انگیختگی و اصل یو وارونه

در اجرای ماهرانه حرکات، انگیختگی، تنش و هیجان ناشی از آن در بسیاری از رشته های ورزشی امری عادی است. اصرار به پیروز شدن و خطر باختن در مسابقه منابع مهم انگیختگی بازیکنان می باشند.اگر اجرای موفقیت آمیز به سرعت و دقت تصمیم گیری وابسته باشد سطح انگیختگی ایجاد شده نقش مهم و تعیین کننده ای دارد.

اصل یو وارونه

انگیختگی را می­ توان سطح هیجان یا فعالیت به وجود آمده در دستگاه عصبی مركزی تعریف كرد.

سطوح پایین انگیختگی به حالت های شبیه خواب سطوح بالای آن با  حالت های هوشیاری و آشفتگی شدید كه در شرایط حساس بین مرگ و زندگی، دیده می شود معمولاً بهترین اجرا در حد متوسط از انگیختگی دیده می‎شود و به همین ترتیب اگر انگیختگی افزایش یابد؛ اجرا ضعیف تر می‎شودمعولا" بهترین اجرا در حد متوسط انگیختگی دیده می شود.

ممکن است این اصل به نظر برخی از کسانی که دستی در مربیگری دارند کمی تعجب آور باشد.زیرا معمولا" اینگونه فرض می شود که هر چه سطح انگیختگی بالاتر رود ، اجرای بهتری در پی خواهد داشت.مربیان زمان بسیاری را صرف انگیختگی تیم های خود می کنند و مفسران ورزشی غالبا" علت باخت و ضعیف بودن تیم ها را عدم آمادگی روانی آن ها می دانند.با وجود این باید اذعان کرد که یافته های تحقیقات نظریه های عموم را تأیید نمی کند و در واقع افزایش انگیختگی تا حد بخصوصی باعث بهبود اجرا و بیشتر از آن باعث ضعیف شدن اجرا می شود.

این اثر به نوع مهارت نیز تا حدی بستگی دارد. اگر مهارت به كنترل عضلانی بسیار ظریف نیاز داشته باشد (تیر و كمان) یا دارای عوامل تصمیم گیری مهم باشد (بسكتبال) منحنی انگیختگی به  سمت چپ كشیده  می‎شود مهارتهای پیچیده با سطح انگیختگی پایین­تر، بهتر اجرا می شود مهارت هایی وجود دارند كه با عضلات بزرگ انجام می شود آن ها به كنترل ظریف و دقیق نیاز ندارند. اجرای چنین مهارت هایی با سطح انگیختگی زیاد ضعیف نمی­ شود.

ورزشی مثل والیبال منطقه بازی در تعیین سطح انگیختگی نقش دارد. پاسور به دلیل تصمیمات مهمی كه می‎گیرد به انگیختگی نیاز دارد و بازیكنی كه آبشار می­زند به دلیل حداكثر نیرویی كه اعمال می‎كند به سطح بالایی از انگیختگی نیاز دارد.

در روانشناسی ورزشی، آمادهس ازی ورزشکار برای اجرا با تعدیل سطح انگیختگی ، بسیار مهم است.این اصول اخیرا" شناخته شده و مطالعه شده اند.به طور کلی پیش از اجرای مهارت های ورزشی ، انگیختگی ورزشکار بسیار زیاد است و در روش های تنش- مهاری سعی می شود که پیش از مسابقه و اجرای ورزشی، انگیختگی ورزشکار را کم کنند.

اصل یو وارونه را می توان به شرح زیر خلاصه کرد:

افزایش انگیختگی، اجرای مهارت های ورزشی را تا حد معینی بهبود می­بخشد.

افزایش بیشتر درانگیختگی، سطح اجرا را پایین می­ آورد.

مهارت هایی كه شامل تصمیم گیری اندك و حركات عمده­اند، انگیختگی بیشتری را می­طلبند.

برخی از مردم و ورزشکاران ، نسبت به بعضی دیگر، آسان تر برانگیخته می شوند.

منبع: یادگیری حرکتی و اجرا، ریچارد ای.اشمیت