علت سندروم پيريفورميس یا درد باسن چیست؟

سندروم پيريفورميس به معنای درد باسن (در ناحيه پشت) است. این وضعیت می‌تواند بر هر کسی تاثیر بگذارد، اما بیشتر در زنان و در دوندگان رایج است. علاوه بر درد باسن می‌تواند باعث ناراحتی در قسمت تحتاني كمر نيز شود. در واقع، بین ۵ تا ۳۶ % از موارد کمردرد تحتاني ناشی از سندرم پيريفورميس هستند. چه چیزی باعث این شرایط نامساعد می‌شود و چه کاری می‌توانید در مورد آن انجام دهید؟

سندروم پيريفورميس چيست؟

عضله پيريفورميس یا گلابی‌شکل، عضله کوچکی است که در زیر بزرگ‌ترین عضله بدن در اندام تحتاني، يعني سريني بزرگ قرار دارد. اين عضله آخرین مهره و یا استخوان ستون فقرات را به بالاي پا متصل می‌کند. از این موقعیت، به باسن شما کمک می‌کند که به سمت بیرون بچرخد و در زمان راه رفتن و ايستادن بدن شما را با ثبات نگه دارد. عضله پيريفورميس بر روی عصب سياتيك، یکی از بزرگ‌ترین اعصاب در بدن، حرکت می‌کند. عصب سياتيك از نوک طناب نخاعی تا انتهای ران امتداد می‌یابد. فشار و یا آسیب به عصب سياتيك باعث کمردرد و درد باسن یعنی ناحیه سرینی می‌شود. برای مثال یک فتق ديسك می‌تواند بر روی عصب سياتيك فشار بیاورد و درد کمر را ايجاد كند.

چیزی که متخصصان معتقدند با سندروم پيريفورميس اتفاق می‌افتد، این است که عضله پيريفورميس هم ممکن است که به عصب سياتيك فشار وارد کند. به  دلیل نزدیکی زياد عضله به عصب سياتيك، عضله می‌تواند تحت شرایط خاصی، به عصب فشار وارد کند و باعث ایجاد درد باسن و پا شود.

چرا عضله پيريفورميس بر عصب سياتيك فشار وارد مي‌كند؟

آسيب در ناحيه سريني و يا كشيدگي عضله پيريفورميس مي‌تواند منجر به اين مشكل شود. هنگامی که عضله پيريفورميس منقبض می‌شود، بافت زخم ممکن است در اطراف عضله ایجاد شود و بر عصب سياتيك تاثیر بگذارد. دوندگان در معرض اين مشكل قرار دارند چون حرکات مکرر می‌تواند عضله پيريفورميس را تحریک و یا فشار دهد. هم چنین دويدن در سرپاييني به عنوان بلند شدن و يا انقباض عضلات پا بيشتر موجب تحريك پيريفورميس مي‌شود.

سایر عوامل خطر سندروم پيريفورميس شامل سابقه آسيب کمر يا ناحيه سريني است. همچنین، جراحی، اسكوليوز و تفاوت قابل‌ توجهی در طول پا بین دو طرف بدن عامل خطر هستند. نشستن طولانی باعث می‌شود که شما بیشتر در معرض خطر قرار بگیرید. بنابراین، كارمندان اداري و دوندگان، هر دو بیشتر از اشخاص عادی در معرض خطر ايجاد سندروم پيريفورميس قرار دارند.

مشکلات خاص كف پا، احتمال ايجاد سندروم پيريفورميس را نیز افزایش می‌دهد، احتمالا به این دلیل که هم ترازي زنجیره خلفی را تغییر می‌دهند و فشار اضافه‌شده بر روی عضله  را تغییر می‌دهند. هم چنین پوشیدن کفش پاشنه بلند می‌تواند هم ترازي بدن را از بين برده و عضله ‌های پيريفورميس را تحریک کند. برخی از مطالب حاکی از آن هستند که ورزش شدید ریسک را افزایش می‌دهد.

حتما بخوانید:

عوارض کفش پاشنه بلند چیست؟ آیا برای دیسک کمر مضر است؟

علائم سندرم پيريفورميس چیست؟

درد سندرم پيريفورميس معمولا به تدریج ايجاد شده و با نشستن طولانی‌مدت بدتر می‌شود. این ناراحتی بیشتر با زمان مشخص می‌شود و پشت پا را مورد اذيت قرار مي‌دهد، این درد گاهی تا پایین پا امتداد می‌یابد. این نشانه‌ها را می‌توانید در فتق ديسك نیز ببینید. به همین دلیل است که علائم بايد بررسي شده و تشخیص مناسب را به دست آورید. اين درد مي‌تواند به جايي برسد كه تحمل آن سخت مي‌شود.

براي سندرم پيريفورميس یا درد باسن چه كاري بايد انجام دهيد؟

متخصصان به طور معمول توصیه می‌کنند که عضله‌های پيریفورميس را کشش دهيد. این ایده به این معنی است که با سندروم پيريفورميس، عضله پيريفورميس سفت مي‌شود و انقباض و كشش آن مي‌تواند به طويل شدن عضله كمك كرده و گرفتگي آن را برطرف كند. اما در حال حاضر این باور وجود دارد که افراد خاصی با سندروم پيريفورميس دچار كشيدگي اين عضله هستند و حركات کششي می‌تواند آن را بدتر کند.

از کجا بدانیم که اين عضله كشيده شده و يا كوتاه شده است؟

یک راه برای ایجاد تمایز بین كشيدگي و يا كوتاه شدن عضله، توجه به درجه چرخش لگن فرد است. اگر عضله پيريفورميس کشیده شده‌ باشد، چرخش میانی باسن در سمت آسیب‌دیده بیشتر از طرف سالم است. اگر کوتاه شود، چرخش باسن در سمت آسیب‌دیده کاهش می‌یابد. این ایده خوبی است که به یک درمانگر فیزیکی و یا متخصص مراقبت‌های بهداشتی اجازه دهید تا این موضوع را ارزیابی کند.

اگر عضله پيريفورميس کوتاه شده باشد، ماساژ بافت عمیق ممکن است به علائم کمک کند، اما اگر عضله کشیده شده‌ باشد ماساژ بافت عمیق فايده زيادي ندارد. در عوض عضله  کشیده باید تقویت شود. حركت پل و راه رفتن جانبي با كش، دو تمریني هستند که به تقویت عضله‌های پيريفورميس کمک می‌کنند. درمان فیزیکی می‌تواند در مواردی که علائم ادامه دارند، مفید باشد. به همین دلیل است که براي درمان اني وضعيت بايد یک ارزیابی حرفه‌ای داشته باشید.

چگونه مي‌توان از بروز اين سندروم جلوگيري كرد؟

اگرچه هیچ روش مطمئنی برای جلوگیری از التهاب عضله پيريفورميس وجود ندارد، اجتناب از فعالیت‌های تکراری، مانند دویدن طولانی، مي‌تواند به جلوگيري از آن كمك كند. دویدن روی زمین صاف و اجتناب از تپه‌ها، به خاطر انقباض غیرعادی هنگام دویدن نيز ممكن است در جلوگيري از آن اثرگذار باشد. در نقطه مقابل، از دوره‌های طولانی نشستن اجتناب کنید.

اگر مشكلات مکرري در ناحيه باسن و يا سريني داشته باشید، پاهایتان را اندازه‌گیری کنید. اگر اختلاف معنی‌داری بین طول دو پای شما دارید، ممکن است لازم باشد از كفي‌هاي ارتوپدي که یک طرف پاشنه را بلند می‌کند و اختلاف طول را اصلاح می‌کند، استفاده كنيد. همچنین پوشيدن كفش‌هاي پاشنه بلند را محدود کنید.

نكته پاياني

زماني كه كمردرد شما با نشستن بيشتر شود، ممکن است سندروم پيريفورميس داشته باشد. همچنین مهم است كه فتق را نیز کنترل کنید چون نشانه‌ها اين دو مشكل به هم شباهت دارد. آگاه باشید که اختلافات طول پا، نشستن زیاد، مشکلات كف پا و پوشیدن کفش‌های پاشنه‌بلند شما را در معرض خطر بالاتری قرار می‌دهند. اگر می‌خواهید از دلايل شايع درد در ناحيه سريني دور بمانید، روی اصلاح این عوامل خطر کار کنید.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com