همه جا پُر است از هشدارها در مورد چاقی و اضافه وزن و دلیل خوبی هم دارد: چاقی ریسک انواع بیماری‌ها را افزایش می‌دهد مانند دیابت نوع دوم، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی. همچنین چاقی ریسک ابتلا به 13 نوع سرطان را بالا می‌برد. این را هم می‌دانیم که فیتنس خوبی داشتن هم ریسک بسیاری از بیماری‌ها را کاهش می‌دهد. سالهاست که دانشمندان در جستجوی این هستند که فواید فیتنس بر فواید وزن ایده آل می‌چربد یا برعکس! حالا مطالعه‌ای جدید نشان داده که از نظر سلامتی، فیتنس فیزیکی مهمتر از وزن بدن یا شاخص توده‌ی بدنی است.

تحقیقات چه می‌گوید

پژوهشگران کانادایی از 853 بیمار خواستند تا در این تحقیق شرکت کنند. همه‌ی این افراد چاق بودند؛ از میزان کم تا زیاد. پیش از آزمایش، افراد با استفاده از تردمیل تست دادند تا میزان ظرفیت هوازی‌شان به عنوان شاخصی از سطح فیتنس آنها ارزیابی شود.

محققان سایر پارامترها مانند گلوکز خون، تریگلیسرید و فشار خون را نیز که با سلامت متابولیک مرتبط هستند سنجیدند. نتیجه اینکه، بر اساس تست تردمیل، تعدادی از این افراد چاق، سطح فیتنس بالاتری داشتند (41 درصد از افرادی که کمی چاق بودند، 25 درصد از افرادی که چاقی متوسط داشتند و 11 درصد از آنهایی که به شدت چاق بودند). همانطور که می‌بینید این یافته‌ها از جهت سلامتی قابل توجه هستند.

در این مطالعه پژوهشگران یادآوری کردند که حتی افراد به شدت چاقی که بالاترین سطح فیتنس (80 درصد) را داشتند، گلوکز و تریگلیسرید و فشار خون‌شان مطلوب بود. این افراد ظاهرا دچار مشکلات متابولیکی که در میان غربی‌ها رایج است نبودند.

اما افراد چاقی که پایین‌ترین سطح فیتنس (20 درصد) را داشتند، ناهنجاری‌هایی از نظر متابولیکی داشتند مانند گلوکز و تریگلیسرید غیرنرمال که بیانگر ضعف سلامت متابولیسم است. بر اساس این یافته‌ها، معلوم می‌شود که افراد چاق اگر از نظر فیزیکی فیتنس خوبی داشته باشند، می‌توانند از نظر متابولکی هم سالم باشند، حتی چاق‌های شدیدا چاق!

چیزی که این مطالعه را منحصر بفرد می‌کند این است که نشان داد حتی افراد خیلی چاق هم می‌توانند از سطح فیتنس خوبی برخوردار باشند و این فیتنس خوب منجر به مطلوب بودن نشانگرهای مربوط به سلامت متابولیسم می‌شود. پژوهش‌های پیشین بیانگر این بودند که افراد چاق بیشتر در معرض سندرم متابولیک هستند که زمینه‌ای برای دیابت نوع دوم و بیماری‌های قلبی است. اما بر اساس این تحقیق جدید، برخوردار بودن از فیتنس ایده آل می‌تواند این ریسک را تخفیف دهد.

چرا این مطالعه نتایج متفاوتی ارائه داد؟

سایر پژوهشگران «فیتنس در برابر چربی» را به طور معکوس مورد ملاحظه قرار داده بودند. اما در این مطالعه آنها نشان دادند که افراد کمی چاقی که فیتنس خوبی دارند ممکن است دچار همان ریسک‌هایی نباشند که افراد بدون فیتنس مطلوب هستند و حتی نسبت به آنهایی که وزن نرمال دارند، کمتر مستعد مرگ و میر باشند.

 

محققان همچنان سعی دارند این «پارادوکس چاقی» را توجیه کنند اما در این تازه ترین تحقیقات روی افرادی متمرکز شده بودند که درجات بالاتری از چاقی داشتند و معلوم شد که فیتنس می‌تواند محافظت کننده باشد.

برای تائید بیشتر ویژگی محافظت کنندگی فیتنس، محققان نتایج 10 مطالعه‌ی دیگر را که وزن بدن و سطح فیتنس و مرگ را مقایسه کرده بودند تجزیه و تحلیل کردند. افراد بر اساس شاخص توده بدنی (نرمال، اضافه وزن و چاق) به سه گروه تقسیم شدند و سپس، بر اساس نتایج تست فیتنس در دو گروه فیت یا غیر فیت قرار گرفتند.

بعد از بررسی اطلاعات مرگ و میر، محققان نتیجه گرفتند که سطح فیتنس، نمایانگر قوی‌تری از این بود که آیا فرد طی دوره‌ی مطالعه زنده می‌ماند یا میمیرد. افراد در تمام طبقات شاخص بدنی که فیتنس خوبی نداشتند، دو برابر بیشتر در معرض مرگ ناشی از چاقی بودند. ضمنا، افراد دچار اضافه وزن یا چاق که از لحاظ فیزیکی فیتنس خوبی داشتند، نرخ مرگ و میرشان مشابه افراد با وزن ایده آل و با فیتنس بالا بود.

فیتنس مهم است

این مطالعات چه می‌گویند؟ شاخص توده‌ی بدنی یک فرد، تمام ماجرا نیست. سطح فیتنس، فاکتور دیگری است که وضعیت سلامتی و ریسک مرگ را تعیین می‌کند و می‌تواند شاخص قوی‌تری از BMI باشد. به عبارتی دیگر، فیتنس، برتر از وزن بدن است.

البته منظور این نیست که افراد چاق نباید وزن کم کنند، بلکه توصیه می‌کنیم تمرکز بیشتری روی تقویت سطح فیتنس خود داشته باشند. البته برای بعضی از افراد چاق، رسیدن به وزن ایده آل واقعا چالش برانگیز است. چاقی یک بیماری چند وجهی است که بسیار پیچیده‌تر از صرفا کالری دریافتی و کالری سوخت شده است. اما بیشتر افراد چاق توانایی فعال بودن را دارند.

خوشبختانه، نیازی نیست به سختی و زمان‌های طولانی ورزش کنید تا ظرفیت هوازی تان را بالا ببرید. دوره‌های نسبتا کوتاه تمرینی با شدت بالا، حتی در حد 10 دقیقه اما با شدت کافی نیز می‌توانند VO2 max را بهبود بدهند. ورزش‌های طولانی مدت‌تر اما با شدت کمتر مانند پیاده روی نیز موثرند و می‌توانند گزینه‌ی خوبی برای افراد به شدت چاق باشند. خوب است بدانید حتی پیشرفت‌های جزئی در سطح فیتنس شما می‌تواند تاثیرات قابل توجهی بر سلامتی‌تان داشته باشد.

البته ورزش هوازی، تنها یک جنبه از تمرین است. موثرترین تمرینات شامل ترکیبی از تمرینات هوازی، قدرتی و انعطافی می‌‌شوند. هر کدام از این تمرینات برای سلامتی و فیتنس مهم هستند. بدون تمرینات قدرتی، با افزایش سن، توده‌ی عضلانی و استخوانی خود را از دست خواهیم داد و بدون تمرینات انعطافی نیز در حرکات ورزشی محدود خواهیم شد. پس حتما در روتین خود تعادل را رعایت کنید و تمرین هوازی بیشتری بگنجانید.

حرف آخر

وزن بدن و شاخص توده‌ی بدنی همه چیز نیستند. سطح فیتنس می‌تواند به اندازه‌ی وزن یا BMI و یا حتی بیشتر از آنها مهم باشد. این را هم می‌دانیم که BMI به تنهایی، لزوما معیار خوبی از سلامتی نیست چون نسبت چربی بدن به عضله، تفاوت‌هایی دارد.

هر کسی که چاق است نمی‌تواند به وزن نرمال برسد و اگر پارادوکس چاقی را باور داشته باشید، آن وقت دیگر ممکن است کاهش وزن یک نیاز حتمی نباشد. هر وزنی که دارید، باید از نظر فیزیکی فیتنس خوبی داشته باشید. افراد چاقی که از لحاظ فیزیکی فیت هستند نیز ممکن است دچار مشکلاتی در متابولیسم باشند، مخصوصا اگر ورزش کردن را متوقف کنند. به هر حال ورزش کردن قوی‌ترین داروست تا هم فیزیک‌تان را تغییر دهید و هم از خطراتی که برای سلامتی‌تان وجود دارد کم کنید.

تهیه و ترجمه: elmevarzesh.com