هر زمان که پوست بدن بیش از توانایی کلاژن سازیش کشیده شود، بین سلولهای پوستی فاصله میافتد که به این فاصلهها استرچ مارک یا ترک های پوستی میگویند. ترک های پوستی قرمز شایعترین علامت ضایعات پوست هستند. در واقع دو نوع استرچ مارک یا ترک پوستی قرمز و ترک پوستی سفید وجود دارد. راه دیگر توصیف آنها به این صورت است که: « قرمز رنگها جدیدند» و « سفیدها قدیمی اند».
به مرور زمان قرمز رنگ کمرنگ و کمرنگتر شده تا جایی که رنگ آن محو میشود. اما متاسفانه، در بافت آن هیچ تغییری حاصل نمیشود. در واقع، این ترکها طیف وسیع تری از رنگها را دارد. اینها بسته به رنگ زمینهای پوست میتوانند قرمز، صورتی، بنفش، قهوهای مایل به قرمز، قهوهای یا قهوه ای تیره باشند.
علت استرچ مارک یا ترک های پوستی چیست؟
برخی تغییرات ناگهانی در بدن مانند افزایش وزن، موجب کشیدگی پوست میشوند. کلاژن پروتئینی است که به ایجاد حالت کشسانی پوست کمک میکند؛ اگر پوست به میزان کافی این پروتئین را نداشته باشد، به دلیل تغییرات بهوجودآمده دچار ترکخوردگی میشود. ترک های پوستی همچنین ممکن است تحت تاثیر تغییرات هورمونی بلوغ، بارداری، پرورش اندام، هورمون درمانی جایگزین برای تغییر جنسیت و غیره باشند.
ترک های پوستی قرمز به دلیل اضافه وزن سریع متعاقب افزایش حجم چربی و عضله ایجاد می شوند. علاوه بر این، پزشکان بر این باورند که ترکهای پوستی میتوانند توسط گلوکوکورتیکوئیدها (نوعی از هورمون های غده فوق کلیه) ایجاد گردند. سطوح گلوکوکورتیکوئیدها در حاملگی، بلوغ، وزنه برداری و پیشرفت چاقی افزایش پیدا میکند. این می تواند در فیبرهای کلاژن و الاستین شکستگی ایجاد کند.
کلاژن و الاستین زمانی که سلامت خود از دست بدهند دیگر نمیتوانند خود را با کشش اعمال شده وفق دهند و در نتیجه شیار و شکاف های رنگارنگی برروی پوست ایجاد میشود که از پوست طبیعی متمایز است. در واقع، این باعث می شود که ترک های جدید به دلیل خونریزی تیره رنگ باشند.
از سویی دیگر، شکستن کلاژن نیز باعث اتساع عروق خونی کوچک در درم میشود. ترک های پوستی که خود را با کبودی نشان میدهند، با وجودی که به دلیل خونریزی بسیار کم میباشند، تغییر رنگشان زیاد است. کشش باعث میشود، خارجی ترین لایه یا اپیدرم به قدری نازک شود که رنگ لایه های زیرین مشهود گردد. با وجودی که خونریزی استرچ مارک فقط در پوست است ولی کبودی آن نسبت به کبودی های ساده دیرتر محو می شود.
آیا ترک های پوستی قرمز، قابل پیشگیری هستند؟
زمانی که پوستتان ترک های قرمز دارد به این معنی است که آنها قابل پیشگیری هستند. ژنتیک یک عامل شایع در رابطه با کسانی است که در درمان موفق خواهند بود. به زنان باردار و وزنه برداران توصیه میگردد مناطق در معرض زیاد ایجاد ترک ها را مرطوب نگه داشته و ماساژ دهند. جذب لوسیون ها، کرمها و روغنها (به عنوان مرطوب کننده) آسان است و بهترین کار این است که دارای افزودنی هایی مثل ویتامین E ، A و C باشند تا تولید کلاژن جدید را تحریک نمایند.
با این حال، به احتمال زیاد اقدامات پیشگیرانه در مورد ترک های پوستی بلوغ و چاقی موثر نیستند. بنابراین، داشتن رژیم غذایی سالم، یک استراتژی بسیار خوب تمام افرادی ست که قصد پیشگیری از ترک های پوستی را دارند. وزنه برداران باید به آرامی افزایش حجم ایجاد کنند و افراد رژیم لاغری هم لازم است به آرامی وزن خود را پایین بیاورند و از رژیم هایی مانند رژیم یویو دوری کنند.
شکستن کلاژن و یا اسکار، زیان بارترین ویژگیهای ترک های پوستی هستند. هنگامی که تغییر رنگ برطرف می گردد، بافت آسیب دیده ی پوست بر جای می ماند. امروزه، تا 90٪ از زنان باردار، 70٪ از دختران و 40٪ از پسران در سن بلوغ دچار ترک های پوستی می شوند. بیش از نیمی از وزنه برداران هم به دلیل چاقی به استرچ مارک مبتلا میباشند.
آیا ترک های قرمز پوست قابل رفع شدن هستند؟
این واقع بینانه است که به کاهش و درمان فوری اسکار ترک های پوستی فکر کنیم اما بهتر است ابتدا ترکهای جدید را درمان کنیم و مهم هم نیست که چقدر نسبت به خطوط سفید قدیمی گسترده تر و تیره تر هستند. روشهای مختلفی برای کمک به بهبود ظاهر این ترک های پوستی وجود دارد. برای کسانی که استطاعت آن را دارند، گزینه های متفاوتی مانند میکرودرم ابریژن، درمان با لیزر، جراحی، مزوتراپی و پی آر پی (PRP) وجود دارد. با این حال، قبل از استفاده از هر یک از این روش ها، باید مطمئن شوید که بی خطر هستند و پول و زمان را هدر نمی دهند.
روشهای درمان ترک های پوستی
کرمهای رتینوئید: طبق تحقیقاتی، استفاده تنها حدود ۰٫۱ درصد از کرمهای رتینوئید می توانند ظاهر آثار ترک های پوستی را کاهش دهند.
نور درمانی و لیزر درمانی: این روشها با استفاده از پالسهای سریع نور برای از بین بردن سلولهای سطحی پوست استفاده میکنند و قرمزی و التهاب ناشی از ترکهای پوستی را کاهش میدهند. با این حال لیزر درمانی برای تمام انواع پوستها مناسب نیست.
میکرودرم ابریژن: با استفاده از کریستالهای کوچک لایه بالایی پوست از بین میرود و پوستی صاف ایجاد میشود. اگرچه ترکها به طور کامل از بین نمیروند اما با این روش قرمزی و ظاهر آنها کاهش پیدا میکند.
لایه برداری شیمیایی: این درمان نیز لایه خارجی پوست را با اثرات شدیدتر از بین میبرد. لایه برداری شیمیایی به ترمیم بافت و رنگ پوست کمک کرده و ظاهر ترک های پوستی را کاهش میدهد.
ترک های قرمز پوست مضر نیستند ولی می توانند بسیار بد منظر به نظر برسند. پس از انتخاب روش کاهش ترک های قرمز، مهم است به یاد داشته باشید که ژنتیک در موفقیت درمان موثر است. در نهایت برای داشتن پوست سالم باید به میزان مناسب مایعات بنوشید و یک رژیم غذایی سرشار از مواد مغذی کم چرب را رعایت کنید.
درمان خانگی ترک های پوستی قرمز
همه روش های درمانی برای ترک های پوستی موثر واقع نمی شوند و برخی از آن ها بدون هیچ تضمینی گران قیمت هستند. برخی روش های خانگی می توانند ظاهر ترک های پوستی قرمز را کاهش دهند.، مانند استفاده از ویتامین E و A. این ویتامینها در درمان مشکلات پوستی نقش مهمی دارند از جمله درمان خطوط کشیدگی پوست. ویتامین E میتواند به صورت موضعی نیز استعمال شود یا به عنوان مکمل غذایی در ترکیب با ویتامین A مصرف شود.
ویتامین C خوراکی
برای جوانی پوست ویتامین C بدن خود را تامین کنید چرا که برای تولید کلاژن در داخل بدن نیز ضروری میباشد. افرادی که میزان زیادی ویتامین سی مصرف میکنند چین و چروک و علائم سالخوردگی کمتری در آنها ایجاد می شود. اگر باردار باشید باید پیش از مصرف از پزشک خود بپرسید مصرف چه مقدار ویتامین C برای شما ایرادی ندارد چرا که مصرف بیش از حد می تواند باعث کمبود ویتامین های دیگر شود.
ژل آلوئه ورا
آلوئه ورا میتواند به پیشگیری از خطوط کشیدگی پوست کمک نموده و نیز مواردی را که از قبل وجود داشته، کمرنگ کند. هنگام درمان خطوط کشیدگی پوست آلوئه ورا باید یک تا دو بار در روز به فراوانی مالیده شود. کرمها و لوسیونهای زیادی وجود دارند که حاوی آلوئه ورا هستند اما خالص و با کیفیت نیستند، با این حال اگر به مقدار زیاد ژل خالص و با کیفیت بر روی پوست مالیده شود میتواند به مرور زمان موثر باشد.
روغن نارگیل
این روغن خاصیت درمانی دارد و طول درمان زخم را کاهش میدهد. با استفاده از روغن نارگیل بکر (روغنی که در تهیهی آن از مواد شیمایی و گرما استفاده نشده است)، میتوان ترک های پوستی را از بین برد.
کرمهای پوستی کلاژن دار و ترکیب ویتامین E
خطوط کشیدگی پارگیهای لایه زیرین پوست (درم) هستند. هنگام افزایش وزن یا بارداری می توانید با هیدراته و کشسان نگه داشتن پوستتان، آسیب را کاهش داده یا از آن جلوگیری نمایید. پوست خشک بیشتر احتمال دارد که پاره شود در مقایسه با پوستی که با اسیدهای چرب، کلاژن و الاستین، نرم و مرطوب شده است. با ارائه بهترین مراقبتها و مواد مغذی به پوست در هنگام تنشهای وارده بر پوست، می توانید میزان آسیب و اسکارهای پوستی را به حداقل برسانید.
تهیه و تدوین: elmevarzesh.com – انتشار: فروردین 92 – بروز رسانی15 دی 98
منابع: یک و دو



سلام وقت بخیر
من ۲۳ سالمه، اونچنان تغییر قد و وزن رو نداشتم البته از دوران بلوغ تا الان وزنم بیشتر شده ولی نه به صورت یهویی، کاملا طبیعی بوده. روی کمرم استرچ مارک هایی بوده خیلی ساله که الان به رنگ سفید هستن (از جایی که متوجه شدم همین رنگ بود نمیدونم زمان ایجادش همین بوده یا خیر، احتمالا مربوط به دوران قد باشه)
ولی اخیرا که باشگاه بدن سازی رو شروع کردم در ناحیه بالای بازوم کنار زیر بغلم حدودا، استرچ مارک های قرمز/بنفشی ایجاد شده به صورت لکه ای یا خط های خیلی کوتاه ولی کنار هم، با توضیحاتتون متوجه هستم بخاطر کشیدگی پوست توی تمرین ها و این چیزا هستش اما خواستم بدونم این هایی که روی ناحیه کنار بازوهام ایجاد شده به طور کامل قابل درمان هستن یا فقط قرار هستش رنگش کمتر بشه یا کمی محو تر بشه ؟ چون یکمی وسواس دارم واسم مهمه که بدونم اگر درمان شدنی هستش یا کاری برای بهبودش میتونم انجام بدم تا دیر نشده انجام بدم 🙂
ممنون
سلام محمد عزیز، توصیه های درمانی که رایج هست رو مطرح کردیم، منتها برای رفع اون باید با پزشک مشورت کنید، چون تخصص این رو نداریم متاسفانه
درود چه پزشکی در این باره تخصص داره؟
متخصص پوست