بسیاری از مشکلات مربوط به چاقی و عدم کاهش چربی به هورمون‌های بدن مربوط می‌شود، در صورت عدم بالانس هورمون، مقوله چربی سوزی و کاهش وزن بدون شک مختل خواهد شد، بنابراین لازم است با انواع هورمون چربی سوز آشنا شوید.

هورمون گرلین (Ghrelin)

هورمون گرلین، هورمون اشتهاست که مانند خیلی از هورمون‌های چربی سوزی و کاهش وزن در معده‌تان تولید می‌شود و با مغزتان همکاری می‌کند تا سیگنال گرسنگی را ارسال کند. وقتی در تلاش برای کاهش وزن، مصرف کالری را محدود می‌کنید، گرلین افزایش پیدا می‌کند. پژوهش‌های نشان می‌دهند حتی بعد از 12 ماه رژیم غذایی کم کالری نیز سطح گرلین همچنان بالاست.

به عبارتی دیگر، بدن شما هرگز عادت نمی‌کند که کمتر بخورد و پیوسته سیگنال «من گرسنه‌ام» را ارسال می‌کند و همین باعث می‌شود حفظ وزن بعد از کاهش وزن، از خود کاهش وزن سخت‌تر باشد. خوشبختانه با ورزش‌های پُرشدت می‌توانید سطح گرلین را کم کنید که همین کلید اصلی چربی سوزی و حفظ وزن ایده آل بعد از کاهش وزن است.

هورمون لپتین (Leptin)

لپتین نوعی هورمون از آدیپوکین‌هاست که منحصرا از سلول‌های چربی ترشح می‌شود. لپتین با مغزتان همکاری می‌کند تا بدن کمتر بخورد و کالری بیشتری بسوزاند. هر چه چربی بیشتری در بدن‌تان داشته باشید، سلول‌های چربی‌تان لپتین بیشتری ترشح می‌کنند. اما چربی زیاد بدن باعث ترشح بیش از حد لپتین می‌شود و بیماری به نام «مقاومت به لپتین» ایجاد می‌کند. وقتی چنین حالتی روی می‌دهد مغز شما نسبت به سیگنال‌های لپتین بی‌حس شده و واکنشی نشان نمی‌دهد.

برای افزایش حساسیت به لپتین، خوب و کافی بخوابید و رژیم غذایی‌تان را سرشار از میوه‌ها و سبزی‌های آنتی اکسیدان‌دار کنید. کاهش وزن اضافی نیز حساسیت به لپتین را افزایش می‌دهد و تشویق می‌شوید وزن بیشتری کم کنید، در نتیجه لپتین در بدن‌تان موثرتر عمل خواهد کرد.

هورمون چربی سوز آدیپونکتین (Adiponetin)

آدیپونکتین نیز آدیپوکین دیگری است اما بر خلاف لپتین، هر چه بدن‌تان کم چربی‌تر باشد سلول‌های چربی بدن‌تان، آدیپونکتین بیشتری ترشح خواهند کرد. آدیپونکتین، توانایی عضلات برای استفاده از کربوهیدرات به عنوان انرژی را افزایش می‌دهد، سوخت و ساز را بهتر می‌کند، سرعت تجزیه‌ی چربی در بدن را بالا می‌برد و اشتها را کنترل می‌کند. می‌توانید با تحرک بیشتر در طول روز (لاغرتر شدن) و جایگزین کردن کربوهیدرات‌های رژیم غذایی‌تان با چربی های تک غیراشباع مانند روغن زیتون و آووکادو، سطح آدیپونکتین‌تان را بالا ببرید.

نقش کورتیزول در چربی سوزی و کاهش وزن

کورتیزول یک هورمون کاتابولیک است که توسط غده آدرنال فوق کلیه در پاسخ به استرس، سطح پایین قند خون و ورزش ترشح می‌شود. این هورمون متابولیسم انرژی در طول دوره‌های طولانی ورزش را از طریق تسهیل تخریب تری‌گلیسرید و پروتئین بدن برای تولید گلوکز مورد نیاز برای سوخت بدن حمایت می‌کند.

همچنین کورتیزول در شرایط حاد استرس جسمانی یا عدم ریکاوری کافی از تمرینات قبلی ترشح می‌شود. درحالی که کورتیزول به افزایش متابولیسم چربی کمک می‌کند، ورزش طولانی باعث افزایش سطح کورتیزول و متعاقب آن کاتابولیسم پروتئین عضلات جهت تأمین سوخت بدن می‌شود؛ به جای آنکه پروتئین جهت ترمیم و رشد عضلات مورد استقاده قرار بگیرد.

هورمون چربی سوز تستوسترون

تستوسترون رشد عضلات را تقویت می‌کند و همزمان می‌تواند مانع تجمع چربی شود. در نتیجه کمبود تستوسترون در مردان می‌تواند باعث شود راحت‌تر از همسلان و همترازان سالم خود، چربی در بدن جمع کنند.

عضله، نسبت به بافت چربی، کالری سوزی بیشتری دارد. کمبود توده‌ی عضلانی می‌تواند فرد را در معرض پرخوری و ذخیره‌ی کالری اضافی به عنوان چربی قرار دهد. در واقع برخی از محققان عقیده دارند کاهش توده‌ی عضلانی، دلیل اصلی این است که کمبود تستوسترون منجر به افزایش وزن در مردان می‌شود. چاقی هم خودش می‌تواند میزان تستوسترون را کم کند.

هورمون انسولین (Insulin)

انسولین نقش بسیار مهمی در بدن دارد و از جهت ریکاوری بعد از ورزش، عضله سازی و حفظ قند خون در سطح مطلوب نیز قابل توجه است. اما وقتی مصرف کربوهیدرات بالاست و انسولین زیادی در بدن جاری می‌شود، می‌تواند تجزیه و سوخت چربی ذخیره شده را مهار کند. انسولین و کربوهیدرات ارتباط تنگاتنگی با هم دارند؛ هر چه کربوهیدرات بیشتری بخورید، انسولین بیشتری ترشح خواهید کرد. برای بهینه سازی انسولین به منظور چربی سوزی و کاهش وزن، باید سعی کنید مقدار کربوهیدرات مصرفی را کنترل کنید و در زمان‌های خاص بر اساس وضعیت بدنی که دارید، مصرف کنید.

گلوکاگون (Glucagon)

گلوکاگون هورمونی است که دقیقا برعکس انسولین عمل می‌کند. انسولین کربوهیدرات ذخیره می‌کند و چربی می‌سازد، اما گلوکاگون مسئول تجزیه‌ی کربوهیدرات و چربی ذخیره شده و آزاد کردن آنها در بدن است تا بدن بتواند از آنها به عنوان انرژی استفاده کند. خوردن یک وعده غذای پُرپروتئین و کم کربوهیدرات، بهترین راه برای به ماکسیمم رساندن ترشح گلوکاگون است.

هورمون کوله سیستوکنین (CCK)

این هورمون که نوعی کوله سیتوکین است هنگامی که پروتئین یا چربی می‌خورید از سلول‌های روده ترشح می‌شود. اما این هورمون در همان روده نمی‌ماند، بلکه با سیستم عصبی‌تان ارتباط برقرار می‌کند تا احساس سیری ایجاد کرده و همزمان با معده نیز همکاری می‌کند تا سرعت گوارش را پایین بیاورد. نتیجه‌ی نهایی این است که شما برای مدت طولانی‌تری احساس سیری می‌کنید. با مصرف پروتئین و چربی کافی در هر وعده‌ی غذایی، بیشترین بهره را از هورمون CCK ببرید.

هورمون چربی سوز اپی نفرین (Epinephrine)

اپی نفرین که به نام هورمون جنگ یا گریز معروف است از دیگر هورمون های چربی سوز است که چربی سوزی و آزاد شدن آن برای انرژی در بدن را هدایت می‌کند. اپی نفرین می‌تواند به سرکوب اشتها نیز کمک کند. ورزش، بهترین راه فعال کردن ترشح اپی نفرین در بدن است، مخصوصا تمرینات تناوبی می‌توانند آغازگر ترشح این هورمون باشند.

هورمون ایریسین

بر خلاف چربی سفید که حین فعالیت جسمانی به اطراف و بالا و پایین حرکت می‌کنند، چربی قهوه‌ای محکم و سفت بوده و از نظر سوخت و سازی فعال است. 50 گرم چربی قهوه‌ای حدود 300 کالری در طول روز می‌سوزاند. زمانی که این اتفاق می‌افتد، هورمونی وجود دارد که می‌تواند چربی سفید را به چربی قهوه ای تبدیل کند.

این هورمون ایریسن (Irisin) نام دارد. وجود ایریسین اخیراً در انسان کشف شد. اگر بتوان جریان ایریسین را در رگ‌های خونی به راه انداخت دیگر نیازی به ورزش برای چربی سوزی نیست. بر اساس مجله ملی سلامت لرزش عضلات بدن بخصوص عضلات بزرگ مانند سرینی و چهار سر ران به مدت 10 الی 15 دقیقه تولید ایریسین را به اندازه یک ساعت ورزش مداوم با شدت متوسط افزایش می‌دهد

هورمون چربی سوز رشد

خیلی از افراد هورمون رشد را چشمه‌ی جوانی می‌دانند که به چربی سوزی نیز کمک می‌کند. هورمون رشد با سلول‌های چربی وارد تعامل شده و آنها را وادار به تجزیه شدن و سوخت شدن برای تامین انرژی بدن می‌کند. هورمون رشد را می‌توانید با ورزش‌هایی مانند تمرینات تناوبی یا چرخشی و همچنین خواب، افزایش بدهید. برای به حداکثر رساندن تاثیر چربی سوزی هورمون رشد، سخت تمرین کنید و خوب بخوابید.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com