سطوح حرکتی و انواع حرکت در صفحات حرکتی

سه صفحه آناتومیک بدن می‌توانند نحوه حرکت بدن شما را هنگام ورزش یا فعالیت‌های دیگر توصیف کنند. درک نحوه عملکرد بدن شما می تواند به ایجاد قدرت متعادل کمک کند. شما می توانید صفحات حرکتی را به عنوان سطوح صافی که بدن را به جلو و عقب، پهلو به پهلو و از بالا به پایین تقسیم می‌کنند تجسم کنید.

دانستن سطوح مختلف بدن می‌تواند در طراحی برنامه تمرینی شما برای اطمینان از حرکت و تقویت بدن خود در همه جهات مفید باشد. این مقاله تمام آنچه را که باید در مورد سه سطح بدن، حرکات آنها و سایر اصطلاحات مفید آناتومیک بدانید به شما می گوید.

سطوح حرکتی

در مطالعه حرکات انسان سه سطح فرضی اصلی در نظر گرفته می‌شود که حرکات اندام‌های مختلف بدن بر مبنای این سه سطح مطالعه می‌شود. این سطوح بر یکدیگر عمودند که شامل:

محورهای حرکتی بدن

محور افقی – سهمی: این محور برسطح افقی – عرضی عمود است و هفت نوع حرکت حول این محور در بدن انجام می‌پذیرد.

• ۱-آبداکشن
• ۲-آداکشن
• ۳-خم شدن جانبی (این حرکت اختصاصاً مربوط به سر وتنه است)
• ۴-هایپر آبداکشن یا فرا دور شدن (صرفاً در حرکات دست و مفصل شانه انجام می‌شود)
• ۵-هایپر آداکشن (فرا نزدیک شدن)
• ۶-برگشت از حالت فرانزدیک شدن
• ۷-برگشت از حالت خم شدن جانبی

محور افقی – عرضی: این محور بر سطح سهمی عمود است و چهار حرکت حول این محور در بدن انجام می‌شود.

1. فلکشن
2. اکستنشن
3. هایپر فلکشن
4. هایپر اکستنشن

محور عمودی: این محور بر سطح افقی عمود است و شش حرکت حول این محور در بدن انسان صورت می‌پذیرد.

1. چرخش خارجی ساعد
2. چرخش داخلی ساعد
3. چرخش داخلی وخارجی به جز ساعد
4. برگشت از حالت چرخش خارجی
5. برگشت از حالت چرخش داخلی

صفحات حرکتی

محور افقی فرونتال

این محور بر سط ساجیتال عمود می شود و دیدن حرکات حول این محور از پهلو صورت می گیرد و عبارتند از:

تا شدن، خم کردن یا فلکشن (Flexion) : استخوان ها در سطح ساجیتال به یکدیگر نزدیک می‌شوند و زاویه بین مفصل کاهش می‌یابد مانند تا کردن ساعد بر روی بازو در مفصل آرنج  یا تا کردن ساق پا به طرف ران در مفصل زانو ( از پشت).

باز شدن، اکستنشن (Extension) : زاویۀ بین دو استخوان در سطح سهمی افزایش می یابد و استخوان ها از یکدیگر فاصله می‌گیرند.  (حرکت برشگت از حالت تا شدن یا فلکشن ) هر مفصلی که عمل تا شدن را انجام دهد می تواند حرکت اکستنشن را انجام دهد.مانند باز کردن زانو.

هایپر فلکشن (Hyperflexion): ادامه حرکت فلکشن در مفاصل شانه و شست دست از مفصل مچ دست. در حرکت فلکشن استخوان بازو از مفصل شانه زمانی که استخوان بازو بر روی سطح ساجیتال حرکت کرده و به سطح فرونتال می‌رسد.

هایپراکستنشن (Hyperextension): ادامه حرکت اکستنشن است به طوری که از مبدأ حرکت فلکشن در آن مفصل فراتر رود. این حرکت در مفاصل مچ دست، حرکت سر از مهره‌های گردن، حرکت بازو از مفصل شانه، حرکت پا از مفصل ران و حرکات بالا تنه از ستون مهره‌ها قابل انجام می‌باشد.

محور افقی ساجیتال

این محور بر سطح فرونتال عمود می‌شود و برای دیدن حرکات حول آن بایستی از روبرو یا پشت نگاه کرد و حرکات آن عبارتند از:

دور شدن (Abduction): در این حرکت ادام‌ها از خط مییانی  بدن دور می‌شوند (اندام در سطح عرضی به طرف خارج بدن حرکت می‌کند و از خط میانس دور می‌شود). مثل دور شدن دست از مفصل شانه.

نزدیک شدن (Adduction): اندام در سطح عرضی، از حرکت دور شدن به طرف خط میانی برمی‌گردد (برشگت از حرکت دور شدن، آبداکشن) مانند پایین آوردن دست‌ها به  کنار بدن.

تا شدن جانبی (Lateral flexion): حرکت سر و بالا تنه روی سطح فرونتال تحت عنوان تا شدن یا فلکشن جانبی گفته می‌شود. فقط مخصوص این دو بخش از بدن می‌باشد. مانند تا شدن بالا تنه از ستون مهره‌ها.

هایپر آبداکشن (Hyperabduction): این حرکت ادامه حرکت آبداکشن استخوان بازو از مفصل شانه است به طوری که از سطح مفصلیی ساجیتالی که از این مفصل عبور می‌کند فراتر رود.

هاپیر آداکشن (Hyperadduction): این حرکت ادامه حرکت آداکشن است به طوری که از مبدأ حرکت آبداکشن فراتر رود. این حرکت در مفاصل ران وشانه و اولین استخوان کف دستی در مچ دست (شست دست) انجام می‌شود.

محور حرکتی عمودی یا ورتیکال

این محور به طور عمودی بر سطح هوریزنتال وارد می‌شود و دیدن این حرکات حول این محور از بالا یا پایین می‌باشد.

چرخش  به چپ یا راست (Rotation to left or Right): این حرکت در مودر سر از مهره‌های گردنی و اطلسو آکسیس و برای تنه از ستون مهره‌ها می‌باشد و موقعی است که سطوح قدامی صورت و تنه متمایل به چپ یا راست می‌شود.

چرخش خارجی (External rotation) و چرخش داخلی (Internal rotation): این حرکت برای اندام‌های فوقانی و تحتانی یعنی دست‌ها و پاها انجام می‌شود. برای مثال پا از مفصل ران و بازو از مفصل شانه قادر به انجام این حرکت می‌باشند. حرکت‌های سوپینیشن ساعد همان چرخش خارجی و حرکت پرونیشن ساعد همان چرخش داخلی ساعد می‌باشد.

دوران (circumduction): حرکت دایره‌وار یک اندام که یک قوس را ترسیم می‌کنند، این حرکت ترکیب فلکشن، اکستنشن، ابداکشن، اداکشن است. تذکر: گاهی به این حرکت خم کردن دورانی (circumflexion) نیز می‌گویند.