چه کسانی باید رژیم غذایی بدون لبنیات را داشته باشند؟

سالهاست که می‌شنویم برای حفظ سلامت استخوان‌ها باید شیر بنوشیم و به طور کل لبنیات مصرف کنیم. اما اگر دچار عدم تحمل لاکتوز باشیم چطور؟ آیا واقعا به لبنیات در رژیم غذایی نیاز داریم؟ آیا ممکن است در پیش گرفتن یک رژیم غذایی بدون لبنیات برای ما بهتر باشد؟

خیلی از افراد به مرور زمان، توانایی هضم لاکتوز را از دست می‌دهند که قند اصلی در شیر است. تخمین زده شده که 65 درصد از جمعیت دنیا دچار عدم تحمل لاکتوز هستندو ضمنا انسان تنها گونه‌ای است که شیر یک حیوان دیگر را حتی تا سالهای بزرگسالی می‌نوشد. اما حتی اگر شما دچار عدم تحمل لاکتوز نباشید باز هم می‌توانید بپرسید: آیا لبنیات واقعا بخشی ضروری از یک رژیم غذایی یک فرد بزرگسال سالم است یا اینکه صنعت لبنیات این طور به ما القا کرده‌ است؟

اگر جواب این باشد که ما برای سالم ماندن نیازی به لبنیات نداریم، پس عوارض جانبی احتمالی زندگی بدون پنیر و شیر و ماست و بستنی چه خواهد بود؟

اگر بعد از خوردن محصولات لبنی دچار نوعی واکنش آلرژیک می‌شوید، پس ممکن است بخواهید لبنیات را از رژیم غذایی خود حذف کنید. اما حتی اگر شما دچار عدم تحمل لاکتوز یا حساسیت به لبنیات نباشید، باز هم ممکن است با در پیش گرفتن رژیم غذایی شامل انواع محصولات لبنی دچار یک سری علائم شوید. افرادی که لبنیات زیاد مصرف می‌کنند، دچار نفخ، خستگی و حتی عفونت سینوسی می‌شوند که به نظر می‌رسد هرگز رفع شدنی نیست.

یک رژیم غذایی پُر از لبنیات این پتانسیل را دارد که سبب التهاب، چه داخلی و چه خارجی، شده و عوارض پوستی مانند آکنه و اگزما ایجاد کند. آیا مدام احساس بی‌حالی و رخوت می‌کنید؟ ممکن است به لبنیات مرتبط باشد. شما چه عدم تحمل لاکتوز یا آلرژی به لبنیات داشته باشید و چه فقط قصدتان این باشد که در بهترین و سالم‌ترین وضعیت خود قرار بگیرید، در پیش گرفتن یک رژیم غذایی بدون لبنیات می‌تواند مناسب شما باشد. ما از کارشناسان تغذیه سوال کرده‌ایم که چه کسی باید رژیم غذایی بدون لبنیات را در پیش بگیرد، جزئیات چنین رژیمی چیست و فواید و مضرات آن چه می‌تواند باشد.

حتما بخوانید: ۷ اتفاق جالبی که وقتی لبنیات مصرف نمی‌کنید، ُرخ می‌دهد

رژیم غذایی بدون لبنیات چیست؟

یک رژیم غذایی بدون لبنیات به زبان ساده رژیمی است که لاکتوز ندارد. لاکتوز در غذاهایی مانند شیر و پنیر موجود است. اساسا هر چیزی که در طبقه‌ی «لبنیات» در هرم غذایی قرار بگیرد لاکتوز دارد. لاکتوز قندی موجود در شیر است که برخی از افراد نمی‌توانند آن را به خوبی هضم کنند زیرا لاکتاز ندارند. لاکتاز، آنزیمی است که لاکتوز را تجزیه می‌کند.

رژیم غذایی بدون لبنیات یعنی اینکه این موارد را حذف کنید:

هر چند وقتی صحبت از لبنیات می‌شود این موارد فورا به ذهن می‌رسند اما مواد غذایی دیگری نیز هستند که ممکن است ندانید حاوی لاکتوز‌اند. چیزهایی مانند مارگارین، روغن شورتنینگ و سس‌های سالاد نیز می‌توانند حاوی لاکتوز باشند، بنابراین بهتر است برچسب محصول را بخوانید. اما لاکتوز حتی در مواد غذایی که واقعا انتظارش را نداریم نیز می‌تواند باشد: پروتئین وی، پروتئین کازئین، نوگات، پنیر، فرآورده‌های جانبی شیر، کره، کشک، پودر شیر خشک و غیره.

آیا رژیم غذایی بدون لبنیات انتخاب بهتری است؟

اگر واقعا انسان به لبنیات در رژیم غذایی خود نیاز ندارد، همین می‌تواند دلیلی باشد برای اینکه بهتر است آن را حذف کنیم. اگر ما لبنیات مصرف نکنیم، هیچ اتفاق بدی نخواهد افتاد. در واقع اگر شما رژیم غذایی بدون لبنیات را شروع کنید، تغییرات مثبتی در بدن‌تان احساس خواهید کرد. تردیدی وجود ندارد که لبنیات با عوارض پوستی مانند آکنه و اگزما و سایر التهاب‌های داخلی مانند نفخ و گاستریت ارتباط دارد.

لبنیات علت اصلی التهاب و تولید چربی اضافی در بدن است که آکنه را ایجاد می‌کنند. ضمنا حتما شنیده‌اید که می‌گویند لبنیات کلسیم مورد نیاز بدن را تامین می‌کند، اما مطالعاتی نیز وجود دارند که نشان می‌دهند شیر زیاد می‌تواند سبب تخریب استخوان شود.

رژیم غذایی بدون لبنیات مناسب چه افرادی است؟

هر چند رژیم غذایی بدون لبنیات هیچ ضرری ندارد (غیر از اینکه از خوردن پنیرها و بستنی‌های خوشمزه محروم می‌شوید!)، اما برای عده‌‌ای مفیدتر می‌تواند باشد، مثلا برای کسانی که عدم تحمل لاکتوز دارند یا به لبنیات حساسیت دارند، یا ترجیح می‌دهند غذاهای حیوانی مصرف نکنند (گیاهخوارها).

اگر لبنیات مصرف نکنید، گیاهخوار محسوب می‌شوید؟

نه واقعا. البته از جهاتی بله چون گیاهخوارها معمولا لبنیات مصرف نمی‌کنند اما گیاهخواری علاوه بر حذف لبنیات، شرایط دیگری نیز دارد. گیاهخوارها به طور کلی انتخاب می‌کنند که هیچ محصول حیوانی مصرف نکنند که شامل تخم مرغ، عسل، تمام گوشت‌ها، ماهی و ماکیان و غذاهای حاوی ژلاتین می‌شود. البته شما می‌توانید لبنیات را حذف کنید اما همچنان گوشت قرمز و ماهی و مرغ بخورید. یادتان باشد: مهم است که رژیم غذایی را انتخاب کنید که برای شما مناسب است، بنابراین فکر نکنید چون لبنیات را از رژیم غذایی خود حذف می‌کنید، مجبورید رژیم غذایی داشته باشید که متناسب با شرایط خاص شما نیست.

در رژیم غذایی بدون لبنیات چه جایگزین‌هایی وجود دارد؟

درست است که در رژیم غذایی بدون لبنیات باید شیر گاو و پنیر و ماست و بستنی را حذف کنید اما به این معنی نیست که گزینه‌های دیگری ندارید. شما می‌توانید از محصولات بر پایه‌ی سویا، مغزها و شیر نارگیل استفاده کنید. جایگزین‌هایی برای لبنیات پیدا کنید که حاوی کلسیم و ویتامین D باشند. مثلا شیر بادام یک نمونه عالی از یک منبع کلسیمی است که ویتامین E، ویتامین A و ویتامین D دارد. شما می‌توانید با بادام، آب فیلتر شده، خرما و شیره افرا خودتان در خانه شیر بادام درست کنید. بستنی‌های بدون لاکتوز نیز وجود دارند که از سویا یا نارگیل تهیه شده‌اند.

رژیم‌های غذایی بدون لبنیات به چه مواد مغذی بیشتری نیاز دارند و چطور آنها را دریافت کنیم؟

افرادی که تحت رژیم‌های غذایی بدون لبنیات هستند این نگرانی را دارند که مبادا از جهت برخی از مواد مغذی کمبودهایی پیدا کنند. اگر نگران دریافت کلسیم و پروتئین هستید، منابع زیادی برای این دو ماده مغذی وجود دارند مثلا  بروکلی کلسیم دارد و گوشت مرغ و تخم مرغ نیز پروتئین قابل توجهی دارند، اما جهت اطمینان می‌توانید با یک متخصص تغذیه مشورت کنید.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com