استروژن چیست؟ چه ارتباطی با تناسب اندام، یائسگی و چاقی دارد؟

افزایش وزن بعد از یائسگی برای زنان غیر معمول نیست. یائسگی و دوران پیش از یائسگی نیز زمانی هستند که سطوح استروژن به شدت کاهش می‌یابند. استروژن یک هورمون جنسی زنانه است که توسط تخمدان‌ها تولید می‌شود. این یکی از دو هورمون بزرگ جنسی زنانه است.

هنگامی که تخمدان یک زن در زمان یائسگی با ضعف مواجه می‌شود و تولید تخمک را متوقف می‌کند، سطوح استروژن نیز کاهش می‌یابند. با این وجود، حتی پس از یائسگی، سلول‌های چربی به تولید ترکیباتی به نام آندروژن که می‌توانند به استروژن تبدیل شوند، ادامه می‌دهند. هرچه چربی بیشتری به بدن خود وارد کنید، سطح استروژن افزایش‌یافته بعد از یائسگی بیشتر خواهد بود.

به طور معمول به این معنا است که زنانی که چاق هستند، در جریان خون خود پس از یائسگی نسبت به زنانی که لاغر هستند، دارای استروژن بیشتری هستند. با افزایش وزن پس از یائسگی، هنگامی که سطح استروژن کاهش می‌یابد، ممکن است فرض کنید که از دست دادن استروژن عامل مهمی است و تاثیرات حفاظتی بر چاقی دارد. آیا حقیقتی برای این ایده وجود دارد؟

آیا استروژن از طریق کاهش میزان سوخت و ساز استراحت باعث افزایش وزن می‌شود؟

از نظر ترکیب بدنی، استروژن مزایای فراوانی برای ترکیب بدنی دارد. یکی از اثرات مثبتی که بر روی بدن دارد این است که به حفظ یک میزان سوخت و ساز پایه سریع‌تر کمک می‌کند. میزان سوخت و ساز استراحت برای حدود دو سوم از انرژی یک فرد در یک روز حساب می‌شود و مشخص می‌کند که وقتی شما ورزش نمی‌کنید و فقط یک وعده غذا خورده‌اید چقدر کالری در بدن شما می‌سوزد.

برخی مطالعات نشان می‌دهند که با کاهش سطح استروژن، میزان سوخت و ساز استراحت نیز کاهش می‌یابد. از سوی دیگر، به نظر می‌رسد که اثر منفی استروژن به طور جزئی مربوط به تغییراتی در ترکیب بدن است که همراه با یائسگی، به ویژه کاهش حجم بدن لاغر اندام همراه هستند. به عبارت دیگر، کاهش استروژن به اندازه از دست دادن ماهیچه ناشی از یائسگی، مضر نیست. یک راه برای جلوگیری از کاهش میزان سوخت و ساز استراحت بدن این است با استفاده از تمرینات قدرتی برای حفظ عضلات استفاده کرد تا میزان از دست رفتن عضله را کاهش دهید.

استروژن بر ترشح هورمون رشد نیز اثر گذار است

یکی دیگر از اثرات استروژن، تحت تاثیر قرار دادن چربی سوزی با افزایش هورمون رشد است. همان طور که ممکن است بدانید، هورمون رشد چربی سوزی را آسان‌تر می‌کند. بنابراین وقتی جوان هستید و هورمون رشد بیشتری دارید، کم‌تر مستعد به دست آوردن چربی بدن هستید. استروژن نقش کلیدی در تولید هورمون رشد بازی می‌کند و نیز بر چگونگی واکنش بافت‌ها به این هورمون آنابولیک تاثیر می‌گذارد.

وقتی تخمدان‌ها استروژن را تولید می‌کنند، غده هیپوفیز در مغز هورمون رشد بیشتری را آزاد می‌کند و این باعث ایجاد شرایط مطلوب‌تر برای از دست دادن چربی می‌شود. بنابراین، افزایش چربی پس از یائسگی، به دلیل کاهش هورمون رشد، که با کاهش استروژن واسطه می‌شود، تا حدودی ممکن است.

حتما بخوانید:

هورمون رشد یا سوماتروپین چیست؟چه تأثیری در بدنسازی دارد؟

حساسیت انسولین

استروژن همچنین بر چگونگی واکنش سلول‌ها به انسولین اثر می‌گذارد. اگر سلول‌هایی که در بدن هستند به شدت به انسولین حساس باشند، پانکراس مجبور نیست مقدار زیادی از این هورمون اصلی را برای دریافت مواد مغذی به سلول‌ها تولید کند. سطح پایین انسولین در گردش برای سلامت متابولیک به عنوان یک اصل و برای اجتناب از افزایش وزن نیز مفید است.

افرادی که در برابر انسولین مقاوم هستند و دارای حساسیت پایین انسولین هستند، در کاهش وزن خود دچار مشکل می‌شوند چون میزان انسولین آن‌ها بالاتر است.

این شگفت‌انگیز نیست! انسولین، ذخیره‌سازی چربی را با تشویق سلول‌های چربی برای بالا بردن قند ترویج می‌کند و همچنین مانع از فروپاشی چربی می‌شود. در نتیجه، خطر دیابت نوع ۲ بعد از یائسگی به دلیل کاهش استروژن در بدن افزایش می‌یابد. بنابراین، کاهش استروژن بعد از یائسگی باعث کاهش حساسیت انسولین می‌شود.

این امر به نوبه خود باعث می‌شود که به افزایش چربی بدن، به خصوص چربی عمیق، به نام چربی شکم احشایی، نوع که در اطراف اعضا داخلی بدن وجود دارد، شود. این نوع چربی است که به شدت با ابتلا به دیابت نوع ۲ و بیماری‌های قلبی عروقی مرتبط است.

استروژن با کورتیزول مقابله می‌کند

شما احتمالاً با کورتیزول آشنا هستید, به اصطلاح هورمون استرس، زمانی افزایش می‌یابد که بدن شما دچار استرس ذهنی یا جسمانی باشد. افرادی که سطوح بالاتری از کورتیزول دارند، به ویژه در دور کمر و شکم, مستعد اضافه‌وزن هستند. استروژن در کنترل کورتیزول کمک می‌کند و هنگامی که استروژن کاهش می‌یابد، کورتیزول تسلط می‌یابد.

به همین دلیل است که زنان پس از یائسگی در ناحیه کمر و شکم دچار چاقی شده و ممکن است توزیع مجدد وزن را تجربه کنند. تاثیر کورتیزول! در واقع تحقیقات نشان می‌دهد که زنان یائسه در مقایسه با زنان قبل از یائسگی احتمال ابتلا به چاقی شکمی دارند. علاوه بر این کورتیزول هم باعث از بین رفتن عضله و استخوان می‌شود به خصوص اگر برای مدت‌زمان پایداری بالا بماند.

کاهش استروژن که بعد از یائسگی اتفاق می‌افتد با تغییرات هورمونی ارتباط دارد که سوزاندن چربی بدن را سخت‌تر می‌کند. تمرینات قدرتی به کاهش این اثر کمک می‌کند و به حفظ سلامت استخوان پس از یائسگی کمک می‌کند. پس تمرینات قدرتی را فرموش نکنید.

بنابراین چگونه می‌توانید اثر کورتیزول را در ترکیب‌بندی بدن خود کاهش دهید؟

دقت کنید که خواب کافی داشته باشید و استرس خود را کنترل کنید. ورزش کنید، اما بیش از حد به بدن فشار وارد نکنید. هنگامی که یائسگی خود را سپری می‌کنید، از استراحت و زمان ریکاوری بین جلسات کمی بیشتر استفاده کنید. دقت کنید که راهی برای جلوگیری از استرس دارید. مدیتیشن یا ورزش ذهن – بدن، مانند یوگا می‌تواند به شما کمک کند.

حتما بخوانید:

آیا کورتیزول باعث چاقی می‌شود؟ رابطه کورتیزول و چربی شکم

کاری که می‌توانید برای جلوگیری از افزایش وزن بعد از یائسگی انجام دهید

شکی نیست که کاهش استروژن زنجیره‌ای از رویدادهایی را به حرکت در می‌آورد که می‌توانند باعث افزایش وزن شوند. از دست دادن توده عضلانی، کاهش هورمون رشد، کاهش حساسیت انسولین و افزایش پسا – یائسه در کورتیزول باعث می‌شود که لاغر ماندن سخت‌تر شود. علاوه بر این، یائسگی می‌تواند در جایی که شما چربی را ذخیره می‌کند، تغییر کند.

اما، این خبر دلگرم‌کننده، یک مطالعه نشان داد یک بدن به لحاظ فیزیکی فعال، می‌تواند در به حداقل رساندن یا حتی جلوگیری از افزایش وزن در بسیاری از زنان در دهه ۴۰ و ۵۰ سالگی نقش داشته باشد.

مطالعه‌ای که بیش از ۳۰۰۰ زن را دنبال کرد و دریافتند، آن‌هایی که از نظر فیزیکی فعال بوده‌اند در سنین میانی تجربه افزایش وزن ندارند و یائسگی با افزایش وزن در میان زنان فعال فیزیکی کمتر است.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com