کنترل و کاهش وزن برای بیماران ام اس

ام اس یک بیماری خود ایمنی است که در آن، سیستم ایمنی به سیستم عصبی مرکزی حمله می‌کند و این حمله باعث می‌شود لایه‌ی محافظ اطراف عصب‌ها، آسیب دیده و علائمی ایجاد کند. در بیشتر افرادی که دچار ام اس هستند، علائم این بیماری طی حمله شدت گرفته و سپس فروکش می‌کنند. در برخی موارد، علائمی مانند کرختی و گزگز شدن، تاری دید، سرگیجه و درد، به مرور زمان شدت می‌گیرند.

چرا بیماری ام اس سبب نوسانات در وزن می‌شود؟

ضمنا بیماران ام اس معمولا به دلیل علائمی که دارند، وزن اضافه می‌کنند. ام اس سبب خستگی و بی‌‌حالی شده و باعث می‌شود فرد توان ورزش کردن نداشته باشد. درد و احساس پریشانی می‌تواند بر سطح انرژی اثر بگذارد. علائم افسردگی نیز در میان مبتلایان به ام اس شایع است. همه‌ی این‌ها می‌توانند موجب هیجانی غذا خوردن، افزایش وزن و یا کاهش وزن شوند.

علت نوسانات وزنی در ام اس می‌تواند به دلیل درمان این بیماری نیز باشد. استروئید درمانی، اغلب برای کاهش التهاب تجویز می‌شود که می‌تواند افزایش وزن را به دنبال داشته باشد. بنابراین خیلی مهم است که بیمار ام اس، به یک وزن سالم برسد و آن را حفظ کند. داشتن اضافه وزن  یا کمبود وزن می‌تواند علائم ام اس را بدتر کند.

ورزش می‌تواند هم به کاهش وزن و هم به افزایش وزن کمک کند

ورزش برای بیماران ام اس مفید است، چه قصد کاهش وزن داشته باشند و چه قصد افزایش وزن. البته افزایش وزن بیشتر در بیماران ام اس شایع است و کاهش وزن و از دست دادن توده‌ی عضلانی فقط موارد پیشرفته‌تر بیماری روی می‌دهد.

افرادی که دچار کاهش توده‌ی عضلانی می‌شوند، معمولا علائم‌شان تا حدی شدید است که حرکات و فعالیت‌های‌شان را محدود می‌کند. ورزش کردن و داشتن تغذیه‌ی خوب می‌تواند از کاهش توده‌ی عضلانی پیشگیری نماید.

احساس خستگی و بی‌حالی ناشی از بیماری ام اس در کنار علائم دیگری از این بیماری مانند تغییرات دمای بدن می‌تواند باعث شود فرد به سختی بتواند به طور منظم ورزش کند. اما فعالیت‌هایی وجود دارند که انجام‌شان برای این افراد ساده‌تر است. مثلا شنا کردن، ورزش خوبی است زیرا فشاری به مفاصل وارد نمی‌کند. فعالیت‌های آبی می‌تواند کمک کنند اگر دمای بدن هنگام ورزش بالا رفت، پایین بیاید.

ورزش کردن برای بیماران ام اس نباید خیلی کم توان کننده باشد. می‌توانید با کمی پیاده روی روزانه و کوتاه شروع کنید و تفاوت را ببینید. همچنین می‌توانید به ورزش‌های کم شدتی مانند دوچرخه ثابت، تای چی و یوگا بپردازید که به شما این امکان را می‌دهند سرعت مورد نظر و مناسب خود را انتخاب کنید. یوگا کمک‌تان می‌کند از احساس خستگی‌تان کم کرده و انگیزه‌ی بیشتر ورزش کردن پیدا کنید.

پیش از اینکه برنامه‌ی تمرین‌تان را شدیدتر کنید حتما با پزشک خود مشورت کنید. بهتر است یک مربی برای خود انتخاب کنید که تجربه‌ی کار با بیماران ام اس را داشته باشد. چنین مربی‌هایی می‌توانند یک برنامه‌ی تمرین قدرتی برای شما تنظیم کنند که متناسب با وضعیت عمومی سلامت‌تان باشد.

فواید ورزش برای بیماران ام اس

فعالیت منظم بدنی از چند جهت به نفع شماست:

عادات منظم ورزشی به بدن‌تان کمک می‌کنند به آرامش بیشتری برسد. ورزش از استرس‌تان کم کرده و با افسردگی احتمالی‌تان مبارزه می‌کند. ضمنا ورزش کردن، مغزتان را تحریک می‌کند تا هورمون‌های ضد درد یا همان اندورفین ترشح کند.

تغذیه با هدف کاهش وزن

در بیشتر موارد در کنار ورزش با هدف کاهش وزن، تغذیه نیز وجود دارد. اما برای یک بیمار ام اس بسیار مهم است که عادات غذایی‌شان تبدیل به رژیم گرفتن نشود، خصوصا اینکه هیچ برنامه‌ی غذایی ویژه‌ای برای بیماری ام اس وجود ندارد. بیشتر پزشکان توصیه می‌کنند افرادی که ام اس دارند، به طور کلی تابع یک رژیم غذایی کم چرب و پُر فیبر باشند.

پایبند بودن یه یک رژیم غذایی کاملا متعادل و یاد گرفتن کنترل وعده‌های غذایی به کاهش وزن‌تان کمک زیادی می‌کند. به طور کلی، کاهش وزن زمانی روی می‌دهد که شما کالری بیشتری از آنچه دریافت می‌کنید، بسوزانید. یک خانم به طور متوسط به 1500 کالری در روز نیاز دارد تا یک پوند در عرض یک هفته کم کند. یک آقا نیز به 2000 کالری در روز نیاز دارد تا یک پوند در عرض یک هفته کاهش وزن داشته باشد. اما این عددها ممکن است در افراد، متفاوت باشند.

کیفیت غذایی که می‌خورید نیز اهمیت دارد. سعی کنید همیشه غذاهای کامل و طبیعی مصرف کنید مانند:

شواهد علمی حاکی از آن هستند که اسیدهای چرب امگا 3 و امگا 6 برای بیماران ام اس، فوایدی دارند. بیوتین که نوعی ویتامین B است نیز می‌تواند به کاهش احساس ناتوانی در بیماران ام اس کمک کند. طبق یافته‌های علمی افرادی که به مدت 48 هفته، بیوتین در دوزهای بالا مصرف کرده بودند، توانایی راه رفتن‌شان بهبود قابل توجهی پیدا کرده بود.

در انتخاب رژیم غذایی دقیق باشید

رژیم‌های غذایی گوناگونی متداول شده‌اند که برخی از آنها مخصوص بیماران ام اس معرفی می‌شوند اما شواهدی علمی وجود ندارد که نشان بدهد این رژیم‌های غذایی مفید و موثرند و ضمنا از جهت بی‌‌ضرر بودن تست نشده‌اند. به طور کلی، یک رژیم غذایی سالم و متنوع برای کمک به حفظ وزن سالم، کافیست. از پزشک‌تان نیز می‌توانید توصیه‌های غذایی لازم را دریافت کنید.

برخی از رژیم‌های غذایی نیازمند رعایت دستورالعمل‌های سفت و سختی هستند که می‌تواند مضر باشد و یک سری از رژیم‌های غذایی نیز از جهت مواد مغذی مورد نیازتان کمبودهایی دارند.

ورزش برای افزایش وزن نیز اهمیت دارد. ورزش علاوه بر قوی کردن عضلات‌تان، می‌تواند اشتهای‌تان را نیز تحریک کند. کمبود وزن داشتن می‌تواند نشان دهنده‌ی تغذیه‌ی ضعیف و نادرست نیز باشد. اگر به مرور در حال کم کردن وزن هستید، با پزشک‌تان صحبت کنید چون ممکن است لازم باشد داروهای‌تان تغییر کرده یا نوع درمان‌تان عوض شود.

یک متخصص تغذیه می‌تواند کمک‌تان کند برنامه‌ی غذایی مناسبی انتخاب کرده و کم کم وزن اضافه کنید. برنامه و وعده‌های غذایی‌تان را جوری تنظیم و تهیه کنید که همیشه و به راحتی غذا در دسترس داشته باشید، مخصوصا برای زمان‌هایی که احساس می‌کنید حوصله‌ی آشپزی ندارید.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com