکمم بخیه زدن الان 8ماهه تمرین سبک میکنم ولی یبار توچرخش زانو یه صدای شنیده شدوالان جلوی زانوم خیلی درد میکنه تو خم کردن مشکل ندارم ولی توراست کردن کامل کمی در دمیگیره وکامل راست نمیشه
سلام، توصیه می کنم با توجه به عمل جراحی که داشتید، حضوری توسط پزشک بررسی شود